II SA/Bk 238/06

WyrokWSA w Białymstoku2006-07-20

Skład orzekający: Ireneusz Henryk Darmochwał, Grażyna Gryglaszewska, Janusz Lewkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić treść prawomocnego mandatu karnego, który został wręczony kierowcy, w celu przypisania mu większej liczby punktów karnych, niż wynika to z treści mandatu, i czy taka zmiana może stanowić podstawę do skierowania kierowcy na badania psychologiczne?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do zmiany treści prawomocnego mandatu karnego, nawet jeśli zawiera on błędy. Mandat karny, jako dokument urzędowy, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Skoro mandat opiewał na 8 punktów karnych, a nie 10, suma punktów karnych skarżącego nie przekroczyła 24, co wykluczało skierowanie go na badania psychologiczne zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym.
Stan faktyczny
Skarżący A. J. został skierowany na badania psychologiczne z powodu przekroczenia 24 punktów karnych. Skarżący kwestionował prawidłowość naliczenia punktów, wskazując, że mandat karny z maja 2004 r. opiewał na 8 punktów, a nie 10, jak wpisano w wewnętrznym dokumencie. Organ administracji uznał, że omyłka w mandacie została poprawiona w dokumentacji wewnętrznej i utrzymał w mocy decyzję o skierowaniu na badania. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, oraz zasądzono od Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. na rzecz skarżącego A. J. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Janusz Lewkowicz, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...].01.2006r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. na rzecz skarżącego A. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...]lutego 2006 roku nr [...], powołując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 roku, nr 108, poz. 908 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. nr [...] dotyczącą skierowania A. J. na badana psychologiczne. Stan faktyczny przedstawiał się następująco: A. J., w dniu [...] maja 2004 roku popełnił wykroczenie drogowe, za co został ukarany przez policjanta Komendy Powiatowej Policji w Ł. mandatem karnym z wpisaną kwotą 300 zł i 8 punktami karnymi. Komendant Powiatowy Policji w Ł. przesłał do Komendanta Komendy Powiatowej Policji w S. (zgodnie z miejscem zamieszkania A. J.) formularz Prd 5/1, w oparciu o który dokonano wpisu do ewidencji kierowców. Z tego formularza wynikało, że A. J. został ukarany, w dniu [...] maja 2004 roku karą grzywny w kwocie 400 zł i 10 punktami karnymi. Ustalono, że w sumie za okres od 4 maja 2004 roku do 29 kwietnia 2005 roku A. J., za naruszenie przepisów drogowych w tymże okresie, otrzymał 25 punktów karnych. W związku z tym, Komendant Wojewódzki Policji w B., zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o ruchu drogowym, wystąpił do Starostwa Powiatowego w S. z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego, zaś Komendant Powiatowy Policji w S. wydał skierowanie na badania psychologiczne w oparciu o treść art. 124 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Po otrzymaniu skierowania na badania psychologiczne o nr [...] z dnia 26 stycznia 2006 roku, gdzie stwierdzono przekroczenie w ciągu roku 24 punktów karnych A. J. odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. podając, że takiej ilości punktów nie przekroczył. Bowiem mandat karny, jaki otrzymał w dniu 4 maja 2004 roku opiewał na kwotę grzywny 300 zł oraz 8 punktów karnych, a nie (jak podano w formularzu Komendy Powiatowej Policji w Ł. [...]) 400 złotych grzywny i 10 punktów karnych. Na dowód tego złożył kserokopie mandatu karnego z dnia 4 maja 2004 roku o nr [...]. Wydając zaskarżoną decyzję Komendant Wojewódzki Policji w B. stwierdził, iż skierowanie na badania psychologiczne A. J. jest czynnością prawidłową, albowiem przekroczył on liczbę 24 punktów karnych. Organ uznał za wyjaśnioną kwestię prawidłowości przypisania mu 10 punktów karnych w mandacie wystawionym w dniu 4 maja 2004 roku. Z pisma wyjaśniającego Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia 14 czerwca 2005 roku wynikało bowiem, że w dniu 4 maja 2004 roku A. J. został ukarany mandatem za przekroczenie prędkości. Jednakże policjant na druku mandatu karnego wpisał omyłkowo kwotę 300 złotych i 8 punktów karnych. Dopiero wypełniając kartę Mrd – 5 wypełnił ją adekwatnie do naruszenia przepisów ruchu drogowego wpisując prawidłowo mandat karny w kwocie 400 zł i 10 punktów karnych. Komendant Wojewódzki Policji w B. podniósł okoliczność, że Starosta Powiatowy w S. zatrzymał prawo jazdy A. J. w związku ze skierowaniem go na egzamin sprawdzający, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy tą decyzje Starosty S. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lutego 2006 roku, A. J. zarzucił decyzji naruszenie przepisów art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 98 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Skarżący podniósł, że mandat karny, który opiewał na karę grzywny 300 zł i 8 punktów karnych stał się prawomocny z chwilą jego otrzymania i jego treść nie mogła być zmieniona, skoro nie uczynił tego sąd. Zatem suma punktów karnych w ciągu roku (łącznie z innymi mandatami) nie wyniosła 25 lecz 23, co nie mogło skutkować wydaniem skierowania na badania psychologiczne. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w B. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację dotychczasową. Dodatkowo wskazał, iż z przesłanej karty Mrd – 5 z Komendy Powiatowej Policji w Ł. wynika ilość punktów 10, a skoro skarżący uważa, że jest to pomyłka to powinien wystąpić o sprostowanie błędu do tejże Komendy w Ł., a nie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Z mocy art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej skargi, nie będąc jednak związany jej zarzutami i wnioskami oraz podstawą prawną. Skardze pana A. J. nie można odmówić słuszności. Skierowanie skarżącego na badania psychologiczne przez Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] stycznia 2006 roku o nr [...] jest niewątpliwie, decyzją administracyjną. Postępowanie, zmierzające do wydania tejże decyzji, winno toczyć się według wszelkich zasad zamieszczonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ta sama reguła dotyczy zaskarżonej decyzji. Zasada dochodzenie prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 kpa nakazuje organowi dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy na podstawie wszelkich dowodów (art. 75 kpa). Organ ma obowiązek rozpatrzyć cały zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy w sprawie, co wynika z art. 77 § 1 kpa. Organy naruszyły powyższe przepisy w niniejszym postępowaniu albowiem stan faktyczny oceniły w sposób odmienny niż wynikało to z dokumentów, a tym samym w sposób nieobiektywny. W świetle wyjaśnienia Komendy Powiatowej Policji w Ł. z dnia [...] czerwca 2005 roku (pismo nr [...]) wynikało, że mandat karny o nr [...] został rzeczywiście wręczony skarżącemu z treścią opiewającą na 300 złotych grzywny i 8 punktów karnych, a dane te zostały zmienione przez policjanta dopiero w wewnętrznym dokumencie Mrd-5, ponieważ funkcjonariusz zorientował się, że wymierzona kara nie jest adekwatna do naruszenia przepisów ruchu drogowego. Te okoliczności nie budziły wątpliwości organu wydającego zaskarżoną decyzję. Mandat kredytowy wręczony skarżącemu, opatrzony jego podpisem i podpisem funkcjonariusza, stał się prawomocny w dniu 4 maja 2004 roku – stanowi o tym art. 98 § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 roku Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. nr 106, poz. 1148). Karę nałożoną mandatem mógł zmienić tylko sąd, co nie miało miejsca w niniejszej sytuacji. Należy zgodzić się ze skarżącym, że organ prowadzący ewidencję wewnętrzną nie był uprawniony do zmiany treści wystawionego mandatu karnego. W świetle art. 76 § 1 kpa mandat karny stanowi niewątpliwie dokument urzędowy. Dokument ten jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zatem organ wydający zaskarżoną decyzję, winien kierować się treścią faktycznie wystawionego dokumentu (mandatu), a nie treścią wewnętrznej informacji, która jest sprzeczna z treścią prawomocnego dokumentu, choćby zawierał on błędy. Dlatego też, 8 punktów karnych (a nie 10 punktów) po zsumowaniu z punktami z innych mandatów karnych, stanowi 23 punkty, a więc liczbę nie przekraczającą 24 punktów, która w świetle art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 roku, nr 108, poz. 908), nie dawała podstaw do skierowania skarżącego na badania psychologiczne. Sąd marginalnie zwraca uwagę na powtarzające się w aktach administracyjnych, a także w skardze, pomyłki dotyczące daty kwestionowanego mandatu, który został wystawiony 4 maja 2004 roku, a nie 4 maja 2005 roku. Jakkolwiek należy mieć zastrzeżenia do uporczywego naruszanie przepisów drogowych przez skarżącego, to organy wydające decyzje winny kierować się przede wszystkich literą prawa (art. 6 kpa). Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" i "c" oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło