II SA/Bk 24/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności oraz rozłożenia na raty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty M. z dnia [...] września 2012 roku numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego D. D. kwotę 25,00 (dwudziestu pięciu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- Wojewoda P. decyzją z dnia [...] listopada 2012 roku, nr [...] po rozpatrzeniu odwołania skarżącego D. D. od decyzji wydanej w dniu [...] września 2012 roku, nr [...] przez Starostę M., orzekającej o: 1. rozłożeniu na raty spłaty części nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 10.566,40 złotych w następujący sposób: a. 150 rat w kwocie po 70 zł, w tym pierwsza płatna do dnia 15 października 2012 roku, 149 kolejnych rat płatnych do 15 dnia każdego miesiąca; b. ostatnia 151 rata w kwocie 66,40 zł. płatna do dnia 15 kwietnia 2025 roku; 2. odmowie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia przez D. D. w kwocie 8.396,40 zł oraz o odmowie rozłożenia na raty kwoty 2170 zł. – - orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Podstawą powyższego rozstrzygnięcia stanowił następujący stan faktyczny: W dniu 16 marca 2012 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia. Starosta M. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 roku odmówił umorzenia wyżej wymienionych świadczeń. Na skutek odwołania skarżącego powyższa decyzja została uchylona przez Wojewodę P. decyzją z dnia [...] maja 2012 roku. W wyniku kolejnego rozpatrzenia sprawy Starosta M. w dniu [...] września 2012 roku wydał decyzję cytowaną na wstępie niniejszego uzasadnienie. Organ I instancji uznał, że w aktualnej sytuacji brak jest szczególnie uzasadnionych okoliczności zezwalających na umorzenie nienależnie pobranych świadczeń, zaś dochód uzyskiwany przez skarżącego umożliwia spłatę należności w niskich ratach w kwocie 70 złotych miesięcznie, płatnych do dnia 15.04.2025 roku. Na skutek odwołania D. D. Wojewoda P., decyzją z dnia [...] listopada 2012 roku, nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie pierwszoinstancyjne. Organ odwoławczy uznał, że skarżący otrzymuję rentę rodzinną w wysokości 799,18 złotych brutto, dlatego kwota 70 zł miesięcznie spłaty nie pozbawi go niezbędnych środków utrzymania. Ponadto skarżący kształci się w 2 – letnim studium "C." w B., w którym nauka jest nieodpłatna. Ponosi jedynie koszty związane z dojazdem, a z oświadczenia jego matki wynika, że otrzymuje on od niej 150 złotych miesięcznie w postaci dopłaty do rachunków syna. Poza tym organ podkreślił, że nie można z góry przesądzać, że sytuacja skarżącego, po ukończeniu 26 lat ulegnie pogorszeniu. Skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł D. D., zarzucając naruszenie art. 7, 8, 77, 80 i 107 § 3 Kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, gdyż ustalenia dotyczące spełnienia przez skarżącego umorzenia powinny się odnosić do okoliczności istniejących w czasie podejmowania decyzji, a nie koncentrować się na rozważaniach perspektywicznych, nie opartych na żadnych dowodach. Ponadto organ nie wziął pod uwagę ciężkiej choroby jego matki. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu, bowiem uzasadnienia decyzji obu instancji, odmawiających w okolicznościach sprawy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń, nie pozwalają sądowi w pełni skontrolować prawidłowości uznania przez organy braku istnienia przesłanek do umorzenia całkowitego lub częściowego powyższych nienależnie pobranych świadczeń. W świetle art. 76 ust. 7 pkt 1, 2, 3, i 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. Nr 69, poz. 415 z 2008 roku z późniejszymi zmianami) wydanie decyzji, która jest decyzją uznaniową, musi być poprzedzone wyjaśnieniem rzeczywistej sytuacji strony w wymienianych w tym przepisie okolicznościach, a uzasadnienie winno zawierać ocenę tej sytuacji. Ocena powyższej sytuacji strony powinna być dokonywana także przy stosowaniu jej porównania do sytuacji innych osób zobowiązanych do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Porównanie to powinno być na tyle konkretne aby sąd administracyjny rozpoznający skargę – mógł skontrolować prawidłowość oceny organu o braku wystąpienia w sprawie uzasadnienia bądź zastosowania w stosunku do strony ulgi. W konsekwencji pozwoli to Sądowi ocenić czy nie przekroczono granic uznania administracyjnego. Na szczególną uwagę zasługuje jeszcze raz przeanalizowanie przez organy kwestii umorzenia kwoty 2.170 zł za wykonanie pracy w ramach stażu. Ponadto organy winny obszernie ustosunkować się , do kwestii egzekucji zaległych świadczeń przy uwzględnieniu faktu, iż toczy się postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącego (k. 4 i 5 akt administracyjnych), bowiem nie można dopuścić do sytuacji, w której dłużnik Skarbu Państwa, spłacający w ratach swoje zaległości – w ostateczności stanie się beneficjentem środków pomocy społecznej (wyrok WSA w Szczecinie z 8 marca 2012 roku – sygn.. akt Ii SA/Sz 70/12). Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd uznał za zasadne uchylenie decyzji obu instancji celem dokonania ponownej oceny wniosku skarżącego przy uwzględnieniu wytycznych zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 roku ze zmianami). O wykonalności przedmiotowego wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 powyższej ustawy. O kosztach zaś w myśl art. 200 cytowanej ustawy.