II SA/Bk 24/14

PostanowienieWSA w Białymstoku2014-02-11

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, obejmująca niskie dochody z emerytur, znaczne wydatki na leczenie i utrzymanie, a także zaciągnięte kredyty, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżących, charakteryzująca się niskimi dochodami z emerytur, znacznymi wydatkami na leczenie i utrzymanie, a także koniecznością zaciągnięcia kredytów, uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący M. i W. D. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Wnioskodawcy podali, że ich dochód stanowią emerytury w łącznej kwocie 3.714,75 zł (później skorygowane na 2.374,36 zł), a ich miesięczne wydatki wynoszą około 3.100 zł, w tym koszty leczenia, utrzymania, ogrzewania oraz spłaty dwóch kredytów. Do wniosku dołączyli dokumenty potwierdzające dochody, wydatki, zaciągnięte kredyty i wyciągi bankowe.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi M. D. i W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M. i W. D. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym (k. 21). Dochód rodziny stanowią emerytury skarżącego i jego żony w łącznej kwocie 3.714,75 zł. Wnioskodawcy poza domem o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomością rolną o powierzchni [...] ha nie posiadają żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 21-23). Ponadto w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 23 stycznia 2014 r. (k. 24) oświadczyli, że nie posiadają samochodu osobowego oraz nie uzyskują dochodów z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej. Dodatkowo podnieśli, że ich miesięczne wydatki zamykają się kwotą około 3.100 zł i przedstawiają się następująco: koszty leczenia skarżących – 245 zł; opłata za wywóz nieczystości – 45 zł; bieżące utrzymanie dwóch osób – 1.000 zł; telefony – 37 zł; energia elektryczna – 150 zł; gaz – około 34 zł; woda i odprowadzanie ścieków – 30 zł; podatek od nieruchomości – 24 zł; koszty ogrzewania domu – 900 zł. W uzasadnieniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych skarżący podnieśli, iż są osobami starszymi i schorowanymi. Ponadto osiągany dochód nie zawsze wystarcza na bieżące opłaty i koszty leczenia. W związku z powyższym skarżący zaciągnęli dwa kredyty: pierwszy w kwocie 20.833,33 zł ze spłatą w ciągu 5 lat i ratą miesięczną 500 zł na zakup kotła grzewczego oraz drugi w kwocie 1.666,67 zł ze spłatą w ciągu 3 lat i miesięczną ratą 59 zł, na bieżące potrzeby (k. 28-29). Do wniosku skarżący dołączyli kserokopie: opakowań i cen przyjmowanych leków (k. 20-30), dokumentów potwierdzających uzyskiwane dochody (k. 31-36), umów kredytowych, harmonogramów spłat kredytów i wyciągów z rachunków bankowych (k. 37-61), a także dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki (k. 62-76). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżących uzasadnia tezę, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna M. i W. D. uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawcy są osobami starszymi i wymagającymi sukcesywnego leczenia. Jedynym dochodem rodziny skarżących są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 2.374,36 zł (k. 31,33). Wnioskodawcy poza niewielkim domem oraz nieruchomością rolna o powierzchni [...] ha, nie posiadają żadnego innego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Niewielki comiesięczny dochód nie zawsze wystarcza im na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz pokrycie kosztów leczenia, w związku z powyższym zmuszeni byli do zaciągnięcia dwóch kredytów. Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżących w połączeniu z ponoszonymi wydatkami, a także brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło