II SA/Bk 25/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia w związku z niewykonaniem obowiązku polegającego na dokonaniu rozbiórki obiektu p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych K. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem M. Z. K. Wnioskodawczyni wskazała ponadto, iż źródłem utrzymania jej rodziny jest jej emerytura w wysokości 777 zł oraz emerytura męża w wysokości 1.344,5 zł. W skład majątku K. K. i jej męża wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni [...] m2. Natomiast dom, w którym zamieszkuje wnioskodawczyni znajduje się jedynie w jej posiadaniu. Skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Ponadto w uzasadnieniu swego wniosku skarżąca wskazała, iż jest inwalidą I grupy, a jej stan zdrowia ciągle się pogarsza, co skutkuje zwiększonymi wydatkami na leczenie (k. 6-7). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 stycznia 2009 roku (k. 11) wnioskodawczyni podkreśliła, iż do miesięcznych wydatków jej rodziny należy zaliczyć: energię elektryczną – około 70 zł, wodę – około 240 zł za pół roku, telefon – około 67 zł, podatek od nieruchomości – około 90 zł kwartalnie, zakup żywności – 500 zł, zakup leków – 250 zł, koszt opału – 900 zł (za sezon 2008/2009), ubezpieczenie domu – 70 zł rocznie, podatek za nieruchomość rolną – 60 zł rocznie, rata pożyczki na materac – 49 zł, rata pożyczki na kanalizację – 397,58 zł, rata pożyczki na pokrycie kosztów sądowych – 97,76 zł oraz opłata za wywóz śmieci – 73,03 zł za kwartał. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, iż nieruchomość rolna nie jest przez nikogo użytkowana, gdyż w 2005 roku została ustanowiona na tej działce służebność drogi koniecznej, z jednorazowym wynagrodzeniem w wysokości 2.700 zł. W związku z powyższym nie ma możliwości sprzedania tej działki i jest ona bezużyteczna (k. 14). Na tej podstawie skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć całości kosztów sądowych. Do wniosku K. K. dołączyła kopie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego dochodu i ponoszonych wydatków (k. 16-20). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna K. K. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem. Źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny pozostaje dochód w wysokości około 2.121 zł (emerytura skarżącej i męża). Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny skarżącej kształtują się na poziomie około 1.612 zł. Zarówno skarżąca jak i jej mąż są osobami starszymi i schorowanymi, co wiąże się z dodatkowymi kosztami na leczenie, w tym opłaceniem kosztów wizyt u lekarzy i zakupu leków. Majątek skarżącej stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] m2, na której w 2005 roku została ustanowiona służebność drogi koniecznej, z jednorazowym wynagrodzeniem w wysokości 2.700 zł, co uczyniło tą działkę bezużyteczną (k. 6-7, 14). Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącej, a także zestawienie jej stałych wydatków oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.