II SA/Bk 250/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-06-02

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za działkę przejętą pod drogę gminną, uznając, że wysokość odszkodowania została uzgodniona między stronami?
Ratio decidendi
Sąd podzielił ustalenie organów, że wysokość odszkodowania za działkę została uzgodniona między stronami na podstawie protokołu z dnia [...].12.2012r. podpisanego przez wszystkie zainteresowane strony. W związku z tym, brak było podstaw do ustalania odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej, co uzasadniało umorzenie postępowania. Kwestie ewentualnego odstąpienia od pierwotnie ustalonej kwoty lub skuteczności warunku zawieszającego powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym.
Stan faktyczny
Gmina S. zaskarżyła decyzję Wojewody P. utrzymującą w mocy decyzję Starosty B. umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za działkę przejętą pod drogę gminną. Gmina zarzuciła organom naruszenie przepisów k.p.a., w tym błędne ustalenie, że doszło do uzgodnienia wysokości odszkodowania, podczas gdy czynność ta była warunkowa i warunek się nie ziścił. Skarżąca podniosła również zarzut braku oryginału protokołu uzgodnień oraz prowadzenia dalszych rokowań.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy S.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi Gminy S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za działkę przejętą pod drogę oddala skargę Zaskarżona decyzja Wojewody P. w B. z dnia [...].01.2015r. znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty B., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, z dnia [...].12.2014r. znak [...], umarzająca postępowanie w przedmiocie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za działkę oznaczoną Nr geod. [...] o pow. 0,2213 ha położoną w obrębie geodezyjnym O., gmina S., przejętą na własność Gminy S. pod drogę gminną w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela podjęta została w następującym stanie faktycznym; Z wniosku pana L. D. z dnia [...].02.2014r. Starosta Powiatu B. wszczął postępowanie w przedmiocie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za powyżej opisaną działkę. Działka ta została wydzielona pod drogę gminną w wyniku podziału nieruchomości Nr geod. [...] z dniem, w którym decyzja z dnia [...].10.2012r. Nr [...] zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, przeszła z mocy prawa na własność Gminy S. Na podstawie nadesłanej dokumentacji dotyczącej rokowań w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania organ uznał, że nie doszło do uzgodnienia wysokości odszkodowania za działkę, ponieważ na przesłanym protokole przez Burmistrza S. brakowało podpisu pana L. D., który w tym czasie pozostawał we wspólnocie majątkowej małżeńskiej z A. D. Po wstąpieniu do sprawy pani A. D. i przedstawieniu przez nią protokołu z dnia [...].12.2012r. podpisanego przez wszystkie zainteresowane strony o uzgodnieniu wysokości odszkodowania za działkę, organ na tej podstawie uznał, że doszło do uzgodnienia, między stronami, wysokości odszkodowania i jego ustalenie w takiej sytuacji w trybie administracyjnym nie jest możliwe zważywszy na art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co uzasadniało umorzenie postępowania z mocy art. 205 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego. W odwołaniu wniesionym przez Burmistrza S. podniesiono, że organ wadliwie ustalił, że między stronami doszło do uzgodnienia wysokości odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. W ocenie odwołującego się doszło jedynie do warunkowego uzgodnienia wysokości odszkodowania w toku spotkań w dniach [...].12.2012r. i [...].05.2013r., z których spisano stosowne protokoły. Ponieważ warunki przewidziane w protokołach tj. uzyskanie pozytywnej opinii Komisji Infrastruktury i Bezpieczeństwa Publicznego i zapewnienie środków na wypłatę odszkodowania nie zostały spełnione na kolejnych spotkaniach w dniach [...].06.2014r. i [...].06.2014r. z panem L. D., renegocjowano ustaloną kwotę odszkodowania stosownie ją obniżając, która także nie została zaakceptowana przez Komisję Infrastruktury i Bezpieczeństwa Publicznego. Te okoliczności, zdaniem odwołującego, wskazują, że zachodzi potrzeba zmiany zaskarżonej decyzji i ustalenie wartości nieruchomości przejętej na własność Gminy S. lub uchylenia przedmiotowej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wniesionego odwołania organ II instancji nie uwzględnił orzekając o utrzymaniu decyzji organu I instancji w mocy. Wskazując na przepisy dotyczące ustalenia wysokości odszkodowania organ wskazał, że przeprowadzenie rokowań między byłym właścicielem a organem będącym beneficjentem dokonanego wydzielenia działek pod drogę publiczną jest obligatoryjne i musi być udokumentowane stosownym protokołem. Z analizy dokumentacji przedmiotowej sprawy wynika, że organ I instancji w toku prowadzonego postępowania wszczętego wnioskiem L. D. z dnia [...].02.2014r. złożonym do Starosty B. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotową działkę, uzyskał protokół z dnia [...].12.2012r. podpisany przez wszystkie strony tj. Burmistrza S., A. D. i L. D., z którego wynika, że pomiędzy stronami doszło do uzgodnienia wysokości odszkodowania za przejętą działkę. W takiej sytuacji brak jest podstaw do ustalenia wysokości odszkodowania w drodze administracyjnej w związku z czym dalsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W ocenie organu odwoławczego późniejsze negocjacje po podpisaniu protokołu z dnia [...].12.2012r. dotyczą negocjacji kwestii związanych z podpisanym protokołem, nie wskazują jednak na fakt aby do porozumienia nie doszło. Skargę od decyzji Wojewody P. z dnia [...].12.2014r. znak [...] wniosła Gmina S. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. - naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy skutkujące błędnym ustaleniem, że między stronami tj. Gminą S. a państwem A. D. i L. D. doszło do uzgodnienia w zakresie wysokości odszkodowania za przejętą na własność Gminy S. działkę o nr [...] w obrębie O. w sytuacji gdy między stronami nie doszło do zgodnego oświadczenia woli stron w zakresie wysokości odszkodowania skutkującego zawarciem dwustronnej czynności cywilnoprawnej z uwagi na fakt, iż przedmiotowa czynność prawna została zawarta pod warunkiem zawieszającym, który to warunek do chwili obecnej się nie ziścił, warunkiem zawieszającym jako zdarzeniem przyszłym i przedmiotowo niepewnym było wyrażenie przez Komisję Infrastruktury Rady Miejskiej w S. pozytywnej opinii o uzgodnionej wysokości odszkodowania, oraz w sytuacji gdy Burmistrz S. nie dysponuje protokołem porozumienia z dnia [...].12.2012r. podpisanym przez oboje państwa D. i nie ma wiedzy, że oprócz pani D. protokół został podpisany również przez L. D. - naruszenie art. 97 § 11 pkt 4 kpa w zw. z art. 100 § 1 kpa poprzez niezawieszenie prowadzenia postępowania administracyjnego w sytuacji wystąpienia po stronie organu prowadzącego postępowanie obowiązku wystąpienia o rozstrzygnięcie przez sąd powszechny zagadnienia wstępnego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy w zakresie czy pomiędzy stronami doszło do zawarcia dwustronnej czynności prawnej polegającej na zgodnym oświadczeniu woli stron dotyczącej wysokości odszkodowania w sytuacji gdy w pisemnych protokołach podpisanych przez strony zostały zwarte zapisy warunkujące wypłatę środków finansowych od pozyskania pozytywnej opinii Komisji Infrastruktury i zapewnienia środków budżetowych na odszkodowanie, oraz w sytuacji wystąpienia innych okoliczności faktycznych przywołanych w uzasadnieniu skargi wskazujących, że porozumienia były zawarte pod warunkiem. - naruszenie art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 kpa przez nieuchylenie przez organ odwoławczy poprzedzającej decyzji Starosty Powiatu B., nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i niewskazanie organowi I instancji okoliczności w zakresie powstałego zagadnienia wstępnego, które powinno być wyjaśnione w sytuacji gdyby organ II instancji uznałbym, że nie może przedmiotowej okoliczności rozpoznać na etapie postępowania odwoławczego w trybie art. 136 kpa. - naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez sporządzenie ogólnikowego uzasadnienia decyzji i nieodniesienia się do szeregu okoliczności i dowodów w sprawie, a w szczególności niepodanie przyczyn, dla których organ nie dokonał analizy zapisów protokołów w sprawie w zakresie uzależnienia uzgodnień od sformułowanych warunków poprzez nieodniesienie się do faktu, że w sprawie były podejmowane trzykrotnie próby zawarcia porozumienia w zakresie wysokości odszkodowania i był zawarty inny późniejszy protokół uzgodnień, niż z dnia [...].12.2012r. - naruszenie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 105 § 1 kpa przez odmowę ustalania wysokości odszkodowania według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczeniu nieruchomości i uznaniu, że sprawa na etapie postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowa w sytuacji gdy na etapie poprzedzającego postępowanie cywilnoprawnego miedzy stronami nie doszło do zgodnego oświadczenia woli stron w zakresie wysokości odszkodowania skutkującego zawarcie dwustronnej czynności cywilnoprawnej z uwagi na fakt, że przedmiotowa czynność prawna została zawarta pod warunkiem zawieszającym, który to warunek do chwili obecnej się nie ziścił, i wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Ustalenie wysokości odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne w trybie administracyjnym zgodnie z art. 98 ust. 3 zd. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami następuje w wypadku braku uzgodnienia wysokości tegoż odszkodowania między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. W tym zakresie organy dokonały ustalenia, że wysokość odszkodowania za działkę, została uzgodniona miedzy stronami na podstawie przedłożonego protokołu z [...].12.2012r. podpisanego przez wszystkie zainteresowane strony i to ustalenie Sąd podziela. Skarżąca powołując się na zapisy zawarte w protokole z dnia [...].12.2012r. na podstawie, którego oba organy przyjęły, iż strony uzgodniły wysokość odszkodowania za działkę przejęta pod drogę publiczną, podnosi dwie okoliczności, które jej zdaniem przeczą ustaleniom organów. Po pierwsze zdaniem skarżącej czynność ta była zawarta pod warunkiem zawieszającym, który się nie ziścił, a po drugie skarżący nie dysponuje oryginałem tego protokołu i te kwestie nie zostały ocenione przez organy. Dodatkowo skarżąca wskazuje, że po podpisaniu tego protokołu prowadzone były dalsze rokowania w sprawie ustalenia innej wysokości odszkodowania na co wskazują protokoły znajdujące się w aktach sprawy z [...].05.2013r. i z [...].06.2014r. Przede wszystkim należy wskazać, że w toku postępowania przed organami, zwłaszcza w odwołaniu skarżąca nie kwestionowała faktu uzgodnienia i sporządzenia protokołu z dnia [...].12.2012r. w sprawie wysokości odszkodowania, jednocześnie wskazując, że po tym terminie podjęte były dalsze rokowania w sprawie renegocjowania ustalonej powyższym protokołem wysokości odszkodowania. Potwierdza to przyjęta przez organy ocena, że wysokość odszkodowania została przez strony ustalona, a kwestia jego ewentualnego obniżenia podejmowana przez skarżącą w późniejszym terminie w trybie renegocjacji nie może mieć wpływu na tę ocenę. Ustalenia jakie ewentualnie poczyniły strony w trakcie dalszych renegocjacji dotyczyły bowiem kwestii wypłaty już ustalonej wysokości odszkodowania. To czy strony odstąpiły od pierwotnie ustalonej kwoty nie może mieć wpływu na ocenę, że wobec ustalenia wysokości odszkodowania nie zachodzi konieczność jego ustalenia poprzez wydanie decyzji. Kwestie te bowiem będą miały znaczenie w ewentualnym postępowaniu cywilnym w przypadku braku realizacji dokonanych uzgodnień. W tym też trybie ewentualnie winna być rozstrzygnięta sprawa skuteczności warunku zawieszającego, na którą powołuje się skarżący w zarzutach skargi. Z tych też względów Sąd uznał, że nie istniała podstawa do zawieszenia postępowania administracyjnego w trybie art. 97 § 1 ust. 4 kpa, a tym samym zarzut jego naruszenia jest niezasadny. W postępowaniu administracyjnym organ miał ustalić kwestię czy miedzy stronami doszło do uzgodnienia wysokości odszkodowania i to uczynił dokonując prawidłowej oceny dokumentu, z którego ten fakt wynika. Kwestie realizacji dokonanego uzgodnienia pozostają poza ustaleniami tego postępowania i z tego względu Sąd uznaje za niezasadny zarzut art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Z powyższych względów na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło