II SA/Bk 252/08

PostanowienieWSA w Białymstoku2008-05-26

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sytuacja materialna jest trudna, ale posiada znaczący majątek (nieruchomości, gospodarstwo rolne, maszyny rolnicze), może skorzystać z prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku posiadania znaczącego majątku, ale przy jednoczesnym wysokim poziomie wydatków i braku oszczędności, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (do kwoty 300 zł) i ustanowienie radcy prawnego jest uzasadnione, gdyż całkowite pokrycie kosztów pogorszyłoby sytuację materialną rodziny.
Stan faktyczny
W. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, matką i trójką nieletnich dzieci. Rodzina utrzymuje się ze sprzedaży mleka, emerytury matki i diety żony. W skład majątku skarżącego wchodzi dom, gospodarstwo rolne, las oraz maszyny rolnicze. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o informacje dotyczące wydatków, działalności rolniczej, dopłat unijnych i statusu w urzędzie pracy, a także do przedłożenia dokumentów potwierdzających dochody.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 300 (trzystu) zł. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie o lokalizację budowy postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 300 (trzystu) zł, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 13) podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze współmałżonką E. K., matką J. K. oraz trójką nieletnich dzieci K. K., A. K. oraz J. K. Źródła miesięcznego dochodu sześcioosobowej rodziny stanowią: średnio 3000 zł uzyskiwane z tytułu sprzedaży mleka, 744,62 zł emerytury J. K. oraz 400 zł otrzymywane przez E. K. z tytułu pracy na stanowisku r. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m², gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha ([...]ha przeliczeniowych) oraz murowana stodoła i obora z [...] r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wezwał W. K. do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: ponoszone miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny, z jednoczesnym podaniem ich wysokości (np. opłaty ponoszone za prąd, wodę, telefon, czynsz, zakup żywności, lekarstwa, opiekę medyczną itp.) oraz utrzymaniem posiadanych nieruchomości i prowadzoną produkcją rolniczą; rodzaj prowadzonej przez wnioskodawcę działalności rolniczej, przy czym należało podać stan inwentarza żywego oraz posiadane maszyny rolnicze; czy na określoną we wniosku nieruchomość rolną skarżący otrzymał w roku bieżącym dopłaty z Unii Europejskiej - należało określić w jakiej wysokości i kiedy; czy wnioskodawca jest zarejestrowany w urzędzie pracy i czy otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych. Skarżący został zobowiązany również do dołączenia do akt sprawy: dokumentów poświadczających wysokość: emerytury otrzymywanej przez J. K. (np. ostatni odcinek renty), wysokość wynagrodzenia E. K. oraz zaświadczenia o wysokości miesięcznego dochodu uzyskiwanego z tytułu sprzedaży mleka (lub faktury) i faktury ze sprzedaży innych płodów rolnych za okres trzech ostatnich miesięcy (k. 15). W odpowiedzi na powyższe wezwanie W. K.. wyszczególnił miesięczne wydatki, w tym opłaty ponoszone na: energię elektryczną – 235,24 zł; wodę –60 zł; telefon –108,98 zł; wywóz nieczystości – 92,09 zł; żywność – 1200 zł; lekarstwa – 200 zł; wydatki szkolne – 120 zł; utrzymanie nieruchomości 1030 zł; prowadzona działalność rolnicza – 2200 zł. Wnioskodawca prowadzi hodowlę bydła, w tym [...] krów, [...] cielaków, [...] jałówki. W. K. jest właścicielem ciągnika [...] rok prod. [...]; kultywatora, brony, pługu oraz kopaczki. W grudniu 2007 r. skarżący otrzymał dopłaty z Unii Europejskiej za 2007 r. w łącznej kwocie 7071,23 zł. Wnioskodawca nie jest zarejestrowany u urzędzie pracy, nie uzyskuje zasiłku dla bezrobotnych. Do akt sprawy W. K. dołączył: dokumenty poświadczające wysokość dochodu uzyskiwanego przez J. K. i E. K. (k. 20-21); faktury ze sprzedaży mleka za okres styczeń – marzec 2008 r. na łączną kwotę 10.592,53 zł (k. 22-24); decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] listopada 2007 r. w sprawie płatności do gruntów rolnych za 2007 r. (k. 25-26) oraz rachunki potwierdzające miesięczne wydatki rodziny (k. 28 – 32). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. W złożonym oświadczeniu W. K. wykazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką E. K., matką J. K. oraz trójką nieletnich, uczących się dzieci. Dochód miesięczny sześcioosobowej rodziny stanowi kwota 4605,31 zł netto uzyskiwana z tytułu: sprzedaży mleka (za okres styczeń – marzec 2008 r. dochód ten wyniósł 10.592,53 zł, co stanowi przeciętnie w przeliczeniu na miesiąc 3530,84 zł); emerytury J. K. – 674,47 zł (k. 20) oraz diety E. K. – 400 zł (k. 21). Dodatkowo w grudniu 2007 r. skarżący otrzymał dopłaty z Unii Europejskiej za 2007 r. w łącznej kwocie 7071,23 zł. Wyszczególnione miesięczne wydatki rodziny wnioskodawcy wynoszą 5246,31 zł. Majątek W. K. stanowi: dom o powierzchni [...] m², gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego), las o powierzchni [...] ha (k. 32), ciągnik [...] rok prod. [...]; podstawowy sprzęt rolniczy oraz [...] sztuk bydła. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności (k.13). Powyższe okoliczności a w szczególności wysokość osiąganego dochodu, w zestawieniu z wykazanym majątkiem, wyszczególnionymi wydatkami oraz brakiem oszczędności pozwalają na przyznanie W. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 300 zł oraz ustanowienie radcy prawnego. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Pokrycie przez skarżącego całości kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (kosztów ustanowienia radcy prawnego oraz kosztów sądowych) przy wysokości osiąganego miesięcznego dochodu, wykazanych wydatkach oraz stanie majątkowym niewątpliwie pogorszyłoby sytuację finansową rodziny. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez W. K. kwoty 300 zł tytułem kosztów sądowych przy jednoczesnym zwolnieniu z obowiązku ich uiszczenia w pozostałym zakresie oraz ustanowieniu radcy prawnego z urzędu nie doprowadzi do pogorszenia sytuacji materialnej rodziny wnioskodawcy, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych skarżącego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło