II SA/Bk 253/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 lipca 2009 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego B.-Południe w B. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie skierowania na badania psychologiczne 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.- W dniu 29 grudnia 2008 r. Prokurator Rejonowy B. – P. w B. wystąpił do Komendy Powiatowej Policji w Z. z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania K. R. na badania psychologiczne w związku ze stwierdzeniem, że kierował on pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości. Pismem z dnia 28 stycznia 2009 r., znak [...] Komendant Powiatowy Policji w Z. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej skierowania K.R. na badania psychologiczne wobec tego, iż upłynął trzydziestodniowy termin wskazany w § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, co odnosi ten skutek, że decyzja o skierowaniu na przedmiotowe badania nie może być wydana. Prokurator Rejonowy B. – P. w B. uznał, iż w/w pismo stanowi decyzję administracyjną i wniósł od niej odwołanie. Zarzucił on naruszenie art. 105 § 1 k.p.a., art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, polegające na błędnym przyjęciu, że decyzja o skierowaniu K. R. na badanie psychologiczne nie może być wydana po upływie 30 dni od dnia, w którym wymieniony kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w B. stwierdził niedopuszczalność odwołania z uwagi na nieistnienie przedmiotu zaskarżenia – brak decyzji. W ocenie organu II instancji pismo Komendy Powiatowej Policji w Z. nie może być uznane za decyzję administracyjną z powodu nie spełnienia wymogów formalnych określonych w art. 107 k.p.a. oraz nie przeprowadzenia postępowania dowodowego. Ponadto w uzasadnieniu wskazano, iż z powodu upływu 30 dniowego terminu wskazanego w § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, wszczęcie przedmiotowego postępowania mija się całkowicie z celem albowiem już w momencie wszczęcia organ zdaje sobie sprawę, że prowadzone postępowanie będzie musiał umorzyć z uwagi na upływ wskazanego terminu. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł Prokurator Rejonowy B. – P. w B. Zarzucił on zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art.134 k.p.a. w zw. z art. 123 k.p.a. oraz art. 104 § 1 i 2 k.p.a. i art. 105 § 1 i 2 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu przez organ odwoławczy, iż pismo Komendy Powiatowej Policji w Z. z dnia [...] stycznia 2009 r. informujące o braku podstawy prawnej do skierowania K. R. na badania psychologiczne z powodu upływu terminu 30 dni od dnia, w którym kierował on pojazdem w stanie nietrzeźwości, nie jest decyzją administracyjną, co stało się przyczyną stwierdzenia przez ten organ niedopuszczalności złożonego odwołania z uwagi na nieistnienie przedmiotu zaskarżenia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż przedmiotowe pismo Komendy Miejskiej Policji w Z. jest decyzją administracyjną albowiem rozstrzyga ono indywidualną sprawę K. R. co do jej istoty w całości i kończy postępowanie w I instancji. W tej sytuacji, skoro decyzja administracyjna została wydana przez organ I instancji i wniesiono od niej odwołanie, to organ II instancji winien je rozpoznać. Skarżący podniósł ponadto, iż organ administracji nie był uprawniony do oceny zasadności wszczęcia postępowania administracyjnego. Postępowanie to zostało bowiem wszczęte z chwilą doręczenia takiego żądania organowi administracji publicznej, w sytuacji zaś gdy organ dojdzie do przekonania, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w B. podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, a podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. Badając legalność zaskarżonego postanowienia, w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż postanowienie to wydane zostało z naruszeniem prawa, uzasadniającym konieczność jego uchylenia. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., którym organ ten stwierdził niedopuszczalność złożonego odwołania z uwagi na nieistnienie przedmiotu zaskarżenia, tj. brak decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż pismo Komendy Powiatowej Policji w Z. z dnia [...] stycznia 2009 r. stanowi wyłącznie czynność materialno-techniczną i nie może być uznane za decyzję administracyjną z powodu nie spełnienia wymogów formalnych określonych w art. 107 k.p.a. oraz nie przeprowadzenia postępowania dowodowego. W ocenie Sądu takie stanowisko organu II instancji w żadnym wypadku nie zasługuje na uwzględnienie. Rację ma bowiem skarżący gdy wywodzi, że treść a nie forma przesądza o tym, czy dany akt jest decyzją administracyjną. Jeżeli więc sprawa administracyjna podlega załatwieniu w drodze decyzji, to za decyzję należy uznać pismo organu rozstrzygającego, zawierającego co najmniej oznaczenie tego organu, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie o sprawie oraz podpis upoważnionego pracownika organu, spełnia ono bowiem minimum podstawowych warunków wymienionych w art. 107 § 1 kpa. Pogląd taki można uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA z dnia 22 września 1981 r. (SA 791/81 ONSA 1981 r. nr 2 poz. 91) wyrok z dnia 16 lipca 1982 r. (SA/Wr 220/82 ONSA 1982 r. nr 2, poz. 72) wyrok z dnia 8 lutego 1983 r. (SA/Wr 559/82 ONSA 1983 r. nr 1, poz. 3). Przekładając powyższe wywody na realia niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż przedmiotowe pismo Komendy Powiatowej Policji w Z. z dnia [...] stycznia 2009 r. spełnia wymogi, od których uzależnione jest uznanie go za decyzję administracyjną. Bezspornie bowiem rozstrzyga ono indywidualną sprawę K. R. co do skierowania go na badania psychologiczne i kończy postępowanie w I instancji. Ponadto pismo to zawiera opisane wyżej minimum wymogów formalnych, co definitywnie przesądza o tym, iż akt ten stanowi decyzję administracyjną. W tym stanie rzeczy, skoro decyzja administracyjna została wydana i wniesiono od niej odwołanie w ustawowym terminie, to organ II instancji winien je merytorycznie rozpoznać, a nie z przyczyn formalnych stwierdzać jego niedopuszczalność. Jedynie na marginesie odnieść się jeszcze należy do stanowiska organów obu instancji, zgodnie z którym upływ 30 dniowego terminu wskazanego w § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, czyni niezasadnym wszczynanie postępowania w sprawie albowiem jest ono już na wstępie bezprzedmiotowe. Takie twierdzenie organów administracji nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Zgodzić się bowiem trzeba z twierdzeniem strony skarżącej, iż datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania (pisma, podania, wniosku) organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 kpa). Wszczęcie postępowania administracyjnego, zgodnie z tym przepisem, nie jest więc uzależnione od woli urzędnika, czy też uznania organu, gdyż ma miejsce (z mocy prawa) w dniu złożenia żądania. W tej sytuacji organy administracji nie były władne do oceny, czy zasadne jest wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie, czy też nie, albowiem zostało ono wszczęte już z chwilą doręczenia takiego żądania przez stronę skarżącą. Reasumując, powyższe uchybienia powodują konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...]. Organ ponownie rozpoznając sprawę winien raz jeszcze ocenić, czy istnieją podstawy do rozpoznania odwołania wniesionego przez stronę skarżącą, mając na względzie wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Sąd zaznacza przy tym, iż dokonując powyższej oceny prawnej, nie przesądza co do słuszności wydanego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z powołanym na wstępie przepisem art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd orzekający w sprawie niniejszej nie ma kompetencji do zmiany merytorycznej wydanego przez organ, zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jedynie do zbadania, czy w toku jego wydania nie doszło do naruszeń przepisów postępowania lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej do istotnych i opisanych wyżej naruszeń przepisów postępowania doszło i w tym zakresie Sąd zwraca uwagę na konieczność uniknięcia podobnego uchybienia przy ponownym rozstrzyganiu sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy p.p.s.a.