II SA/Bk 254/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu odwołania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2021 roku numer [...]. Przedmiotem skargi S. S. w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2021r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie tegoż Kolegium z dnia [...] marca 2021r. nr [...] w przedmiocie zwrotu odwołania od decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne: W dniu [...] marca 2021r. S. S. (dalej powoływana jako "Skarżąca") złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. odwołanie od decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o sygn. akt [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] marca 2021r. nr [...], działając na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., zwróciło powyższe odwołanie Skarżącej uznając, że nie jest właściwe do jego rozpatrzenia. Wnioskiem z dnia [...] marca 2021r. Skarżąca zwróciła się do Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy jej odwołania od decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] marca 2021r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ przytoczył brzmienie art. 66 § 3 k.p.a. wyjaśniając, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Ustalenie przez organ, iż sprawa objęta treścią podania nie dotyczy sprawy indywidualnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. stanowi bezwzględną przeszkodę we wszczęciu postępowania przed organem administracji publicznej. Powołując się na powyższa regulację Kolegium doszło to wniosku, że skoro złożone w przedmiotowej rozpatrywanej sprawie odwołanie S. S. dotyczy decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, w sprawie o sygn. akt [...], to złożone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. odwołanie należało zwrócić skarżącej. W skardze wniesionej do tutejszego sądu administracyjnego Skarżąca zarzuciła, iż postępowanie Prokuratury Rejonowej w G. jest niezgodne z obowiązującymi przepisami. Dalej Skarżąca sprecyzowała, że w przedmiotowej sprawie mowa jest o postępowaniu z przedmiocie samowoli budowlanej jakiej dopuścił się Pan C., a które to postępowanie zostało umorzone przez PINB w G. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozważania w sprawie należy poprzedzić wyjaśnieniem, że będąca przedmiotem skargi sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do takiej kategorii rozstrzygnięć należy zaliczyć zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie SKO w Ł. z dnia [...] marca 2021r. Dalej należy też wskazać, że sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które sąd zobligowany był wziąć pod uwagę w urzędu. W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zachodziły bowiem podstawy do zwrotu odwołania Skarżącej w oparciu o art. 66 § 3 k.p.a. Podstawą prawną zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia zwracającego Skarżącej jej odwołanie od decyzji Prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o sygn. akt [...], stanowił art. 66 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z powyższej regulacji wynika jednoznacznie, że rozstrzygnięcie o zwrocie podania może zapaść tylko w sytuacjach wskazanych w tym przepisie, tj. gdy ustalono, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny, a także gdy organ do którego wniesiono podanie stwierdzi po pierwsze, że jest niewłaściwy, a po drugie nie będzie w stanie dokonać ustalenia organu administracji publicznej właściwego w sprawie. Może to nastąpić zarówno wtedy, gdy takiego organu nie ma, jak i wtedy gdy ze względu na obowiązujące rozwiązania prawne lub treść wniosku nie może ustalić właściwego dla danego podania organu. Wskazać przy tym należy, że wydanie postanowienia o zwrocie podania jest możliwe dopiero po wnikliwym zbadaniu treści podania skierowanego przez wnoszący je podmiot do organu administracji i ustaleniu, że niewątpliwie zawiera ono żądanie, które nie może zostać rozstrzygnięte w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 635/170). Przepis art. 66 § 3 k.p.a. reguluje zatem sytuację, w której organ administracji publicznej jest nie tylko niewłaściwy w sprawie, ale dodatkowo po przeprowadzonej wykładni przepisów prawa i dokładnym zbadaniu treści podania ustali w sposób jednoznaczny, że sprawa objęta podaniem należy do właściwości sądu powszechnego lub ustalenie właściwości jakiegokolwiek organu administracji publicznej nie jest możliwe. W rezultacie, aby zastosować art. 66 § 3 k.p.a. i zwrócić podanie wnoszącemu organ administracji publicznej zobowiązany jest stwierdzić dwie przesłanki, tj. ustalić, że nie jest właściwy w sprawie oraz nie jest w stanie dokonać ustalenia organu administracji publicznej właściwego w sprawie. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z uzasadnienia zaskarżonych postanowień, Kolegium dokonując zwrotu odwołania Skarżącej wniesionego w dniu [...] marca 2021r. ograniczyło się w swoim rozstrzygnięciu wyłącznie do stwierdzenia swojej niewłaściwości. Organ ten stwierdził bowiem, że skoro "wniosek S. S. dotyczy sprawy jej odwołania od decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, w sprawie o sygn. akt [...], zatem w myśl cytowanego wyżej przepisu art. 66 § 3 k.p.a. podanie wniesione do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. należało zwrócić wnoszącej – Pani S. S.". Poza sporem pozostaje zaś, że organy obu instancji nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego co do drugiej przesłanki wymaganej dla zastosowania art. 66 § 3 k.p.a., a mianowicie, czy sprawa objęta odwołaniem Skarżącej należy do właściwości sądu powszechnego lub, że ustalenie właściwości jakiegokolwiek organu administracji publicznej nie jest możliwe. Ponadto skoro z pisma Skarżącej z dnia [...] marca 2021r. wprost wynika, że jest to odwołanie od decyzji Prokuratora, to ustalenie organu właściwego wydaje się być możliwe. Jeżeli zaś Kolegium miało jakiekolwiek wątpliwości co do intencji pisma Skarżącej to powinno zwrócić się do adresatki tegoż pisma celem jednoznacznego ustalenia jego treści. W sytuacji bowiem gdyby okazało się, że organ do którego wniesiono podanie, nie jest jego adresatem, niemożliwe byłoby zastosowanie art. 66 § 3 k.p.a., a zasadne byłoby przekazanie wniesionego pisma - adresatowi. W konsekwencji skoro organy nie ustaliły w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, sąd zobligowany był do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O powyższym orzeczono w sentencji wyroku.