II SA/Bk 255/24
WyrokWSA w Białymstoku2024-06-27
Skład orzekający: Elżbieta Lemańska, Anna Bartłomiejczuk, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie zamiaru wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków z systemem odprowadzania do szczelnego zbiornika, które zostało objęte sprzeciwem organu administracji, narusza przepisy Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a w szczególności czy może powodować ograniczenia dla terenów sąsiednich w kontekście potencjalnej budowy studni?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy sprzeciw Starosty wobec zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, podlega uchyleniu z powodu naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd uznał, że organy błędnie ustaliły stan faktyczny, przyjmując, że oczyszczalnia miała system rozsączający, podczas gdy zgłoszenie dotyczyło odprowadzania ścieków do szczelnego zbiornika. W konsekwencji organy wadliwie zinterpretowały i zastosowały przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dotyczące odległości od studni, oraz art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, co doprowadziło do nieuprawnionego sprzeciwu wobec zgłoszenia.Stan faktyczny
Skarżący dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków z odprowadzaniem do szczelnego zbiornika. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, choć oparł ją na innej podstawie prawnej, wskazując na potencjalne ograniczenia dla terenów sąsiednich wynikające z obszaru oddziaływania oczyszczalni, w tym możliwość budowy studni. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody, podnosząc m.in. błędy w ustaleniu stanu faktycznego i niewłaściwe zastosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody Podlaskiego i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 7 marca 2024 r. nr AB-II.7843.27.2023.KR w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Podlaskiego na rzecz skarżącego M. M. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda Podlaski (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) decyzją z 7 marca 2024 r., nr AB-II.7843.27.2023.KR, utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu Białostockiego (dalej: Starosta, organ I instancji) z 30 listopada 2023 r., znak AR.6743.1.1.113.2022, sprostowaną postanowieniem z 16 stycznia 2024 r., znak AR.6743.1.1.113.2023, w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu od zamiaru wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków na działce o nr geod. [...] w miejscowości K., gm. Choroszcz.
Decyzja Wojewody wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Pismem z 10 listopada 2023 r. M. M. (dalej: skarżący) dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków systemu JFC Hydro-Cycle w miejscowości K. na działce o nr ewid. [...] w gm. Choroszcz. Zgodnie ze zgłoszeniem dopływ ścieków miały stanowić rury DN 160 mm, zaś wentylacja z rury wychodzącej bezpośrednio ze zbiornika wyprowadzoną powyżej 0.6 m powyżej górnej krawędzi okien i drzwi zewnętrznych w budynku mieszkalnym, z kolei oczyszczone ścieki miały być odprowadzane do szczelnego, zamkniętego już istniejącego zbiornika. Ponadto skarżący złożył oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane.
Decyzją z 30 listopada 2023 r., znak AR.6743.1.1.112.2022, Starosta zgłosił sprzeciw do zamiaru wykonania opisanej w zgłoszeniu inwestycji. Organ wskazał, że działka, na której ma być zrealizowana inwestycja znajduje się na terenach objętych Uchwałą Nr XXVI/252/2014 Rady Miejskiej w Choroszczy z 30 września 2014 r.
w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Choroszcz w granicach administracyjnych obejmujących wyodrębnione obszary funkcjonalne, w części określającej ustalenia dotyczące infrastruktury technicznej (dalej: uchwała w sprawie MPZP). Zgodnie z § 3 ust.
1 pkt 2 uchwały w sprawie MPZP przedmiotowa działka położona jest na obszarze aglomeracji Białystok, a dodatkowo na podstawie § 3 ust. 3 uchwały w sprawie MPZP zaznaczono, że w zakresie odprowadzania ścieków, ustalono, że na obszarze aglomeracji Choroszczy i aglomeracji Białystok oraz na terenie objętym gminną kanalizacją sanitarną odprowadzenie ścieków odbywa się do gminnej kanalizacji sanitarnej. W związku z tym w ocenie organu I instancji zastosowanie ma art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.; dalej: P.b.), tj. planowana inwestycja narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący, który domagał się jej uchylenia i umorzenia postępowania.
W ocenie skarżącego zapisy planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą być sprzeczne z ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach (Dz. U. z 2023 r., poz. 1469; dalej: u.u.c.p.g.), zaś zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy właściciel nieruchomości winien jest zapewnić utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Przytoczono orzecznictwo, z którego wynika, że wprowadzenie zakazu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków w planie zagospodarowania przestrzennego stoi w sprzeczności z normą art. 5 ust. 1 pkt 2 u.u.c.p.g.
Dalej wskazano, że skarżący nie jest w stanie doprowadzić kanalizacji do swojej nieruchomości ze względu na wysokość kosztów, z którymi wiązało by się to przedsięwzięcie, co spowodowane jest znaczną odległością istniejącej instalacji kanalizacyjnej znajdującej się na terenie miasta Białystok lub wsi P. Przerzucenie takich kosztów na mieszkańców w ocenie skarżącego stanowi ekonomiczne nadużycie, zaś sama Gmina nie jest w stanie wskazać terminu, w jakim planowane byłoby przeprowadzenie takiej inwestycji. Ponadto wóz asenizacyjny, który regularnie musi wjeżdżać na posesję skarżącego generuje dodatkowe koszty związane np. z uszkodzeniem płytek podjazdowych, bramy etc. Skarżący jest w stanie pokryć koszt budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, zaś stanowisko Urzędu Gminy ma stanowić ograniczenie jego prawa do dysponowania nieruchomością. Zauważył także, że uchwała w sprawie MPZP z 2014 r. w §3 ust.
4 pkt 4.2. lit. b) dopuszcza budowę zbiorników bezodpływowych do czasu zaistnienia możliwości podłączenia do gminnej kanalizacji sanitarnej.
Organ odwoławczy pismem z 18 stycznia 2024 r. zwrócił się do Burmistrza Choroszczy z prośbą o wyjaśnienie, czy w pobliżu nieruchomości o nr geod. [...]oraz [...] w miejscowości K., gm. Choroszcz istnieje sieć kanalizacyjna oraz czy istnieje techniczna możliwość podłączenia budynków mieszkalnych znajdujących się na tych nieruchomościach do takiej sieci. W odpowiedzi Burmistrz Choroszczy wskazał, że z informacji uzyskanych od gestora sieci wynika, że nie ma możliwości technicznej przyłączenia do sieci kanalizacyjnej budynków mieszkalnych znajdujących się na nieruchomościach o nr geod. [...] i nr geod. [...].
Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda decyzją z 7 marca 2024 r., nr AB-II.7843.27.2023.KR, utrzymał w mocy decyzję Starosty z 30 listopada 2023 r., znak AR.6743.1.1.113.2022. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji zasadnie wniósł sprzeciw, choć oparł rozstrzygnięcie na błędnej podstawie prawnej, bowiem zastosowanie powinien mieć art. 30 ust. 7 pkt 4 P.b., a nie art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b. Niemniej zdaniem Wojewody, fakt powołania się na błędną podstawę prawną przez organ I instancji nie stanowi rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego ze względu na słuszność finalnego rozstrzygnięcia.
Wojewoda wyjaśnił, że plan miejscowy nie zakazuje, a dopuszcza na terenie, na którym znajduje się działka skarżącego budowę przydomowej oczyszczalni ścieków. Mimo tych okoliczności, ze względu na fakt, że inwestycja skarżącego obejmuje sąsiednie działki obszarem oddziaływania, to słusznie organ I instancji zgłosił sprzeciw. Zdaniem Wojewody planowana inwestycja spowoduje wprowadzenie, utrwalenie, zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, co stanowi przesłankę do wniesienia sprzeciwu określoną w art. 30 ust. 7 pkt 4 P.b. Organ I instancji niezasadnie pominął § 3 ust. 3 pkt 4.2 ppkt 2 lit. a planu, wedle którego dopuszcza się budowę oczyszczalni ścieków na terenie całej gminy, z wyjątkiem m.in. terenów, na których istnieją techniczne możliwości podłączenia do kanalizacji gminnych. W tym też kontekście Wojewoda zbadał możliwość realizacji takiej inwestycji na podstawie uproszczonej procedury. W jego ocenie oczyszczalnia ma być zrealizowana w odległości 2 m od granicy z działką [...], około 10,5 m od północnej granicy działki z drogą dojazdową (działka [...]), a także około 16 m od granicy z działką [...], z kolei odpowietrzenie ma być ulokowane około 1 m na północ od oczyszczalni, 2 m od granicy z działką nr geod. [...], około 10,5 m od granicy działki z drogą dojazdową, a także około 16 m od granicy z działką o nr geod [...].
Dalej Wojewoda wyjaśnił, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji obejmuje działkę sąsiednią o nr geod. [...] w zakresie około 11 m, około 23 m działki o nr geod. [...], w zakresie 14 m działki o nr geod. [...], 14 m działki o nr geod. [...], co oznacza, że na tych terenach objętych obszarem oddziaływania nie będzie możliwości wybudowania studni dostarczającej wodę do spożycia przez ludzi, a budowy takiej studni nie można wykluczać w przyszłości, mimo podłączenia budynków znajdujących się na działce inwestycyjnej i na działkach sąsiednich do sieci wodociągowej. Ograniczenia te mają wynikać z § 31 ust. 1 pkt 1 i 4 warunków technicznych.
Organ podniósł, że w judykaturze ukształtował się pogląd, zgodnie
z którym w celu oceny, czy nie zostały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 P.b., konieczne jest ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada warunkom techniczno-budowlanym i czy nie powoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia. Ochrona interesów osób trzecich obejmuje szeroki zakres badania oddziaływania obiektów budowlanych na działki sąsiednie i już sama potencjalna możliwość wystąpienia zagrożeń wskazanych w przepisach prawa budowlanego stanowi wystarczającą podstawę do wniesienia sprzeciwu. Jednak aby wykazać, że zagrożenia takie nie występują konieczne jest przeprowadzenie postępowania administracyjnego
z udziałem właścicieli działek sąsiednich, a więc możliwe jest jedynie
w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, zaś samo wydanie decyzji
w oparciu o art. 30 ust. 7 P.b. nie przesądza o tym, czy rzeczywiście istnieją i w jakim zakresie, zagrożenia wymienione w tym przepisie.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wywiódł skarżący, który podniósł
w niej zarzuty:
1. naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewłaściwe rozpatrzenie materiału dowodowego i przyjęcie, że skarżący wnosił zamiar wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków z systemem rozsączającym, podczas gdy wniosek przewidywał odprowadzanie ścieków do szczelnego zbiornika już istniejącego;
2. naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji na tej podstawie, a nie uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;
3. naruszenia art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności;
4. naruszenia art. 30 ust. 7 pkt 4 P.b., poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i uznanie, że wykonanie przydomowej oczyszczalni w zakresie wnioskowanym przez skarżącego wymaga decyzji, a nie zgłoszenia;
5. niezastosowania art. 29 ust. 1 pkt 5 P.b., który w stanie faktycznym sprawy powinien być zastosowany;
6. niewłaściwego zastosowania § 31 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: WT).
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w trybie autokontroli oraz uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie zaś o uchylenie decyzji organu I instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia;
2. o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Starosty oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia;
3. zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem i uzasadnieniem Wojewody odnoszącym się do prawidłowości zgłoszenia sprzeciwu. Podniósł, że organ I instancji ze względu na błędne przyjęcie, że inwestycja objęta wnioskiem jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego finalnie nie zajął się wnioskiem skarżącego i nie zweryfikował go we właściwy sposób, zaś organ odwoławczy dokonał oceny wniosku, ale oparł się o niewłaściwy stan faktyczny. Okoliczności te w ocenie inwestora stanowią o naruszeniu zasady dwuinstancyjności.
Zdaniem skarżącego błędne ustalenie stanu faktycznego wynikać ma z faktu, że objęta wnioskiem inwestycja wskazuje, że ścieki będą odprowadzane do istniejącego zbiornika szczelnego, wybudowanego w oparciu o pozwolenie na budowę, a nie jak przyjął organ odwoławczy, z wykorzystaniem przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej. Natomiast wydając decyzję z 2011 r. o pozwoleniu na budowę zbiornika szczelnego, organ nie widział przeszkód do jego budowy, a w związku z tym właściciele działek chcący ewentualnie wybudować studnie powinni w swoich planach uwzględnić istnienie tego zbiornika na działce skarżącego.
Dalej skarżący wskazał, że rozstrzygnięcie Wojewody dotyczy utrzymania w mocy sprzeciwu Starosty, zaś uzasadnienie oparte o przytoczony w nim art. 30 ust. 7 pkt 4 w zw. z ust. 5 P.b. odnosi się do obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę
w związku z możliwością ograniczeń w zagospodarowaniu działek sąsiednich. Tymczasem ani z decyzji Starosty, ani z decyzji Wojewody nie wynika obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowej oczyszczalni ścieków,
Za nieuzasadnione skarżący uznał także twierdzenia organu odwoławczego co do braku możliwości wydania rozstrzygnięcia reformatoryjnego z uwagi na upływ terminu na wniesienie sprzeciwu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej i podtrzymał stanowisko, które zaprezentował w zaskarżonej decyzji. Uzupełniająco wyjaśnił, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji został wyznaczony od odpowietrzenia instalacji kanalizacyjnej (widocznego na mapie zasadniczej znajdującej się w aktach sprawy). W/w obszar obejmuje swoim zasięgiem sąsiednie działki, które okalają działkę inwestycyjną. Bez względu na rodzaj urządzenia do odprowadzania ścieków oczyszczonych (zbiornik szczelny czy też drenaż rozsączający), przydomowa oczyszczalnia generuje 30-metrowy obszar oddziaływania, który wprowadza ograniczenia dla terenów sąsiednich w zakresie możliwości lokalizacji studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (co wynika z zapisów § 31 ust. 1 pkt 1 i 4 warunków technicznych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest ocena legalności decyzji Wojewody z 7 marca 2024 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty z 30 listopada 2023 r. wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków.
Podstawą materialnoprawną wydania powyższych decyzji są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm., dalej: P.b.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225, dalej: rozporządzenie WT). Ponadto zastosowanie mają także regulacje zawarte w uchwale Nr XXVII/244/01 Rady Miejskiej w Choroszczy z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Choroszcz w granicach administracyjnych obejmujących wyodrębnione obszary funkcjonalne, zmienionej uchwałą Nr XXVI/252/2014 Rady Miejskiej w Choroszczy z dnia 30 września 2014 r. (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2014 r., poz. 3506, dalej: zmieniona uchwała MPZP).
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, gdyż zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegający na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego i nieprawidłowej ocenie dowodów, które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie art. 30 ust. 7 pkt 1 i pkt 4 P.b., art. 29 ust. 1 pkt 5 P.b. i § 31 ust. 1 i 4 rozporządzenia WT, które to naruszenia, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., miały wpływ na wynik sprawy.
Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania w zakresie poczynienia ustaleń dotyczących stanu faktycznego oraz oceny zebranego materiału dowodowego, co mogło mieć wpływ na błędne zastosowanie konkretnych przepisów prawa materialnego, a w związku z tym mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie organ ten w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że "przedmiotowa oczyszczalnia zostanie posadowiona w wykonanym wykopie, dopływ stanowić będą rury DN160 mm, a ścieki będą odprowadzane do zbiornika szczelnego", jednakże w swoich wywodach opartych na tym ustaleniu przyjął, jakby ścieki miały być odprowadzane nie do zbiornika szczelnego tylko rozsączane w gruncie. Stąd rozważania swoje skierował na przepis § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia WT dotyczący odległości studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi od najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidulanej. Idąc zaś dalej wywiódł, że wobec powyższego zastosowanie w sprawie znajdzie art. 30 ust. 7 pkt 4 P.b., czyli obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę na przedmiotową inwestycję.
Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego. W przepisie § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia WT wyraźnie jest mowa o odległości studni od przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej. To oczyszczalnia ścieków mająca konstrukcję rozsączającą może wpływać na jakość wody w studni i stąd ograniczenia co do odległości sytuowania względem siebie takich urządzeń. Przepis ten nie dotyczy natomiast oczyszczalni, w których ścieki odprowadzane są do zbiornika szczelnego, gdyż w tym przypadku nie ma żadnego oddziaływania na siebie obu urządzeń.
Sąd nie podziela także stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w odpowiedzi na skargę, że podstawę do zastosowania przepisu § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia WT dawał fakt uwzględnienia okoliczności, że przedmiotowa oczyszczalnia z odpływem oczyszczonych ścieków do szczelnego zbiornika posiada "odpowietrzenie instalacji kanalizacyjnej". Organ ten bowiem w żaden mierze nie uzasadnił, a jaki to sposób owe odpowietrzenie może wpływać na potencjalnie wybudowane studnie na działkach sąsiednich. W przywołanym przepisie chodzi bowiem o ochronę wody w studni od zanieczyszczeń (oczyszczonych ścieków) pochodzących z oczyszczalni ścieków, które są rozsączane w gruncie. Odpowietrzenie instalacji kanalizacyjnej żadnych takich ścieków do gruntu siłą rzeczy nie wprowadzi.
Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że prawidłowe i jednoznaczne ustalenie rodzaju projektowanej oczyszczalni ścieków miało wpływ na to, które konkretnie przepisy prawa materialnego miały zastosowanie w niniejszej sprawie. Okoliczność ta decydowała bowiem o zasięgu potencjalnego obszaru oddziaływania przedsięwzięcia, co miało z kolei wpływ na ocenę zasadności sprzeciwu oraz potencjalnej konieczności zastosowania art. 30 ust. 7 P.b.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy naruszył przepis § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia WT. Dokonał bowiem jego wadliwej wykładni polegającej na tym, że chodzi w nim nie tylko o oczyszczalnię ścieków o konstrukcji rozsączającej ale też o oczyszczalnię, w której oczyszczone ścieki odprowadzane są do szczelnego zbiornika.
Organ ten naruszył także przepis § 31 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia WT poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie. Przepis ten dotyczy bowiem odległości studni od granicy działki a nie od oczyszczalni ścieków. Gdyby więc sąsiedzi inwestora chcieli budować studnie na swoich działkach, to musieliby zachować odległości 5 m od granic swoich działek. Zatem fakt budowy oczyszczalni ścieków przez inwestora pozostaje bez żadnego wpływu na potencjalne ich zamierzenia w przedmiocie owych studni.
Zdaniem Sądu jako całkowicie nieprawidłowe należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że "bez względu na rodzaj urządzenia do odprowadzania ścieków oczyszczonych (zbiornik szczelny czy też drenaż rozsączający), przydomowa oczyszczalnia ścieków generuje 30-metrowy obszar oddziaływania, który wprowadza ograniczenia dla terenów sąsiednich w zakresie możliwości lokalizacji studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (co wynika z zapisów § 31 ust. 1 pkt 1 i 4 warunków technicznych)". Z przywołanych przepisów, jak wykazano już powyżej, nic takiego nie wynika.
W związku z powyższymi naruszeniami stwierdzić trzeba, że organ naruszył przepis art. 30 ust. 7 pkt 4 P.b. poprzez nieuprawnione jego zastosowanie w sprawie. Skoro bowiem organ nie wykazał potrzeby aby inwestor dla przedmiotowej inwestycji występował z wnioskiem o pozwolenie na budowę, to brak było podstaw do wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia.
Zdaniem Sądu nie można też zgodzić się z organem odwoławczym, że "z brzmienia art. 30 ust. 7 P.b. wynika, że już sama potencjalna możliwość wystąpienia zagrożeń wskazanych w pkt 1-4 stanowi dla właściwego organu wystarczającą podstawę do wniesienia sprzeciwu". Owa potencjalność ma też bowiem swoje granice i nie może przybierać charakteru abstrakcyjnego. Przy takim bowiem rozumieniu tego przepisu jak uczynił to organ, przepis art. 29 ust. 1 pkt 5 P.b. nie miałby praktycznie nigdy zastosowania. A przecież z przepisu tego wynika, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę. Nie może więc być tak, że z jednej strony ustawa dopuszcza budowę oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3 na dobę na podstawie zgłoszenia, a z drugiej wymaga pozwolenia na budowę na tę inwestycję, gdyż jak przyjął organ odwoławczy w sprawie niniejszej, jakiś sąsiad mimo podłączenia do sieci wodociągowej, mógłby (nie wiadomo czy będzie kiedykolwiek chciał) chcieć wybudować studnię.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie ani uzasadnienie zaskarżonej decyzji, ani zebrany materiał dowodowy nie pozwalają stwierdzić, na czym organ konkretnie opiera swoje stanowisko, że przedmiotowa inwestycja może spowodować ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. W sposób ogólny i czysto hipotetyczny określono potencjalną możliwość budowy studni na tych działkach. Sam Wojewoda stwierdził, że działki sąsiadujące z działką inwestycyjną są podłączone do systemu wodociągowego i mają dostęp do bieżącej wody, a więc pierwsza konkluzja jest taka, że nawet uniemożliwienie wzniesienia w przyszłości studni dostarczającej wodę zdatną do spożycia przez ludzi nie wpłynie na wprowadzenie, utrwalenie, zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, o których mowa
w art. 30 ust. 7 pkt. 4 P.b. Natomiast jeśli organ kierował się dodatkowymi przesłankami przyjmując art. 30 ust. 7 P.b. jako podstawę prawną, to nie dał temu wyrazu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien dokonać oceny planowanego przedsięwzięcia pod kątem jego parametrów technicznych wynikających z treści zgłoszenia i materiału dowodowego, odnosząc się do tych kwestii w konkretny i sprecyzowany sposób w treści uzasadnienia decyzji, zaś przede wszystkim odnosząc się do kwestii, że mamy do czynienia z oczyszczalnią z systemem zamkniętym. Ponadto na podstawie tych ustaleń powinien określić przepisy prawa materialnego, tj. przede wszystkim prawa budowlanego oraz rozporządzenia WT, które winny mieć zastosowanie w przypadku oceny dopuszczalności realizacji przedmiotowej inwestycji w oparciu tylko o zgłoszenie. W zakresie ustalenia potencjalnego oddziaływania inwestycji na działki sąsiednie, organ powinien ocenić, czy zachodzi choćby potencjalne ryzyko bądź zagrożenie określone w art. 30 ust. 7 P.b. i na czym ono konkretnie polega, zaś w odniesieniu do stwierdzenia czy wnioskowane przedsięwzięcie wymaga jedynie zgłoszenia czy też pozwolenia, winien przedstawić uzasadnienie stanowiska w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 500 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło