II SA/Bk 256/24
WyrokWSA w Białymstoku2024-11-07
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Marta Joanna Czubkowska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podział jednego lokalu mieszkalnego na trzy mniejsze, połączony z przebudową instalacji i pomieszczeń, stanowi przebudowę w rozumieniu Prawa budowlanego, która musi być zgodna z warunkami technicznymi, nawet jeśli nie wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd podzielił ustalenia organów, że podział jednego lokalu mieszkalnego na trzy mniejsze, wraz ze zmianą układu pomieszczeń i instalacji, stanowi przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. Nawet jeśli takie prace nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, muszą być zgodne z obowiązującymi warunkami technicznymi. W przypadku stwierdzenia niezgodności z przepisami, organ ma prawo nakazać przywrócenie stanu poprzedniego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Właściciel mieszkania w budynku wielorodzinnym dokonał jego przebudowy, dzieląc je na trzy odrębne lokale mieszkalne z aneksami kuchennymi i łazienkami. Postępowanie administracyjne wszczęto z urzędu po zawiadomieniu o nieprawidłowym wykonaniu robót i zalaniu mieszkania sąsiada. Organy nadzoru budowlanego nakazały przywrócenie stanu poprzedniego, uznając, że doszło do przebudowy niezgodnej z warunkami technicznymi, w tym w zakresie minimalnej powierzchni, szerokości drzwi i wentylacji. Właściciel wniósł skargę, twierdząc, że nie doszło do przebudowy, a jedynie do podniesienia standardu lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 26 marca 2024 r. nr WOP.7721.28.2024.MW w przedmiocie nakazania doprowadzenia mieszkania do stanu poprzedniego i zgodności z przepisami oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z 26 marca 2024 r., nr WOP.7721.28.2024.MW Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej: "PWINB") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku (dalej: "PINB") z 8 lutego 2024 r. nr NB.I.5160.35.2023.BR nakazującej T. L., właścicielowi mieszkania nr [...] położonego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w B. i inwestorowi robót budowlanych związanych z przebudową ww. mieszkania (dalej: "Skarżący", "Inwestor"), doprowadzenie mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w B. do stanu poprzedniego i zgodności z przepisami poprzez:
1) likwidację nowopowstałej łazienki wydzielonej z pokoju o powierzchni 25,50 m2 poprzez rozbiórkę ścianek działowych, rozbiórkę wykonanej instalacji wodno-kanalizacyjnej do tej łazienki wraz z demontażem urządzeń sanitarnych (prysznic, zlew, sedes) oraz likwidację wentylacji mechanicznej (w obrębie wydzielonego mieszkania nr 3),
2) likwidację aneksu kuchennego urządzonego w pokoju o powierzchni 25,50 m2 wraz z rozbiórką wykonanej instalacji wodno-kanalizacyjnej (w obrębie wydzielonego mieszkania nr [...]),
3) likwidację aneksu kuchennego urządzonego w pokoju przylegającym do dawnego pomieszczenia wc poprzez rozbiórkę wykonanych instalacji wodno-kanalizacyjnych i wentylacji mechanicznej do tego aneksu (w obrębie wydzielonego mieszkania nr [...]),
4) odłączenie okapu mechanicznego, podłączonego do kanału wentylacji grawitacyjnej w dawnym pomieszczeniu kuchni (obecne wydzielone mieszkanie nr [...]),
5) doprowadzenie wejścia do powiększonego dawnego pomieszczenia wc, wykonanego od strony pokoju, do zgodności z § 79.1. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm. dalej: "w.t."), tj. wykonanie wejścia o szerokości 0,80 cm i wysokości 2,00 m mierzonej w świetle ościeżnicy.
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonanych w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w Białymstoku zostało wszczęte z urzędu, w związku z pismem "zawiadomienie o nieprawidłowym wykonaniu robót budowlanych (...)" z 31 lipca 2023 r., złożonym przez A. S. – właściciela lokalu mieszkalnego nr [...], położonego na niższej kondygnacji w ww. budynku. A. S. w swoim piśmie wskazał m.in., że w wyniku nieprawidłowych robót budowlanych w mieszkaniu nr [...] doszło do kilkukrotnego zalania jego mieszkania.
W trakcie oględzin przeprowadzonych 13 września 2023 r., 23 października 2023 r. i 13 listopada 2023 r. w lokalu mieszkalnym ustalono, że mieszkanie nr [...] znajdujące się na 5 piętrze w 10-piętrowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym podzielone zostało na trzy lokale mieszkalne, do których dostęp prowadzi ze wspólnego wewnętrznego korytarza. Powstałe lokale wydzielone są od tego korytarza drzwiami zamykanymi na klucz. Wejście na korytarz od strony klatki schodowej oddzielone jest za pomocą drzwi zewnętrznych. Drzwi wejściowe do wydzielonych mieszkań posiadają szerokość 80 cm pomierzoną w świetle otworu. Na potrzeby prowadzonego postępowania mieszkania oznaczone zostały numerami 1, 2, 3, choć w rzeczywistości mieszkania nie posiadają oznaczeń numeracji. Każde z mieszkań składa się z pokoju z aneksem kuchennym oraz łazienki z wc i objęte jest odrębną umową najmu.
Z protokołu oględzin mieszkania nr 1 przeprowadzonych w dniu 13 listopada 2023r. wynika, że lokal ten położony jest na wprost wejścia z klatki schodowej do mieszkania nr [...] i powstał w miejscu pokoju o powierzchni 8,30 m2, kuchni o powierzchni 6,70 m2, części wewnętrznego korytarza o wymiarze 1,50 m x 1,61 m i istniejącej łazienki o powierzchni 3,0 m2 z wejściem szerokości 0,60 m. Ścianka działowa między pokojem a kuchnią jest rozebrana. Aneks kuchenny znajduje się w miejscu dotychczasowej kuchni. W łazience do istniejącego pionu kanalizacji sanitarnej podłączony jest sedes, prysznic i umywalka. W obrębie tego mieszkania wykorzystane zostały istniejące piony wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu łazienki i kuchni. Do kanału wentylacji grawitacyjnej w aneksie kuchennym podłączony został okap mechaniczny. Powierzchnia wydzielonego mieszkania wynosi 20 m2.
Z protokołu oględzin mieszkania nr [...] (środkowego) przeprowadzonych w dniu 23 października 2023 r. wynika, że powstało w wyniku połączenia 2-ch pokoi o powierzchni 8,10 m2 poprzez rozbiórkę ścianki działowej, powiększenie istniejącej ubikacji o część korytarza wewnętrznego celem wstawienia prysznica, z wykonaniem nowego wejścia, szerokości 60 cm od strony pokoju z aneksem kuchennym. Mieszkanie to składa się z pokoju z aneksem kuchennym o wymiarach 5,24 m x 3,18 m, łazienki o wymiarze 1,33 m x 2,76 m. W nowopowstałej łazience znajduje się sedes, kabina prysznicowa, umywalka. W pomieszczeniu aneksu brak wentylacji, w łazience wentylacja mechaniczna, podłączona do istniejącego kanału wentylacyjnego. W pomieszczeniu łazienki wykonano sufit podwieszany. Powierzchnia wydzielonego mieszkania wynosi ok. 20 m2. Według wyjaśnień A. S. kabina prysznicowa w powiększonej łazience ustawiona została na złączeniu płyt stropowych, co powoduje zalewanie mieszkania nr [...].
Z protokołu oględzin mieszkania nr 3 (w których brał już udział jego właściciel T. L.) przeprowadzonych 13 września 2023 r., wynika, że posiada wejście o szerokości 80 cm, usytuowane po lewej stronie od głównego wejścia do mieszkania nr [...] z klatki schodowej. Mieszkanie powstało w miejscu pokoju o powierzchni 24,50 m2 i części korytarza wewnętrznego o wymiarze 0 65 m x 1,50 m. Składa się z korytarza o wymiarach 0,65 m x 1,50 m, pomieszczenia łazienki z wc o wymiarach 1,32 m x 2,37 m z wejściem szerokości 60 cm od strony pokoju, aneksu kuchennego urządzonego przy dłuższej ścianie oddzielającej łazienkę, urządzonego na wprost wejścia do wydzielonego mieszkania oraz pokoju w kształcie litery L. Z pokoju prowadzi wyjście na balkon. Aneks kuchenny wyposażony jest w płytę elektryczną, okap, zlewozmywak. Pion wentylacji grawitacyjnej znajduje się pomieszczeniu pokoju. W łazience widoczna jest kratka wentylacyjna wykonana w podwieszanym suficie z wentylatorem mechanicznym. Aneks kuchenny nie posiada odrębnej wentylacji. Pomieszczenie łazienki oraz aneks kuchenny powstało w trakcie przebudowy mieszkania, wykonano nowe instalacje wodne i kanalizacyjne z wykorzystaniem pompki z młynkiem celem ciśnieniowego odprowadzenia ścieków. Powierzchnia wydzielonego mieszkania wynosi 122,5 m2. W części pomieszczenia aneksu i pokoju widoczne są okładziny podłogowe w postaci starej mozaiki drewnianej, nowa posadzka wykonana została w wydzielonej łazience. W trakcie oględzin A. S. wskazał w swoim mieszkaniu, w pokoju dziennym, położonym pod łazienką, występujące zacieki na suficie.
Skarżący, inwestor robót budowlanych, do protokołu oględzin z 13 listopada 2023 r. zeznał, że roboty budowlane w mieszkaniu nr [...] rozpoczęte zostały po kupnie mieszkania aktem notarialnym Rep. A nr [...] zawartym dnia [...] lipca 2021 r. i zakończone w grudniu 2021 r. Wskazał, że wszystkie roboty prowadzone były przez osoby fachowe i obejmowały prace polegające na wycyklinowaniu parkietu, ułożeniu płytek, rozebraniu ścianki działowej między dwoma pokojami, wykonaniu instalacji sanitarnej, wykonaniu dodatkowej łazienki, przy czym przewody wodno-kanalizacyjne rozprowadzono w podłodze, bez naruszenia stropu, nie naruszono również ścian nośnych. W momencie kupna mieszkania nie było już ścianki działowej miedzy kuchnią i pokojem. Skarżący nadmienił, że roboty budowlane nie były zgłaszane do Spółdzielni [...] Dodatkowo oświadczył, że z mieszkania nie wydzielono odrębnych mieszkań, jest to nadal jedno mieszkanie, kuchnia jest jedna, natomiast w pozostałych pomieszczeniach są to miejsca do przygotowywania posiłków. Wyodrębnione pomieszczenia są udostępnione do najmu długoterminowego.
W postępowaniu wyjaśniającym organ potwierdził sposób i datę nabycia mieszkania przez Skarżącego oraz ustalił, że zgodnie z przedłożoną przez Spółdzielnię kopią rysunku z projektu technicznego (obejmującego mieszkanie nr [...]) lokal oznaczony jako M5 o powierzchni 71,80 m2 składało się z następujących pomieszczeń: pokoju o powierzchni 24,50 m2, dwóch pokoi każdy o powierzchni 8,10 m2, pokoju o powierzchni 8,30 m2, kuchni o powierzchni 6,70 m2, dwóch korytarzy o powierzchni 10,9 m2, pomieszczenia wc o powierzchni 2,20m2, łazienki o powierzchni 3,00 m2. Budynek wybudowany został w technologii OW-T.
PINB decyzją z 8 lutego 2024 r., nr NB.I.5160.35.2023.BR, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 P.b. nakazał Inwestorowi doprowadzenie mieszkania nr [...] do stanu poprzedniego i zgodności z przepisami poprzez wykonanie wymienionych na wstępie niniejszego uzasadnienia prac.
Organ I instancji przedstawił poczynione w sprawie ustalenia. Opisując zakres wykonanych robót budowlanych podkreślił, że w ich trakcie nie doszło do naruszenia widocznych elementów konstrukcyjnych. Powstała nowa łazienka, a istniejące pierwotnie pomieszczenia sanitarne są obecnie wyposażone w sedes, umywalkę, prysznic, przy czym dawne wc zostało powiększone i wykonano nowe wejście od strony pokoju. Dodatkowo powstały dwa aneksy kuchenne (wyposażone w okapy, zlewozmywaki, płyty elektryczne, lodówki), wykonano wszystkie instalacje sanitarne, elektryczne niezbędne do nowego układu pomieszczeń. W mieszkaniu – do nowopowstałej łazienki oraz 2 aneksów kuchennych – wykonano nowe rozprowadzenie przewodów wodno-kanalizacyjnych, wykonana została nowa instalacja elektryczna, rozebrana została instalacja gazowa. Do istniejących kanałów wentylacji grawitacyjnej podłączono wentylację mechaniczną.
Zdaniem organu wykonany zakres robót budowlanych wskazuje, że wykonana została przebudowa, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm., dalej jako "P.b." lub "ustawa - Prawo budowlane"). PINB podkreślił, że w świetle obowiązującego prawa budowlanego przebudowa, zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a) P.b. nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani uprzedniego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej, z wyłączeniem przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych, a zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. d) także prace dotyczące wykonania instalacji wewnątrz i na zewnątrz użytkowanego budynku, z wyłączeniem instalacji gazowych, w myśl P.b. nie wymagają uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ani zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanego. Organ nadmienił, że pomimo braku uregulowań związanych z uzyskaniem pozwolenia lub zgłoszenia, przeprowadzone roboty budowlane muszą być zgodne z obowiązującymi przepisami określonymi w przepisach techniczno-budowlanych oraz zgodne z zasadami wiedzy technicznej, a organy nadzoru budowlanego w takich przypadkach mają kompetencje do dokonania weryfikacji i oceny wykonanych robót budowlanych pod kątem ich zgodności z przepisami prawa. Wskazał również, że do przepisów techniczno-budowlanych zgodnie z art. 7 ust. 1 P.b. zalicza się warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz warunki techniczne użytkowania obiektów budowlanych, określone rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. (Dz. U. z 1999 nr 74 poz. 836).
Zdaniem organu w wyniku przebudowy mieszkania nr [...] nastąpiła zmiana parametrów użytkowych i powstały 3 odrębne mieszkania w miejscu lokalu mieszkalnego nr [...]. Każde z tych wyodrębnionych mieszkań ma wejście z korytarza wewnętrznego, jest wydzielone stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwia stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego, co wypełnia definicję mieszkania określoną w § pkt 9 w.t. Organ podkreślił, że istotną kwestię stanowi fakt, iż mieszkanie nr [...] znajduje się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, w związku z tym wydzielone mieszkania muszą spełniać również wymogi, jakie są stawiane mieszkaniom w tego typu budynkach, określone w przepisach. Organ wyjaśnił, że w sprawie doszło do naruszenia § 95, § 79 ust. 1, § 93 ust. 2 pkt 1 i ust. 3, § 77, § 141 pkt 2 w.t. oraz § 20 i § 24 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania obiektów budowlanych.
Na skutek wniesionego odwołania PWINB decyzją z 26 marca 2024 r., nr WOP.7721.28.2024.MW, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podkreślił, że prowadzone postępowanie dotyczy wykonanych robót budowlanych, które mimo, że nie wymagały uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę, to muszą być zgodne z obowiązującymi przepisami, w tym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i warunkami technicznymi. W ocenie PWINB podział jednego dużego lokalu mieszkalnego na kilka mniejszych nie jest jedynie podwyższaniem standardów mieszkania, bowiem nie służy na potrzeby własne Inwestora, ale jest próbą obejścia prawa, w związku z tym, że prowadzi do zmiany sposobu użytkowania, poprzez wydzielenie dodatkowych lokali na wynajem. Organ powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazujące, że podział jednego lokalu mieszkalnego na kilka jest zmianą sposobu użytkowania, ze względu na intensyfikację dotychczasowej działalności. Prowadzi bowiem do zmiany wielkości i układu obciążeń oraz powoduje, że każdy powstały w ten sposób lokal powinien spełniać wymagania dla lokalu mieszkalnego. Z drugiej jednak strony funkcja pozostaje mieszkalna, jednakże z uwagi na zmiany w zakresie "intensywności eksploatacji" dotychczasowej powierzchni, poprzez wprowadzenie większej liczby osób, można mówić o zmianie wymagań stawianych obiektowi.
W ocenie organu II instancji, pomimo wykonania przez Skarżącego powyższych prac niewymagających dodatkowych procedur, to w toku postępowania administracyjnego ustalono, że zostały one przeprowadzone niezgodnie z warunkami technicznymi. PWINB podkreślił, że Skarżący jako właściciel mieszkania nr [...] miał prawo do przeprowadzenia przebudowy lokalu, w efekcie którego doszło do zmiany układu pomieszczeń w mieszkaniu, ale nie można pominąć faktu, że skutki tych prac muszą być zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne, obowiązującymi w momencie przeprowadzenia tych prac (§ 2 ust. 1 i § 330 w.t.).
PWINB stwierdził, że względu na to, że warunki techniczne mają zastosowanie do szerokiej definicji budynków, w kategorii tej znajdują się także budynki mieszkalne, o których mowa w § 3 pkt 4 w.t., które podzielone są z kolei na kolejne podkategorie, tj. budynki mieszkalne wielorodzinne i budynki mieszkalne jednorodzinne. W ocenie organu II instancji prawidłowo przyjęto, że jeśli odwołujący zdecydował się na dokonanie przebudowy lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, to przebudowa ta musi się odbyć z poszanowaniem warunków technicznych i nie ma znaczenia przy tym, że budynek w którym znajduje się mieszkanie Skarżącego został wybudowany w latach 80 ubiegłego wieku. Jeśli prace związane z przebudową wykonano w roku 2021 (co było bezsporne w sprawie), to warunki techniczne obowiązujące w tym czasie są wiążące dla Inwestora. W sytuacji wykonania przebudowy w sposób niezgodny z rozporządzeniem (samowola budowlana z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.), należy przywrócić stan poprzedni nieruchomości w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., co w przypadku analizowanym oznacza w ocenie organu obowiązek przywrócenia lokalu mieszkalnego do stanu sprzed przebudowy.
Organ odwoławczy stwierdził również, że związku z tym, że aktualne warunki techniczne nie miałyby zastosowania do lokalu mieszkalnego Skarżącego, gdyby nie fakt dokonania przebudowy, to organ I instancji prawidłowo zobowiązał Skarżącego do przywrócenia lokalu do stanu poprzedniego, jeśli efekt przeprowadzonej przebudowy jest niezgodny z przepisami rozporządzenia. Zdaniem organu bezsprzecznie prace nie polegały na remoncie, czy innej aranżacji lokalu, tylko zrobieniu kilku mieszkań z jednego, a zatem organ I instancji prawidłowo zakwalifikował, że jest to przebudowa, nawet jeśli nie było bezpośredniej ingerencji w elementy konstrukcyjne. Tym samym organ II instancji odrzucił argument Skarżącego, który podnosił, że wyniku robót budowlanych powstały jedynie pokoje o wysokim standardzie, a nie doszło do podziału lokalu mieszkalnego o powierzchni 71,80 m2 na trzy mniejsze.
PWINB zaznaczył, że ze względu na charakter prac przeprowadzonych przez Skarżącego, które doprowadziły do zmiany układu pomieszczeń w mieszkaniu, mamy do czynienia ze zmianą parametrów związanych z użytkowaniem tego lokalu mieszkalnego. Podkreślił, że organ powiatowy słusznie zastosował art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. (doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, zgodnego z decyzją o pozwoleniu na użytkowanie), albowiem nie ma innej możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, niż cofnięcie wykonanych zmian i przeróbek do stanu pierwotnego.
Odnośnie zgodności z przepisami prawa PWINB wskazał przede wszystkim, że mieszkania wydzielone nie posiadają minimalnej wymaganej powierzchni użytkowej wynikającej z § 95 warunków technicznych. Drzwi do nowopowstałej łazienki w mieszkaniu nr 3 i powiększona łazienka w mieszkaniu nr 1 nie posiadają wymaganej szerokości wynoszącej 0,80 m, a jedynie 0,6 m, co narusza § 79 ust. 1 w.t. Za wyjątkiem aneksu kuchennego urządzonego w miejscu dawnej kuchni, pozostałe aneksy kuchenne nie posiadają wentylacji, co narusza § 93 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w.t. Łazienki w mieszkaniach nr 2 i 3 również nie posiadają prawidłowo wykonanej wentylacji spełniającej wymogi przepisów rozporządzenia, co zdaniem organu stanowi naruszenie § 77 ust. 1 warunków technicznych. W przebudowanym mieszkaniu i wykonanym podziale na 3 lokale mieszkalne brak jest możliwości technicznych do podłączenia tych mieszkań do odrębnych kanałów wentylacyjnych, ponieważ przepisy zabraniają stosowania zbiorczych przewodów wentylacji grawitacyjnej, co wynika z § 141 pkt 2 w.t. PWINB podkreślił, że podział mieszkania nr [...] na 3 odrębne mieszkania został zrealizowany w sposób naruszający warunki techniczne, co powoduje, że wykonane mieszkania nie spełniają wszystkich wymagań, jakie stawia się mieszkaniom w budynkach wielorodzinnych, stąd wykonana przebudowa i podział na 3 mieszkania nie może zostać zalegalizowany w takim stanie faktycznym. Nowe mieszkania muszą spełniać wymagania ustawowej definicji lokalu.
Organ odwoławczy wyjaśnił także, że w przypadku zmiany sposobu użytkowania połączonej z przebudową organ powinien najpierw przeprowadzić postępowanie z art. 50-51 P.b. w stosunku do przebudowy, a następnie z 71a P.b. Wskazał, że wykonanie przez Inwestora niniejszej decyzji spowoduje, że nie będzie konieczności wdrażania postępowania odnośnie zmiany sposobu użytkowania, natomiast w odmiennej sytuacji i wykorzystywaniu wyodrębnionych wbrew przepisom technicznym lokali na cele wynajmu, organ I instancji winien rozważyć prowadzenie drugiego postępowania administracyjnego w trybie art. 71a P.b.
Końcowo PWINB stwierdził, że zakres wykonanych robót budowlanych wyraźnie wskazuje, że nie mamy do czynienia z remontem, czyli odtworzeniem stanu pierwotnego, ani aranżacją, które to pojęcie nie jest znane ustawie - Prawo budowlane, ale z przebudową. Ponadto z uwagi na wielokrotne zalewanie mieszkania nr 10 uznano, że roboty budowlane zostały wykonane nieprawidłowo, z naruszeniem sztuki budowlanej i warunków technicznych, w związku z powyższym w tym stanie nie mogą zostać zalegalizowane.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. Naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wydaną decyzję tj.:
1) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, wobec wydania rozstrzygnięcia z uwzględnieniem restrykcyjnych rozwiązań tj.
a) likwidację nowopowstałej łazienki wydzielonej z pokoju o powierzchni 25,5 m2 poprzez rozbiórkę ścianek działowych, rozbiórkę wykonanej instalacji wodnokanalizacyjnej do tej łazienki wraz z demontażem urządzeń sanitarnych (prysznic, zlew, sedes) oraz likwidację wentylacji mechanicznej (w obrębie wydzielonego mieszkania nr 3),
b) likwidację aneksu kuchennego urządzonego w pokoju o powierzchni 25,5 m2 wraz z rozbiórką wykonanej instalacji wodno-kanalizacyjnej (w obrębie wydzielonego mieszkania nr 3),
c) likwidację aneksu kuchennego urządzonego w pokoju przylegającym do dawnego pomieszczenia wc poprzez rozbiórkę wykonanych instalacji wodno-kanalizacyjnych i wentylacji mechanicznej do tego aneksu (w obrębie wydzielonego mieszkania nr 2),
d) odłączenie okapu mechanicznego, podłączonego do kanału wentylacji grawitacyjnej w dawnym pomieszczeniu kuchni (obecnie wydzielone mieszkanie nr 1),
e) doprowadzenie wejścia do powiększonego dawnego pomieszczenia wc, wykonanego od strony pokoju, do zgodności z § 79.1. w.t., tj. wykonanie wejścia o szerokości 0,80 cm i wysokości 2.00 m mierzonej w świetle ościeżnicy,
– w sytuacji gdy Skarżący, wbrew twierdzeniom organu, nie dokonał podziału i przebudowy mieszkania, skutkującego powstaniem trzech mniejszych mieszkań;
2) art. 11 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ utrzymując w mocy skarżoną decyzję nakazującą wykonanie określonych decyzją prac oraz poprzestanie na lakonicznych, niewystarczająco wyjaśnionych faktach powołanych przez organ I instancji oraz nieuwzględnienie: a) rozmiaru prac, do wykonania których zobowiązany został decyzją Skarżący, b) skutków ich wykonania, c) kosztów ich wykonania, które w ocenie Skarżącego będą znaczne i są nieproporcjonalnie duże do wagi naruszeń stwierdzonych przez organy nadzoru, co doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji;
3) art. 77 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy i zaniedbanie obowiązku właściwego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu przez organ decyzji, że wykonane prace nic doprowadziły do przebudowy oraz podziału mieszkania znajdującego się przy ul. [...]w Białymstoku, a skutkowały jednie podwyższeniem standardu poszczególnych pokoi znajdujących się w mieszkaniu;
4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy skarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ II instancji powinien uchylić ją w całości i umorzyć postępowanie, bowiem decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania;
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
1) § 2 ust. 1 w.t. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie do lokalu znajdującego się w budynku, który został wybudowany w latach siedemdziesiątych XX w. oraz który nie był przebudowywany, ani jego sposób użytkowania nie został zmieniany od czasu swojego wybudowania, co nie wymagało zgłoszenia oraz uzyskania pozwolenia na budowę;
2) art. 3 pkt 7a P.b. poprzez błędne zdefiniowane przez organ pojęcia przebudowa oraz uznanie, że nastąpiła przebudowa mieszkania znajdującego się przy ul. [...]w Białymstoku, w sytuacji, gdy wszelkie dokonane prace w przedmiotowym mieszkaniu nie były przebudową a jedynie podwyższeniem standardu mieszkania, który jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa;
3) art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., poprzez błędne przyjęcie przez organ, że nastąpiła przebudowa oraz podział mieszkania znajdującego się przy ul. [...]w Białymstoku, który doprowadził do powstania 3 mniejszych mieszkań, w sytuacji, gdy wszelkie dokonane prace w przedmiotowym mieszkaniu są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, co skutkowało błędnym przyjęciem, że powstał stan niezgodny z prawem, tj. stan niezgodności z przepisami Prawa Budowlanego oraz z warunkami określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r.
W uzasadnieniu skargi Skarżący rozszerzył powyższe zarzuty, a także wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu jest decyzja PWINB z 26 marca 2024 r. w przedmiocie nakazania Skarżącemu doprowadzenia mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]w Białymstoku do stanu poprzedniego, poprzez wykonanie szeregu prac, opisanych szczegółowo na wstępie uzasadnienia.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji były przepisy powołanej na wstępie ustawy z 3 lutego 1995 r. - Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Organy obydwu instancji, w wyniku poczynionych ustaleń, w szczególności trzykrotnych oględzin lokalu mieszkalnego w dniach 13 września 2023 r., 23 października 2023 r. i 13 listopada 2023 r. przyjęły, że w przedmiotowej sprawie doszło do podziału mieszkania będącego własnością Skarżącego o pow. 71,80 m2 – które pierwotnie składało się z czterech pokoi, kuchni, dwóch korytarzy, łazienki i WC – na trzy niezależne mieszkania, posiadające wspólny korytarz wewnętrzny za drzwiami wejściowymi z klatki schodowej. Oceniono, że zakres robót budowlanych wskazuje, że dokonano przebudowy z art. 3 pkt 7a P.b. Sąd podziela powyższe ustalenia organu.
W myśl art. 3 pkt 7a P.b. przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. W ocenie Sądu ze względu na charakter prac przeprowadzonych przez Skarżącego, które doprowadziły do zmiany układu pomieszczeń w mieszkaniu, mamy do czynienia ze zmianą parametrów związanych z użytkowaniem tego lokalu mieszkalnego (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 459/18, orzeczenia przytoczone w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przebudowa, zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a) P.b. nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ani uprzedniego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej, z wyłączeniem przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych. Także prace dotyczące wykonania instalacji wewnątrz i na zewnątrz użytkowanego budynku, z wyłączeniem instalacji gazowych, w myśl art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. d) p.b. nie wymagają uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Mimo wykonania przez Skarżącego powyższych prac niewymagających dodatkowych procedur, podzielić należy stanowisko organów, że zostały one przeprowadzone niezgodnie z warunkami technicznymi. Powyższe ustalenia zostały wykazane w toku postępowania wyjaśniającego i mają odzwierciedlenie w aktach sprawy. Przede wszystkim rację należy przyznać organom, że mają one kompetencje do dokonania weryfikacji i oceny wykonanych przez Skarżącego robót budowlanych w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] w B., pod kątem ich zgodności z przepisami prawa, nawet w sytuacji, w której tak jak w niniejszej sprawie, mamy do czynienia z pracami, które nie wymagały ani pozwolenia na budowę ani uprzedniego zgłoszenia (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 października 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1168/19 oraz uchwała 7 sędziów NSA z 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16). Skarżący jako właściciel mieszkania nr [...] miał prawo do przeprowadzenia przebudowy lokalu, w efekcie którego doszło do zmiany układu pomieszczeń w mieszkaniu, ale nie można pominąć faktu, że efekty tych prac muszą być zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne, obowiązującymi w momencie przeprowadzenia tych prac. Kwestia ta wynika wprost z § 2 ust. 1 warunków technicznych, gdzie wyraźnie wskazano, że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2 rozporządzenia. Nie mamy do czynienia z żadną z sytuacji przewidzianych w § 330 warunków technicznych, zgodnie z którym przepisów rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia: 1) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów; 2) zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Ze względu na to, że warunki techniczne mają zastosowanie do szerokiej definicji budynków, w kategorii tej znajdują się także budynki mieszkalne, o których mowa w § 3 pkt 4 rozporządzenia, które podzielone są z kolei na kolejne podkategorie, tj. budynki mieszkalne wielorodzinne i budynki mieszkalne jednorodzinne. Tak więc prawidłowo organy przyjęły, że jeśli Skarżący zdecydował się na dokonanie przebudowy lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, to przebudowa ta musi się odbyć z poszanowaniem warunków technicznych i nie ma znaczenia przy tym, że budynek w którym znajduje się mieszkanie Skarżącego został wybudowany w latach 80 ubiegłego wieku. Jeśli prace związane z przebudową wykonano w roku 2021 (co było bezsporne w sprawie – zob. wyjaśnienia Skarżącego w protokole z 13 listopada 2023 r.), to warunki techniczne obowiązujące w tym czasie są dla niego wiążące. Organy prawidłowo ustaliły, że w sytuacji wykonania przebudowy w sposób niezgodny z rozporządzeniem (samowola budowlana z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.), należy przywrócić stan poprzedni nieruchomości w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., co w przypadku Skarżącego oznacza obowiązek przywrócenia lokalu mieszkalnego do stanu sprzed przebudowy.
Decyzje wydane w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. (w tym doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego) podejmowane są w sytuacjach, gdy nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 P.b. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się też, że aby doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego powinien stosować środek najmniej restrykcyjny dla strony, ponieważ w żadnym z trybów (legalizacyjnym czy naprawczym) nie chodzi o wymierzenie stronie dolegliwości za naruszenie przepisów prawa budowlanego, tylko uzyskanie stanu zgodnego z prawem. Przy czym stan zgodności z prawem ocenia się wyłącznie na podstawie przepisów prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 620/20). W związku z tym, że aktualne warunki techniczne nie miałyby zastosowania do lokalu mieszkalnego Skarżącego, gdyby nie fakt dokonania przebudowy, to organ prawidłowo zobowiązał go do przywrócenia lokalu do stanu poprzedniego, jeśli efekt przeprowadzonej przebudowy jest niezgodny z przepisami rozporządzenia.
Z akt sprawy wynika w sposób jednoznaczny, że Skarżący we własnym lokalu w sposób samowolny wyodrębnił trzy lokale mieszkalne, a każdy z nich posiada aneks kuchenny i łazienkę. Prawdą jest, że aby z punktu widzenia prawnego można było uznać lokal za mieszkanie, musi ono posiadać odpowiednią powierzchnię użytkową (min. 25 m2), a także posiadać samodzielne wejście. Nie zmienia to jednak faktu, że pod kątem funkcjonalnym jeden lokal mieszkalny został podzielony na trzy odrębne. Świadczą o tym chociażby takie okoliczności jak zamontowanie wentylacji (choć niezgodnie z w.t., o czym będzie mowa dalej), czy też zawarcie trzech odrębnych umów najmu długoterminowego poszczególnych pomieszczeń. Zdaniem Sądu brak możliwości prawnego wyodrębnienia trzech samodzielnych lokali w budynku wielorodzinnym nie oznacza, że organy nieprawidłowo uznały, że doszło do faktycznego ich wyodrębnienia poprzez korzystanie z poszczególnych pomieszczeń jak z odrębnych mieszkań, co w świetle obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych jest niedopuszczalne. Fakt wpasowania się w ramy prawne powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego/mieszkania miałoby znaczenie np. w postępowaniu w przedmiocie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, nie zaś w sprawie dotyczącej oceny prac wykonanych przez Skarżącego pod kątem ich zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Powyższe nie ogranicza także w żaden sposób praw właściciela do korzystania z lokalu mieszkalnego zgodnie z jego zamierzeniem.
Oczywistym jest, że lokal mieszkalny nie musi zawierać tylko jednej łazienki, czy kuchni, niemniej właściciel ma obowiązek przestrzegać obowiązujących przepisów prawa, w tym m.in. przepisów techniczno-budowlanych. Przeprowadzenie prac wymienionych w § 2 ust. 1 warunków technicznych w sposób niezgodny z treścią rozporządzenia stanowi naruszenie obowiązków właściciela lokalu, co wymaga naprawy tego stanu w drodze stosownej procedury. W tym miejscu zwrócić należy również uwagę na treść art. 13 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2021 r., poz. 1048, dalej: "u.w.l."), w myśl którego właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, jest obowiązany utrzymywać swój lokal w należytym stanie, przestrzegać porządku domowego, uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, korzystać z niej w sposób nieutrudniający korzystania przez innych współwłaścicieli oraz współdziałać z nimi w ochronie wspólnego dobra.
W zakresie naruszeń dotyczących warunków technicznych organ pierwszej instancji wypowiedział się w tej kwestii szczegółowo, zaś z akt postępowania wynika, że doszło do naruszeń w zakresie przestrzegania przepisów rozporządzenia. Przede wszystkim § 93 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 w.t. (przepis znajdujący się w rozdziale 7. "Szczególne wymagania dotyczące mieszkań w budynkach wielorodzinnych") wymaga, aby kuchnia lub aneks kuchenny miały zapewnioną prawidłową wentylację. Tymczasem wymóg ten spełnia tylko aneks kuchenny znajdujący się w miejscu dawnej kuchni. Z akt administracyjnych wynika, że aneks kuchenny w mieszkaniu nr 2 i 3 wentylacji w ogóle nie posiada.
Problem wentylacji wykonanej niezgodnie z warunkami technicznymi dotyczy z kolei łazienek, albowiem w mieszkaniach nr 2 i 3 zastosowano wentylację mechaniczną. Podłączona została ona do istniejącego kanału wentylacyjnego, przy czym w mieszkaniu nr 3 uczyniono to poprzez montaż instalacji w suficie podwieszanym, w którym usytuowano kratkę wentylacyjną z wentylatorem mechanicznym.
Sąd podziela stanowisko organów, że nie został spełniony wymóg z § 77 ust. 1 rozporządzenia, który przewiduje, że pomieszczenie higienicznosanitarne powinno mieć wentylację spełniającą wymagania przepisów rozporządzenia oraz przepisów odrębnych. Podkreślenia wymaga, że nieprawidłowo wykonana wentylacja spowodowana jest cechami konstrukcyjnymi budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]oraz technologii w jakiej został wybudowany (blok z "wielkiej płyty" w systemie OW-T). To powoduje, że nie ma technicznej możliwości podłączenia nowych mieszkań, a zatem również wydzielonych w nich łazienek i aneksów kuchennych, do istniejących już kanałów wentylacyjnych. Wykonanie takich prac naruszałoby przepisy rozporządzenia, co wynika z treści § 141 ust. 2 warunków technicznych. Zgodnie z tym przepisem zabrania się stosowania zbiorczych przewodów wentylacji grawitacyjnej, a taki stan rzeczy zaistniał po przebudowie mieszkania nr [...] i wyodrębnienia z niego trzech lokali. Innymi słowy, jeden pion wentylacyjny może "obsługiwać" tylko jedno mieszkanie.
Wykonanie wentylacji w nowopowstałych aneksach kuchennych jest prawnie konieczne (vide § 93 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 w.t.), lecz w niniejszej sprawie okazało się technicznie niemożliwe. Dlatego też organ zmuszony był nakazać likwidację tychże aneksów.
Dostosowanie sposobu korzystania z przewodów kominowych do stanu zgodnego z prawem musiało w realiach niniejszej sprawy polegać również na usunięciu wentylacji mechanicznej z mieszkania nr [...]. Konieczne było także odłączenie okapu mechanicznego podłączonego do kanału wentylacji grawitacyjnej w dawnym pomieszczeniu kuchni (w mieszkaniu nr 1). Niewątpliwie podłączenie okapu, a więc działającej okresowo wentylacji mechanicznej, do kanału wentylacji grawitacyjnej, może w niesprzyjających okolicznościach zakłócać poprawną wymianę powietrza, a nawet stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców.
Odnośnie obowiązku z pkt 5 decyzji PINB, tzn. powiększenia do 80 cm szerokości drzwi do powiększonego dawnego pomieszczenia toalety wskazać należy, że choć w latach 70-80 ubiegłego stulecia drzwi mogły mieć mniejszą szerokość, niż to wynika z aktualnych warunków technicznych, to jednak należy odróżnić sytuację, w której inwestor przeprowadzając remont mieszkania montuje drzwi w istniejącej ścianie, gdzie wówczas drzwi mogą mieć szerokość 60 cm, od sytuacji, gdy dochodzi do generalnego remontu i przebudowy całego mieszkania, usunięcia ścian działowych i wydziela zupełnie nowych pomieszczeń, z wymiarem wejścia takim samym jak poprzednio. Taka nowo wydzielona łazienka musi spełniać wymagania określone w obecnie obowiązujących warunkach technicznych, nawet w zakresie parametru jakim jest szerokość drzwi.
Sąd ma świadomość, że Skarżący zobowiązany został do wykonania licznych prac budowalnych, co wiąże się z koniecznością poniesienia znacznych wydatków finansowych na przywrócenie lokalu do stanu zgodnego z prawem. Niemniej jednak kwestia ta nie ma znaczenia z punktu widzenia oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organy oceniając prace wykonane przez Skarżącego zobowiązane są do oceny ich zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Jeśli wynik takiej oceny jest negatywny, zastosowanie ma odpowiednia procedura, którą w niniejszej sprawie organy się posłużyły. Obowiązujące regulacje P.b. ani rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie wprowadzają kryteriów ocennych odnoszących się do sytuacji finansowej zobowiązanego, w aspekcie możliwości i zakresu nakładanych obowiązków. Możliwość odstąpienia od zobowiązania inwestora do przywrócenia mieszkania do stanu poprzedniego tylko i wyłącznie z powodów kosztów takiego działania stanowiłoby zachętę dla innych osób do takiego samego działania, co jest niedopuszczalne z punktu widzenia budowania zaufania do organów państwa i prawa. Nie doszło zatem do naruszenia art. 11 k.p.a. oraz 77 w zw. z art. 80 k.p.a. (pkt II i III uzasadnienia skargi).
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut sprowadzający się do twierdzenia, że Skarżący w istocie nie dokonał przebudowy, a jedynie "podniósł standard lokalu", "inaczej go zaaranżował" czy też "ułatwił funkcjonowanie i wykorzystanie lokalu w maksymalnie efektywny i satysfakcjonujący dla najemców sposób". Organy mają obowiązek operować językiem prawnym i definicjami określonymi w aktach prawa powszechnie obowiązującego, a więc m.in. ww. definicją "przebudowy". Zauważyć też warto, że fakt, iż mamy do czynienia z przebudową w rozumieniu art. 3 pkt 7a P.b. w żadnej mierze nie pozostaje w konflikcie z twierdzeniem Skarżącego o "podniesieniu standardu mieszkania" czy też wykorzystaniu go w "maksymalnie efektywny i satysfakcjonujący sposób". Wręcz przeciwnie, zasadniczo właśnie w tym celu właściciel dokonuje przebudowy swojej nieruchomości. W ocenie Sądu tego rodzaju argumentacja Skarżącego nie znajduje oparcia w prawie, co więcej, może wręcz prowadzić do jego obchodzenia.
Biorąc po uwagę powyższe, Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy. Organ zastosował prawidłową podstawę prawną oraz działał w ramach swoich uprawnień, które nie zostały przekroczone.
W zakresie przebiegu postępowania administracyjnego, należy uznać, że nie doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 15 k.p.a., art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Strona skarżąca miała zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym w obydwu instancjach, w treści decyzji wydanych w niniejszej sprawie wyjaśniono zasadność przesłanek, którymi kierowały się organy. Doszło do realizacji zasady dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy administracji sprawy tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym, co wymagało nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez dwa właściwe w sprawie organy, ale także, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności (zob. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 3780/19).
Wbrew zarzutowi opisanemu w pkt IV uzasadnienia skargi PWINB zasadnie utrzymał w mocy decyzję PINB, nie naruszając art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wypełniono także zawarty w art. art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, zaś rozstrzygnięcia podjęto w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły podstawę prawną decyzji oraz przytoczyły przepisy prawa, mające zastosowanie w sprawie. Fakt, iż strona skarżąca odmiennie ocenia dowody zgromadzone w sprawie i w konsekwencji wyciąga z nich odmienne wnioski, nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest wadliwe. Ponadto organ w sposób wystarczający wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględnił stanowiska strony skarżącej.
Organ sprostały również wymogom art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. Przede wszystkim nałożone na Inwestora obowiązki są szczegółowo i precyzyjnie określone, nie budzą wątpliwości. W pkt 1-5 rozstrzygnięcia wskazano zakres prac, jakie powinien przeprowadzić Skarżący. Wyjaśniono również, że nie było możliwości doprowadzenia lokalu do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 P.b. (k. 10 i 11 decyzji PWINB). Organ wyspecjalizowany w dziedzinie budownictwa w ocenie Sądu wykazał, że jedynym możliwym sposobem było przywrócenie mieszkania do stanu poprzedniego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.
Końcowo wskazać należy, że ocena zaprezentowana w niniejszym uzasadnieniu stanowi zasadniczo powtórzenie stanowiska przedstawionego przez tut. sąd w wyroku z 5 grudnia 2023 r., II SA/Bk 651/23, którą Sąd w składzie obecnym w pełni podziela.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło