II SA/Bk 257/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2013 r. sprawy ze skarg J. B. i Stowarzyszenia na rzecz Rozwoju Wsi i Rolnictwa "J." w S. A. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy p o s t a n a w i a 1) odrzucić skargę Stowarzyszenia na rzecz Rozwoju Wsi i Rolnictwa "J." w S. A.; 2) przyznać radcy prawnemu K. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne strony skarżącej Stowarzyszenia na rzecz Rozwoju Wsi i Rolnictwa "J." w S. A. wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Wsi i Rolnictwa "J." w S. A., złożyło za pośrednictwem Rady Gminy S. skargę na uchwałę tejże Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2012r., nr [...] w sprawie "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy S.", żądając stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej §1 pkt 1, §1 pkt 4, §2 ust. 1, §10 i §17 ust. 2 oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych. Powyższej uchwale Skarżącye Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie prawa, tj.: - art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 94 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 391) poprzez utworzenie na potrzeby uchwały definicji takich pojęć jak: właściciel nieruchomości, odpady zielone, używanie niedookreślonego pojęcia "odpady komunalne zmieszane", poprzez sformułowanie definicji pojęć uprzednio zdefiniowanych w ustawach – nie posiadając w tym zakresie upoważnienia wynikającego z ustawy – nadano nowe znaczenie tym pojęciom; - art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 94 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez pominięcie w §2 ust. 1 uchwały frakcji odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, zmieniono ustawową definicję selektywnego zbierania odpadów komunalnych, nie posiadając w tym zakresie upoważnienia wynikającego z ustawy nadano nowe znaczenie temu pojęciu i pojęciu "odpady komunalne zmieszane"; - §135 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908) w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez zapisanie w §10 uchwały jednostek redakcyjnych (§1 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 11, §1 ust. 1), których nie zawiera uchwała; - art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 94 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez zapisanie w §17 sut. 2 zakazu wprowadzania nieczystości ciekłych do gruntów rolnych, w tym do wykorzystania w rolnictwie, do którego określania rada gminy nie miała ustawowego upoważnienia. Stowarzyszenie podniosło, że wprowadzona uchwałą definicja właściciela nieruchomości pozostaje w sprzeczności z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Podobnie definicja odpadów zielonych jest sprzeczna z definicją w art. 3 ust. 3 pkt 8b ustawy z 27 kwietnia 2001r. o odpadach. Z kolei wprowadzony uchwałą termin "selektywne zbieranie odpadów komunalnych" pozostaje w sprzeczności z art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz z wytycznymi Ministerstwa Środowiska dla gmin dotyczącymi wdrażania gospodarowania odpadami komunalnymi oraz z Planem Gospodarki odpadami dla gminy S. opisanym w Rozdziale 8 pkt 8.2.1 dot. zbiórki odpadów komunalnych ulegających biodegradacji. Zdaniem Stowarzyszenia zmiany ustawowych definicji odpadów zielonych i frakcji odpadów komunalnych ulegających biodegradacji powodują wrzucenie tych frakcji do odpadów zmieszanych. To z kolei powoduje konieczność ich segregacji, co w następstwie podwyższy koszty zbiórki i zagospodarowania odpadów komunalnych na terenie całej gminy. Takie rozwiązanie problemu będzie korzystne finansowo dla firmy odbierającej i przetwarzającej odpady komunalne, jest zaś rozwiązaniem niekorzystnym dla właścicieli zabudowanych nieruchomości, mieszkańców poszczególnych gmin, bowiem podwyższa stawki opłaty za odbiór odpadów komunalnych. Taka segregacja odpadów pozostaje, zdaniem Skarżącego, w sprzeczności art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, narusza zasady zapisane w dyrektywie "składowiskowej" (dyrektywa Rady 99/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999r. w sprawie składowania odpadów – Dz. U. L 182,16.07.1999) oraz wytyczne dla gmin dotyczące wdrażania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Skarżące Stowarzyszenie podniosło, Rada Gminy wprowadzając zakaz wprowadzania nieczystości ciekłych do gruntów rolnych, w tym do wykorzystania w rolnictwie, narusza art. 36 ustawy Prawo wodne, który pozwala właścicielowi gruntu na rolnicze wykorzystanie ścieków. Podkreślono, że uchwała nie wprowadziła selektywnego zbierania bioodpadów (frakcji odpadów komunalnych ulegających biodegradacji) przez co nadała nowe znaczenie temu pojęciu i pojęciu "odpady komunalne zmieszane". Zmiana definicji "odpadów zielonych" i "selektywnego zbierania odpadów komunalnych" powoduje, że część odpadów zielonych i w całości odpady komunalne ulegające biodegradacji zostają zakwalifikowane w skład odpadów zmieszanych. To z kolei powoduje konieczność ich segregacji, co w następstwie znacznie podwyższy koszty zbiórki i zagospodarowania odpadów komunalnych na terenie całej gminy. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy S. wskazała, że uchwała została skonstruowana zgodnie z zasadami techniki prawodawczej i w granicach umocowania prawnego. Stwierdzono, że uchwalony regulamin jest zgodny z art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wyczerpuje wszystkie postanowienia, które powinny być określone i zawiera minimalne obowiązki celem utrzymania porządku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W niniejszej sprawie Pełnomocnik Skarżącego przyznał, że Stowarzyszenie nie wyczerpało trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą. Zgodnie z art. 101 ust. 1 stawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz.1591 z późn. zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W świetle tego unormowania skuteczność wniesienia skargi na uchwałę czy też zarządzenie organu gminy, podjęte w sprawach z zakresu administracji publicznej, zależy od uprzedniego wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Przy czym z redakcji tego przepisu wynika jednoznacznie, iż do wyczerpania tego trybu przed wniesieniem skargi obowiązany jest każdy skarżący. Oznacza to, że tylko skarga tego samego podmiotu, który dokonał takiego wezwania jest dopuszczalna (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 lutego 2007r., sygn. akt II OSK 414/06, LEX nr 362455). O wymogu uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa stanowi również art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.). Zauważyć można w tym miejscu, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa może być dokonane w każdym czasie, ale przed wniesieniem skargi do sądu (por. T Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, 2005r. wyd. LexisNexis, s. 244). Ponadto wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie (vide: postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2002 r. sygn. akt OSA 2/02 LEX 55583- ONSA 2003, nr 1, poz. 2). Mając powyższe na uwadze skargę jako przedwczesną, a tym samym niedopuszczalną, należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów pełnomocnikowi z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).