II SA/Bk 258/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. M. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k.14) podając we wniosku, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną Cz. G. oraz dwójką dzieci. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód z gospodarstwa rolnego, który obecnie jest minimalny. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni [...] m² i nowy w trakcie budowy oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca podkreślił, iż w chwili obecnej nastąpiła dekoniunktura na produkty wytwarzane w gospodarstwie rolnym i jednocześnie wzrosły koszty jego prowadzenia, co skutkowało uzyskaniem z pracy w gospodarstwie rolnych minimalnych dochodów. Na pogorszenie sytuacji materialnej rodziny przyczyniła się również strata zwierzyny hodowlanej. Dodatkowo skarżący podał, iż jego żona choruje i w ostatnim okresie została zwolniona pracy. Natomiast zarówno syn i córka studiują. M. G. zaakcentował, iż budżet domowy ich rodziny dodatkowo obciążają kredyty tj. zaciągnięty na budowę domu ok. 15.000 zł, kredyt suszowy z 2007 roku – 10.000 zł , zwrot do 30 czerwca 2009 roku, kredyt obrotowy – 24.000 zł, zwrot do 30 czerwca 2009 roku oraz pozostałe kredyty, które muszą spłacić w ciągu 3 lat. Skarżący ponadto podniósł, iż poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 14-15). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 18 maja 2009 roku M. G. oświadczył, że obecnie posiada wraz z dzierżawą grunty rolne o powierzchni [...] ha, zaś dochód roczny według Urzędu Miasta w T. z tego gospodarstwa wynosi 29.231,63 zł. Wnioskodawca jest właścicielem samochodu osobowego F. S. - rok produkcji [...], samochodu Ż. – rok produkcji [...] oraz takich maszyn rolniczych jak ciągnik rolniczy [...] – rok produkcji [...], kombajn zbożowy B. - rok produkcji [...] i dwie duże przyczepy rolnicze. Ponadto skarżący wskazał, iż posiada inwentarz żywy tj. 3 krowy, 1 jałówkę, 1 cielaka, 10 loch, 20 prosiąt i 10 warchlaków. Bieżące koszty utrzymania rodziny i gospodarstwa rolne skarżący przedstawił następująco: ubezpieczenie OC pojazdów – 950 zł rocznie, ubezpieczenie budynków – 536 rocznie, podatek rolny – 1.600 zł rocznie, spółka wodna – 270 zł rocznie, dzierżawa - 2.000 zł rocznie, energia elektryczna – 200 zł, telefon - 120 zł, koszty eksploatacji samochodów – 300 zł, koszty utrzymania rodziny – 800 zł, KRUS – 291 zł kwartalnie oraz raty kredytów: na budowę domu -1.560 zł kwartalnie, kredyt suszowy 10.000 zł – spłata jednorazowa do 30 czerwca 2009 roku, kredyt obrotowy – 500 zł, kredyt obrotowy w Banku Gospodarki Żywnościowej – 3.000 zł rocznie. Za 2008 roku wnioskodawca otrzymał dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych w wysokości 1.486,67 zł. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania oraz ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Podkreślił, iż ostatnie lata są bardzo trudne, ponieważ uzyskiwane dochody ze sprzedaży płodów rolnych i zwierząt nie pokrywają kosztów produkcji i utrzymania gospodarstwa rolnego i rodziny (k. 19-20). Do wniosku M. G. dołączył: zaświadczenie o stanie zdrowia żony (k. 21) zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w T. o uzyskanym przez skarżącego rocznym dochodzie z gospodarstwa rolnego (k. 22) oraz harmonogram spłat kredytów (k. 23-28). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżący M. G. spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż jedynym jego źródłem utrzymania jego czterooosobowej rodziny pozostaje dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 2.435,97 zł i uzyskane z Unii Europejskiej dopłaty do gruntów rolnych w wysokości 1.486,67 zł (zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w T. o uzyskanym przez skarżącego rocznym dochodzie z gospodarstwa rolnego - k. 22). Majątek skarżącego stanowi dom o powierzchni [...] m² i nowy w trakcie budowy oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, a także [...] ha, które skarżący dzierżawi. Ponadto skarżący posiada samochód osobowy F. S. - rok produkcji [...], Ż. – rok - produkcji [...] oraz takie maszyny rolnicze jak ciągnik rolniczy [...] – rok produkcji [...], kombajn zbożowy B. - rok produkcji [...] i dwie duże przyczepy rolnicze. Pełnoletnie dzieci wnioskodawcy są studentami i nie prowadzą działalności rolniczej. Ponadto wnioskodawca podkreślił, iż miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem ich rodziny, w tym zaciągniętych kredytów przekraczają uzyskiwany miesięczny dochód i nie wystarczają na zaspokojenie wszystkich niezbędnych potrzeb bytowych jego rodziny. Poza tym w ostatnim okresie słabej koniunktury oraz kryzysie, który dotknął również rolnictwo, skarżący faktycznie uzyskuje jedynie minimalny dochód z gospodarstwa rolnego. Powyższe okoliczności, a w szczególności niski dochód czterooosobowej rodziny wnioskodawcy, w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż M. G. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.