II SA/Bk 258/18

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-05-11

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, gdy ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od tych kosztów w danej kategorii spraw?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od tych kosztów dla danej kategorii spraw. W przypadku spraw z zakresu pomocy społecznej, w tym świadczeń wychowawczych, skarżący korzysta z takiego zwolnienia z mocy prawa, co czyni jego wniosek o zwolnienie zbędnym. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika może zostać przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej świadczenia wychowawczego. Skarżący, obywatel R. narodowości cz., utrzymuje się wraz z żoną i sześciorgiem dzieci z kwoty 2.000 zł świadczenia, ponosząc wydatki na czynsz i żywność. Nie posiada majątku ani oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek w dwóch częściach: zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego A. O. w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. A. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego A. O. podając we wniosku, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i 6 dzieci. Skarżący jest obywatelem R. narodowości cz. i nie rozumie dobrze języka polskiego. Wnioskodawca nie osiąga żadnych dochodów i utrzymuje się jedynie ze świadczenia od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w kwocie 2.000 zł. Wydatki rodziny skarżącego to czynsz w kwocie 1000 zł oraz zakup żywności w kwocie 1.000 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych (k. 3-4). W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Na wstępie należy odnieść się do wniosku skarżącego w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych Niniejsza sprawa dotyczy świadczeń wychowawczych, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy, postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez skarżącego podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżący spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż w chwili obecnej utrzymuje wraz z żoną i 6 dzieci, ze świadczeń uzyskiwanych na dzieci w kwocie 2.000 zł. Skarżący nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych i zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu. Powyższe okoliczności, a w szczególności brak stałego dochodu skarżącego, utrzymującego się ze świadczeń z pomocy społecznej w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. Odnośnie wniosku skarżącego w zakresie ustanowienia radcy prawnego A. O., to informacyjnie jedynie należy wskazać, że stosownie do treści art. 244 § 3 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawnienie do wyznaczenia wskazanego imiennie przez wnioskodawcę pełnomocnika do reprezentowania go w sprawie niniejszej w ramach przyznanego prawa pomocy przysługuje w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym radcą prawnym właściwej miejscowo okręgowej izbie radców prawnych. Tut. Sąd poinformuje w/w organ samorządu zawodowego o pełnym zakresie wniosku skarżącego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie II sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło