II SA/Bk 259/07

WyrokWSA w Białymstoku2007-09-20

Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może przyznać płatności bezpośrednie do gruntów rolnych producentowi rolnemu, który jest użytkownikiem tych gruntów, nawet jeśli istnieją spory dotyczące własności lub użytkowania tych gruntów, które są rozstrzygane w odrębnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, przyznając płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, powinien ustalić, kto jest posiadaczem spornych działek i spełnia wymogi związane z utrzymaniem gruntów w dobrej kulturze rolnej. Celem ustawy jest wspieranie finansowe producentów rolnych, którzy faktycznie uprawiają grunty, nawet jeśli nie są ich właścicielami. Spory dotyczące własności lub użytkowania gruntów powinny być rozstrzygane w odrębnych postępowaniach, a postępowanie w sprawie płatności nie modyfikuje danych zawartych w aktach własności, ewidencji gruntów i budynków ani księgach wieczystych.
Stan faktyczny
Skarżący K. B. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Po weryfikacji wniosku i kontrolach administracyjnych, organ I instancji wydał decyzję o przyznaniu płatności. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając, że inny podmiot (S. O.) wpisuje do użytkowania działkę, której nie użytkuje, i pobiera należne mu płatności. WSA oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo, a spory dotyczące własności gruntów powinny być rozstrzygane w odrębnych postępowaniach.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] o przyznaniu K. B. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu 15 maja 2006 r. K. B. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. W następstwie weryfikacji powyższego wniosku oraz przeprowadzonych dwóch kontroli administracyjnych wnioskodawca wzywany był przez organ I instancji do usunięcia barków formalnych wniosku oraz złożenia stosownych wyjaśnień. W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnik wnioskodawcy w dniu 24 lipca 2006 r. złożył korektę wniosku wraz z kopią zawiadomienia ze Starostwa Powiatowego w S. o zmianie powierzchni działki [...] położonej we wsi P. oraz jej podziale na działki o nr [...] i [...]. Kolejnej zmiany wniosku dokonano w dniu 30 sierpnia 2006 r. i polegała ona na wycofaniu działki o nr ewidencyjnym [...] położonej w obrębie P. i zgłoszeniu działki o numerze ewidencyjnym [...] położonej w gminie J., obręb P., której wnioskodawca jest użytkownikiem i na której użytkuje 0,15 ha jako trwałe użytki zielone. W związku zaś z wykrytym błędem kontroli krzyżowej dotyczącym działki o numerze ewidencyjnym [...] w dniu 20 października 2006 r. nastąpiła ponowna korekta wniosku z jednoczesnym podtrzymaniem wcześniejszej deklaracji, zaś w dniu 23 października 2006r. pełnomocnik wnioskodawcy złożył kolejny wniosek, w którym podniósł, iż K. B. jest użytkownikiem działki o nr ewidencyjnym[...] , zaś S. O. nie użytkuje tej działki. W trakcie dalszego postępowania administracyjnego ustalono, iż K. B. użytkuje zadeklarowaną we wniosku działkę o nr[...], zaś S. O. złożył korektę wniosku, zmieniając błędnie podany numer działki na [...] w miejsce działki[...]. W tym stanie faktycznym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. w dniu 1 grudnia 2006 r. podjął decyzję o przyznaniu K. B. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, uwzględniając w ten sposób jego żądanie w całości. Nie godząc się z powyższą decyzją pełnomocnik K. B.– J. B. odwołał się do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. żądając wykreślenia z użytkowania przez S. O. działki nr [...] i wpisania K. B. jako użytkownika całej powierzchni działki nr [...] i 0,19 ha powierzchni działki nr [...]. W wyniku rozpoznania sprawy w trybie odwoławczym Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wyjaśnił, iż w świetle art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) płatności bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują producentowi rolnemu na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy Kierownik Biura Powiatowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy przyznaje płatność na wniosek producenta rolnego w drodze decyzji administracyjnej. Jednocześnie podkreślono, iż złożenie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie ma związku z prawem własności, wpisami w księgach wieczystych ani zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Postępowanie wyjaśniające w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, nie modyfikuje danych zawartych w aktach własności, księgach wieczystych i w ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy ustalił, iż K. B. jest użytkownikiem działki ewidencyjnej o numerze [...] położonej we wsi P., gmina J. o powierzchni 0,15 ha i prowadził na niej działalność rolniczą w 2006r. Natomiast S. O. złożył korektę wniosku o przyznanie płatności dokonując zmiany błędnie zadeklarowanego numeru działki [...] na [...], stąd w niniejszej sprawie aktualnie nie występuje konflikt krzyżowy. Mając na względzie powyższe organ II instancji uznał, iż przyznanie płatności w konkretnym przypadku jest w pełni słuszne. Ponadto podkreślono, iż żądanie strony zostało uwzględnione w całości. W przypadku jednolitej płatności obszarowej powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w roku 2006 wynosił 10,47 ha. Powierzchnia, do której została naliczona powyższa płatność również stanowi 10,74 ha, stąd 10,74 ha x 276,28 zł/ha = 2967,25 zł - powierzchnia zgłoszona we wniosku x stawka zgodna z Decyzją Komisji z dnia [...] września 2006r. nr [...] w zł/ha obowiązująca w 2006 r. = wniosek uwzględniony w całości). Co zaś się tyczy jednolitej płatności uzupełniającej, to powierzchnia zgłoszona we wniosku wynosi 9,75 ha. Powierzchnia, do której została naliczona płatność także wynosi 9,75ha, stąd 9,75 ha x 313,45 zł/ha = 3056,14 zł - powierzchnia zgłoszona we wniosku x stawka obowiązująca zgodnie z rozporządzeniem z dnia 13 października 2006 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających w 2006r. (Dz. U. Nr 186, poz. 1366), w którym określone zostały stawki płatności uzupełniających w roku 2006 do 1 ha powierzchni uprawy = wniosek uwzględniony w całości. Od tej decyzji pełnomocnik K. B.– J. B. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku podnosząc, iż nie zgadza się, aby S. O. wpisywał działkę o nr geodezyjnym [...], której nie użytkuje i pobierał płatności, które mu się nie należą. Pełnomocnik podał, iż S. O. pobiera dopłaty na powyższą działkę o powierzchni 0,33 ha od początku ich przyznawania. Tymczasem K. B. zgodnie z oświadczeniem z dnia 30 sierpnia 2006 r. jest użytkownikiem całej działki o nr [...] o powierzchni 0,45 ha i wycofał część działki nr [...] o pow. 0,15 ha a nie jej całość. W odpowiedzi na skargę Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ ponownie podkreślił, iż skarżący uzyskał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych do całej powierzchni, jaką wskazał we wniosku, z uwzględnieniem jego zmian i korekt. Ponadto otrzymał płatność do działki rolnej o symbolu H, położonej na całej części użytkowanej rolniczo, działki ewidencyjnej nr[...], co wyklucza przyznanie płatności do tej działki innemu producentowi rolnemu. Podczas rozprawy przed tutejszym Sądem w dniu 20 września 2007 r. pełnomocnik skarżącego potwierdził, iż wnioskodawca złożył oświadczenie o wykreśleniu działki nr [...] i wpisaniu działki [...]. Podał jednakże, iż skarżący określił powierzchnię w/w działki jako 0,15 ha, ponieważ "tak powiedział kierownik Agencji". Nadto po wydaniu decyzji ostatecznej o przyznaniu płatności złożył skargę i toczy się postępowanie dotyczące ustalenia, kto użytkuje działkę [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zarzuty skargi są nieuzasadnione. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (np. jak w omawianej sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych), ma wyłącznie uprawnienia kasatoryjne. Rozpoznając sprawę nie może, zatem zmienić zaskarżonej decyzji a jedynie, uwzględniając skargę, może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę uwzględnienia skargi wskazane w art. 145 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skarga podlega oddaleniu. Sąd nie posiada również kompetencji do oceny celowości oraz słuszności skarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili jej wydawania. W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły zaistniały w sprawie stan faktyczny oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą kontrolowanej decyzji. W niniejszej sprawie przede wszystkim zauważyć należy, iż decyzja będące przedmiotem kontroli sądowej jest rozstrzygnięciem pozytywnym dla skarżącego, albowiem w całości uwzględnia jego żądanie. Jak wynika z akt sprawy K. B. otrzymał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych zgodnie ze złożonym w dniu 15 maja 2006 r. wnioskiem, z uwzględnieniem wszystkich jego późniejszych korekt i zmian. Podstawą materialnoprawną skarżonej decyzji stanowi przepis art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.). Zgodnie z jego treścią płatności bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują producentowi rolnemu na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. W konkretnej sprawie jak wynika z ustaleń organów obu instancji skarżący był użytkownikiem w roku 2006 zdeklarowanych we wniosku działek ewidencyjnych i utrzymywał w dobrej kulturze wskazane działki. Spełnił zatem przesłanki warunkujące otrzymanie wnioskowanych płatności do gruntów rolnych. Jak słusznie zauważa organ odwoławczy skarżący otrzymał płatność do działki rolnej o symbolu H, położonej na całej części użytkowanej rolniczo, działki ewidencyjnej nr [...], co wyklucza przyznanie płatności do tej działki innemu producentowi rolnemu. Stąd główny zarzut skargi, iż S. O. wpisuje działkę, której nie użytkuje i pobiera w związku z tym płatności, które mu się nie należą, uznać należy za całkowicie bezzasadny. W tym miejscu dodać należy, iż decyzja przyznająca płatności S. O. nie jest przedmiotem oceny niniejszego postępowania, stąd zarzuty formułowane pod jej adresem uznać należy za bezprzedmiotowe. Niewątpliwym natomiast w niniejszej sprawie jest istniejący konflikt pomiędzy skarżącym a S. O. dotyczący wyżej wymienionych działek. Powyższe spory rozstrzygane są jednak w odrębnym postępowaniu prowadzonym przed sądem powszechnym. Zgodnie z prezentowanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku poglądem, zadaniem ARiMR nie jest rozstrzyganie sporów między wnioskodawcami a jedynie ustalenie, kto jest posiadaczem spornych działek oraz spełnia wymogi związane z utrzymaniem gruntów w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Godzi się też zauważyć, iż celem ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych jest finansowe wspieranie producentów rolnych, czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne, chociaż nie są ich właścicielami (wyrok w sprawie II SA/Bk 718/04 z dnia 12.07.2005r., w sprawie II SA/Bk 1107/05 z dnia 20 kwietnia 2006r.). Stąd poprzez złożenie wniosku o przyznanie płatności oraz prowadzenie w związku z tym postępowania wyjaśniającego nie można domagać się modyfikacji danych zawartych w aktach własności, w ewidencji gruntów i budynków oraz księgach wieczystych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i jako bezzasadną oddalił ja na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło