II SA/Bk 26/22
WyrokWSA w Białymstoku2022-04-07
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Elżbieta Lemańska, Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo nakazały Wspólnocie Mieszkaniowej doprowadzenie do zgodności z przepisami utwardzonego placu do ustawiania pojemników na odpady stałe poprzez demontaż istniejącego wygrodzenia i wykonanie nowego w określonych odległościach, stosując tryb postępowania naprawczego z art. 51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że chociaż postępowanie naprawcze było zasadne, organy nadzoru budowlanego wadliwie zinterpretowały przepisy § 23 ust. 1 w zw. z § 22 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nakaz demontażu istniejącego wygrodzenia i wykonania nowego wykraczał poza zakres przedmiotowego postępowania, które dotyczyło legalności utwardzonego placu do ustawiania kontenerów, a nie samego ogrodzenia. W związku z tym zaskarżone decyzje zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej doprowadzenie do zgodności z przepisami utwardzonego placu do ustawiania pojemników na odpady stałe. Organy nadzoru budowlanego uznały, że obecne usytuowanie kontenerów narusza przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, nakazując demontaż istniejącego wygrodzenia i wykonanie nowego w określonych odległościach. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących odległości oraz zbędne uznanie ekspertyzy technicznej za niepotrzebną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej B. w B. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant referent stażysta Natalia Paulina Kielak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej B. w B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] sierpnia 2021 r. numer [...] 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego Wspólnoty Mieszkaniowej B. w B. kwotę 997 (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego w B. po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. [...] w B., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...], nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w B. doprowadzenie do zgodności z przepisami utwardzonego placu do ustawiania pojemników do składowania odpadów z zamykanymi otworami wrzutowymi przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w B. poprzez wykonanie w terminie do [...] grudnia 2021 r. demontażu istniejącego wygrodzenia tego placu od strony budynku mieszkalnego i wykonanie wygrodzenia w odległościach zgodnych z warunkami technicznymi określonymi w Rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie tj. zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 1 w odległości co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, w tym przypadku budynku mieszkalnego przy ul. [...] oraz zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia tj. 3 m od granicy działki budowlanej nr ew. gr. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności:
W dniu [...].03.2021 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B., wpłynęło pismo Pana Pawła Samula z prośbą o sprawdzenie zgodności z przepisami usytuowania śmietnika na odpady stałe znajdującego się przy ul. [...] w B., w którym wskazano, że przedmiotowy śmietnik znajduje się w odległości 6,3 m od okna mieszkania znajdującego się na parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego co stanowi uciążliwość zapachową. Mając na uwadze powyższe, w dniu [...].04.2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. dokonał kontroli usytuowania śmietnika znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w B.. W jej wyniku ustalił, iż miejsce do gromadzenia odpadów znajduje się w narożniku działki przynależnej do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]. Jego lokalizacja zgodna jest z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...].11.2009 r. znak: [...], Prezydenta Miasta B.. Organ I instancji prowadził już postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie pod znakiem: [...], z uwagi na powiększenie utwardzenia z miejscem na odpady w stosunku do zatwierdzonego ww. decyzją projektu budowlanego. Postępowanie zakończone zostało wykonaniem przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w B. konkretnych czynności w celu doprowadzenia do zgodności z przepisami lokalizacji kontenerów znajdujących się na wykonanym utwardzeniu względem okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]. W dniu kontroli [...].04.2021 r. stwierdzono, iż kontenery śmietnikowe ustawione są zgodnie z nakazem przedstawionym w dokumentacji znak:[...] i ich lokalizacja zgodna jest z przepisami, ale organ został poinformowany, że śmietnik został przygotowany przez administratora budynku na potrzeby kontroli przeprowadzonej przez organ nadzoru budowlanego. Część kontenerów śmietnikowych została schowana w garażu podziemnym, a na terenie śmietnika doraźnie został zawieszony łańcuch ograniczający przemieszczanie się pozostałych pojemników. Kontenery ukryte w garażu, po kontroli, powróciły na swoje miejsce.
W związku z powyższym, w dniu [...].05.2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie utwardzonego placu do ustawiania kontenerów, służącego jako miejsce gromadzenia odpadów stałych przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w B.. Następnie w dniu [...].06.2021 r., organ I instancji dokonał oględzin przedmiotu postępowania. W ich wyniku ponownie stwierdził, iż lokalizacja placu wraz z kontenerami śmietnikowymi zgodna jest z dokumentacją projektową i udzielonym pozwoleniem na budowę. Jednakże obecny plac utwardzony jest większy w stosunku do zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Ponadto zwiększono ilość kontenerów przeznaczonych na odpady. W 2018 r., po przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu naprawczym, na terenie placu utwardzonego, wykonane zostały słupki wygradzające miejsce ustawienia kontenerów, z zachowaniem 10 m odległości od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]. Z wykonanego wygrodzenia, obecnie pozostały jedynie 2 słupki, natomiast kontenery znajdujące się na placu ustawiane są dowolnie. Teren utwardzony wraz z kontenerami wydzielony jest z otaczającej przestrzeni ogrodzeniem panelowym. W dniu oględzin na terenie utwardzonego i wygrodzonego placu znajdowało się 13 kontenerów śmietnikowych. Obecny na oględzinach administrator nieruchomości wniósł do protokołu, iż bez przebudowy ogrodzenia nie da się ustawić kontenerów w sposób zgodny z przepisami tj. w odległości 10 m od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Jednocześnie wskazał, iż aktualna ilość pojemników na śmieci nie zaspokaja potrzeb mieszkańców.
W oparciu o zebrany materiał dowodowy, w dniu [...].08.2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B., wydał decyzję znak: [...] nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w B. doprowadzenie do zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie miejsca gromadzenia odpadów stałych poprzez przebudowę ogrodzenia, spełniając tym samym wytyczne przepisu § 23 ust. 1 pkt 1 ww. warunków technicznych.
Z wydanym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Wspólnota Mieszkaniowa [...] w B., składając odwołanie.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy cytując treść § 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 oraz § 23 ust. 1rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, regulujących odległość miejsc do gromadzenia odpadów stałych, o których mowa m.in. w § 22 ust. 2 pkt 3 warunków technicznych wskazał, że w 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. podjął i prowadził postępowanie administracyjne mające na celu doprowadzenie do zgodności z przepisami § 23 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych miejsce ustawienia kontenerów znajdujących się na wygrodzonym utwardzeniu. Postępowanie zakończone zostało zobowiązaniem Wspólnoty Mieszkaniowej [...] do wykonania dodatkowych obrzeży wewnątrz wygrodzenia oraz zamontowania słupków stalowych połączonych łańcuchem mających na celu wytyczenie lokalizacji zespołu kontenerów na odpady stałe, w odległości zgodnej z przepisem § 23 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych tj. 10 m od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Natomiast interwencja z dnia [...].03.2021 r. wykazała, iż rozwiązanie zastosowane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w 2018 r. nie funkcjonuje, zaś ustawienie kontenerów ponownie narusza przepisy warunków technicznych. Mając na uwadze powyższe zaskarżoną decyzją organ I instancji zobowiązał Wspólnotę Mieszkaniową [...] do zastosowania trwałego rozwiązania mającego na celu doprowadzenie lokalizacji ustawienia kontenerów na odpady stale, przynależne do nieruchomości [...], do zgodności z przepisem § 23 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych.
W odniesieniu do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, iż są one niezasadne i wewnętrzne sprzeczne wobec treści zgromadzonego materiału dowodowego. Wbrew bowiem twierdzeniu skarżących istniejące ogrodzenie bez wątpienia związane jest funkcjonalnie z terenem utwardzonym przeznaczonym pod ustawienie kontenerów. Jednocześnie jego przesunięcie (wykonane poprzez rozbiórkę i budowę w innym miejscu) nie spowoduje udostępnienia części nieruchomości przynależnej do Wspólnoty Mieszkaniowej [...] dla osób postronnych. Nie można się również zgodzić ze stanowiskiem skarżących, iż przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie dotyczą mobilnych kontenerów na odpady stałe. Przepis § 22 ust. 2 pkt 3 warunków technicznych jednoznacznie stanowi o placu do ustawiania kontenerów z zamykanymi otworami wrzutowymi jako miejscu gromadzenia odpadów stałych. Z takim placem i związanymi z nim kontenerami mamy do czynienia w niniejszym przypadku. Zatem ich ustawienie i lokalizacja, wbrew twierdzeniu skarżących podlega przepisom warunków technicznych. Natomiast oględziny przeprowadzone w dniu [...].06.2021 r. wykazały, iż ustawienie kontenerów na wygrodzonym placu utwardzonym jest dowolne i narusza przepisy warunków technicznych. Taki stan rzeczy wymaga procedury naprawczej, którą podjął Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B.. Wskazać tu należy, iż powyżej wskazane naruszenie warunków technicznych pomimo, iż nie jest związane z prowadzeniem żadnych robót budowlanych podlega procedurze naprawczej wskazanej w przepisach art. 50-51 ustawy Prawo budowlane (art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego). Jednocześnie Przepisy § 22 i § 23 warunków technicznych jasno i klarownie formułują zasady lokalizacji miejsca gromadzenia odpadów stałych. Zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B., w zaskarżonej decyzji jednoznacznie i zgodnie z przepisami określił co należy wykonać, aby przedmiot postępowania doprowadzić do zgodności z ww. przepisami.
Organ końcowo podkreślił, że ekspertyza techniczna lokalizacji kontenerów na nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej [...], w tym wypadku jest zbędna. Art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, dający podstawę do wykonania ekspertyzy technicznej, ma zastosowanie jedynie w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych, bądź stanu technicznego obiektu budowlanego, a takich w niniejszej sprawie nie ma.
Mając na uwadze powyższe P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...].08.2021 r. została wydana prawidłowo i nie ma podstaw do jej uchylenia.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa budynku położonego przy ul. [...], reprezentowana przez pełnomocnika zarzucając jej:
I. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy ponieważ skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego;
1. art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych w sprawie oraz niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, w szczególności poprzez:
a. brak przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego, odnośnie możliwości rozbudowy utwardzonego placu do ustawienia kontenerów stanowiącego przedmiot postępowania, a w konsekwencji ustalenie błędnego stanu faktycznego sprawy polegającego na uznaniu, że doprowadzenie do zgodności z przepisami utwardzonego placu do ustawiania kontenerów na odpady stałe może nastąpić tylko przez rozbiórkę znajdującego się w jego pobliżu ogrodzenia i ustawienie go w odległości 3 m od granicy z działką ew. nr [...] i minimum 10 m od okien i drzwi budynku;
b. brak dopuszczenia dowodu z dokumentu - oceny technicznej dotyczącej lokalizacji miejsca gromadzenia odpadów i uznanie jej za zbędną w sytuacji gdy organ nie zobowiązywał skarżącej do przedłożenia ekspertyzy na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. podczas gdy dokument, sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w zakresie projektowania budynków zawierał istotne w sprawie wskazanie co do sposobu usytuowania na działce budowlanej miejsca gromadzenia odpadów stałych zgodnie z warunkami technicznymi, a więc dotyczył okoliczności istotnych w sprawie;
c. nałożenie na Skarżącą obowiązków w sposób niejasny, przez co budzą one wątpliwości odnośnie sposobu ich prawidłowego wykonania - zgodnie z utrzymaną w mocy sentencją decyzji organu pierwszej instancji zdemontowana ma zostać istniejąca część ogrodzenia od strony budynku, a wykonane ma zostać wygrodzenie usytuowane w odległości 3 m od granicy działki nr [...] i co najmniej 10 m od okien i drzwi budynku - z literalnego brzmienia sentencji decyzji wynika więc, że ma powstać wygrodzenie równoległe do istniejącego ogrodzenia na granicy nieruchomości Wspólnoty z działką nr [...], kończące się w odległości maksymalnie 10 m od okien i drzwi budynku, a od strony budynku plac porządkowy ma pozostać niewygrodzony, nie ma bowiem możliwości ustawienia ogrodzenia od strony budynku, spełniającego jednocześnie wymóg odległości 3 m od granicy z działką ew. nr [...];
2. art. 7 k.p.a., art. 15 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia wyczerpującego postępowania (w granicach zakreślonych w art. 136 k.p.a.), pomimo tego, że w odwołaniu strona skarżąca wskazała na nowe okoliczności, które przemawiały za uzupełnieniem zgromadzonych dotychczas dowodów;
3. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.c., poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie przez organ sprawy w sposób niejasny, nieklarowny, bez wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych, a także podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa poprzez pominięcie wniosków Strony zawartych w treści odwołania od decyzji organu I instancji o uzupełnienie postępowania dowodowego;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
1. art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku żart. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez jego zastosowanie i uznanie, że roboty budowlane dotyczące utwardzonego placu do ustawiania kontenerów z zamykanymi otworami wrzutowymi zostały wykonane w sposób naruszający Prawo budowlane, tj. art. 50 ust. 1 pkt. 4 ww. ustawy, co skutkowało nałożeniem obowiązku rozbiórki istniejącego wygrodzenia przy tym placu i wykonania wygrodzenia w odległościach zgodnych z warunkami wynikającymi z § 23 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Rozporządzenia, pomimo ustalenia, że:
a. w 2015 r. wykonano wygrodzenie nie samego placu do ustawiania kontenerów, ale całego miejsca porządkowego z trzepakiem, wykonanie samego wygrodzenia nie narusza w żaden sposób ww. przepisów Rozporządzenia, w szczególności nie uniemożliwia, przy wskazywanej przez Skarżącą rozbudowie utwardzenia terenu, ustawiania zwiększonej ilości kontenerów w odległościach zgodnych z ww. przepisami Rozporządzenia;
b. naruszenie warunków Rozporządzenia nie było efektem prowadzenia robót budowlanych tj. wykonania wygrodzenia placu porządkowego, ale zwiększenia ilości kontenerów na śmieci, zgodnie z aktualnymi potrzebami użytkowników nieruchomości;
c. zgodnie z oceną techniczną przedłożoną przez Skarżącą wraz z odwołaniem ustawienie większej ilości kontenerów na śmieci w odległościach zgodnych z § 23 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Rozporządzenia wymaga nie przestawienia ogrodzenia, ale powiększenia utwardzenia terenu, celem ustawienia tam dodatkowych pojemników na odpady stałe;
2. § 23 ust. 1 w zw. § 22 ust. 2 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.- w treści skargi jako Rozporządzenie) poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegającą na uznaniu, że ogrodzenie znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie utwardzonego placu do ustawiania pojemników na odpady stale, winno być ustawione w odległościach wynikających z § 22 ust. 2 pkt 1 i 2, podczas gdy przepis ten dotyczy wyłącznie miejsc do ustawienia pojemników i nie przewiduje obowiązku ich trwałego wygrodzenia.
Na tej podstawie wiosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargi P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o akta sprawy oraz okoliczności podniesione na rozprawie Sąd uznał, że skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi były uzasadnione.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do ustalenia czy w toku postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 dalej P.b.) organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że należy nakazać Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w B. doprowadzenie do zgodności z przepisami utwardzonego placu do ustawiania pojemników do składowania odpadów z zamykanymi otworami wrzutowymi przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w B. poprzez wykonanie w terminie do [...] grudnia 2021 r. demontażu istniejącego wygrodzenia tego placu od strony budynku mieszkalnego i wykonanie wygrodzenia w odległościach zgodnych z warunkami technicznymi określonymi w Rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie tj. zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 1 w odległości co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, w tym przypadku budynku mieszkalnego przy ul. [...] oraz zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia tj. 3 m od granicy działki budowlanej nr ew. gr. [...].
Nie budzi wątpliwości Sądu, iż zaskarżone decyzje obu instancji zostały wydane w trybie naprawczym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. zostały wydane w niespornym stanie faktycznym. Bezsporne jest bowiem to, że na podstawie decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 17.11.2009 r. znak: [...], na terenie działek nr ew. gr. [...] i [...], przynależnych do budynku mieszkalnego wielorodzinnego [...], powstał plac do ustawiania kontenerów do gromadzenia odpadów stałych. W wyniku zapotrzebowania mieszkańców, przedmiotowy plac w 2015 r. został rozbudowany poprzez zwiększenie utwardzenia oraz ilości kontenerów na śmieci. Kontenery ustawiono dowolnie na wygrodzonym terenie. Powyższe działania spowodowały naruszenie przepisów warunków technicznych w zakresie odległości kontenerów od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. W 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. podjął i prowadził postępowanie administracyjne mające na celu doprowadzenie do zgodności z przepisami § 23 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych miejsce ustawienia kontenerów znajdujących się na wygrodzonym utwardzeniu. Postępowanie zakończone wprawdzie umorzeniem postępowania w dniu 27 grudnia 2018 r., jednakże inwestor zobowiązał się do wykonania dodatkowych obrzeży wewnątrz wygrodzenia oraz zamontowania słupków stalowych połączonych łańcuchem mających na celu wytyczenie lokalizacji zespołu kontenerów na odpady stałe, w odległości zgodnej z przepisami
W toku niniejszego postępowania ustalono, że rozwiązania zastosowane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w 2018 r. nie funkcjonują, zaś ustawienie kontenerów ponownie narusza przepisy warunków technicznych, gdyż z wykonanego wygrodzenia, obecnie pozostały jedynie 2 słupki, natomiast kontenery znajdujące się na placu ustawiane są dowolnie, co powoduje naruszenie przepisów w zakresie odległości od okien i drzwi budynków. Teren utwardzony wraz z kontenerami wydzielony jest z otaczającej przestrzeni ogrodzeniem panelowym. W dniu oględzin na terenie utwardzonego i wygrodzonego placu znajdowało się 13 kontenerów śmietnikowych (uprzednio znajdowało się tam 9 kontenerów).
Mając na uwadze powyższe, zaskarżoną decyzją z dnia 27.08.2021 r. organ I instancji zobowiązał Wspólnotę Mieszkaniową [...] do zastosowania trwałego rozwiązania mającego na celu doprowadzenie lokalizacji ustawienia kontenerów na odpady stałe, przynależne do nieruchomości [...], do zgodności z przepisem § 23 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych.
Przechodzą do istoty sprawy podnieść należy, że w ocenie Sądu zarówno zastosowany tryb postępowania naprawczego z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b, zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, był prawidłowy. Jak stanowi jednak art. 51 ust. 7 P.b. przepis ten może być stosowany, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Może on być więc stosowany m.in. jeżeli roboty budowlane wykonywane były w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach (pkt 4).
W przedmiotowej sprawie przepisami, co do których organy stwierdził, że roboty budowlane wykonane zostały w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków były przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm., dalej rozporządzenia).
Zgodnie z § 22 ust. 1 rozporządzenia, na działkach budowlanych należy przewidzieć miejsca na pojemniki służące do gromadzenia odpadów stałych, z uwzględnieniem możliwości ich segregacji. Miejscami o których mowa w ust. 1 mogą być m.in. utwardzone place do ustawiania kontenerów z zamykanymi otworami wrzutowymi (§ 22 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia). Między placami, o którym mowa w § 22 ust. 2 rozporządzenia, a miejscem dojazdu samochodów śmieciarek wywożących odpady powinno być utwardzone dojście, umożliwiające przemieszczanie się pojemników na własnych kołach lub wózkach. Zgodnie zaś z § 23 ust. 1 ww. warunków technicznych, odległość miejsc do gromadzenia odpadów stałych, o których mowa m.in. w § 22 ust. 2 pkt 3 warunków technicznych powinna wynosić co najmniej:
1) 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi,
2) 3 m od granicy działki budowlanej,
3) 10 m od placu zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych o których mowa w § 40 rozporządzenia.
Zachowanie odległości o której mowa w § 23 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie jest wymagane, jeżeli miejsca te stykają się z podobnymi miejscami na działce sąsiedniej.
W przedmiotowej sprawie z dokonanych w dniu oględzin - [...] czerwca 2021 r. pomiarów wynikało, że pojemniki na odpady w ilości 13 sztuk zajmują cały teren utwardzony wygrodzony ogrodzeniem stalowym, którego odległość od okien wynois około 6,30, a część kontenerów usytuowana jest bezpośrednio przy granicy z nieruchomością o nr ew. gr. [...], na której znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny. Niewątpliwie zatem słusznie organy uznały, że odległości wynikające z rozporządzenia nie zostały zachowane, co potwierdzając wyjaśnienia złożone na rozprawie przez przedstawiciela zarządu skarżącej Wspólnoty o konieczności powiększenia utwardzenia placu związanego z wprowadzeniem obowiązku ustawienia coraz większej liczby kontenerów (k. 55).
Zastosowanie zatem art. 51 P.b. było uzasadnione, gdyż spełniona jest jedna z przesłanek określonych w art. 50 ust. 1. W takiej sytuacji organ prowadzący postępowanie zobowiązany był wdrożyć tryb naprawczy, jak to zasadnie miało miejsce w niniejszej sprawie. Odstąpienie od nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. jest z kolei dopuszczalne wówczas, gdy zostanie ustalone, że pomimo zaistnienia okoliczności z art. 50 ust. 1 P.b. wykonane roboty są zgodne z prawem.
W rozpoznawanej sprawie po przeprowadzeniu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. co do zasady prawidłowo nakazał inwestorowi doprowadzenie do zgodności z przepisami utwardzony plac do ustawiania pojemników do składowania odpadów z zamykanymi otworami wrzutowymi przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w B. i nie naruszył art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. Umknęła natomiast organom obu instancji kwestia zakresu robót budowlanych, które powinna wykonać Wspólnota Mieszkaniowa, aby spełnione były wymogi z rozporządzenia w zakresie odległości do miejsc do gromadzenia odpadów stałych. W ocenie Sądu nakaz demontażu istniejącego wygrodzenia tego placu od strony budynku mieszkalnego i wykonanie wygrodzenia w odległościach zgodnych z warunkami technicznymi określonymi w rozporządzeniu nie miał swojego umocowania w przepisach tj. w § 22 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia. W przepisie tym mowa jest jedynie o utwardzonym placu do ustawiania kontenerów z zamykanymi otworami wrzutowymi, a zatem nakaz wykonania rozbiórki wygrodzenia był nieuzasadniony. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bowiem legalność i zgodność z przepisami miejsc na pojemniki do gromadzenia odpadów – utwardzonego placu i jedynie w tym zakresie organy nadzoru budowlanego mogły wydawać przedmiotowe rozstrzygnięcie. Zaś kwestia legalności posadowionego ogrodzenia nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania. Sąd rozumie intencję organów, aby całość ogrodzonego placu traktować jako miejsce do gromadzenia odpadów, ale z dołączonej dokumentacji zdjęciowej wynika jednoznacznie, że miejsce to oprócz utwardzonego placu do ustawiania kontenerów, zawiera jeszcze część porządkową z trzepakiem (tak określane jest to przez Wspólnotę). W tym zakresie zatem nakaz demontażu wygrodzenia i jego przeniesienie z zachowaniem odległości nie ma swojego umocowania w § 22 ust. 2 pkt 3 i § 23 ust. 1 rozporządzenia, a nakazy dotyczące zachowania odległości mogą dotyczyć jedynie utwardzonego placu do ustawiania kontenerów i nie przewidują obowiązku ich trwałego wygrodzenia.
W odwołaniu strona skarżąca podnosiła, iż aby zachować wymogi wynikające z przepisów należy ustawić pojemnik w ilości 9 sztuk wzdłuż granicy z działka nr [...] i w ilości 4 sztuk w kształcie litery L w odległości 10 m od okien i 3 m od granicy z działką [...]. Taki sposób ustawienia pojemników wynikał z opinii technicznej wykonanej przez Wspólnotę, a ustawienie w ten sposób kontenerów wymagało wykonania dodatkowego utwardzenia i przestawienia trzepaka, które to prace według skarżącej miały być wykonane do września 2021 r.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że w ocenie Sądu o ile samo postępowanie było prowadzone zasadnie i zgodnie z wymogami Prawa budowlanego, a zatem zarzuty dowolnej oceny materiału dowodowego i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy nie zasługują na uwzględnienie, o tyle sam sposób doprowadzenia do zgodności z przepisami utwardzonego placu do ustawiania pojemników, nie dawał organom podstaw do nakazania rozbiórki wygrodzenia, a tym bardziej nie przewidywał obowiązku ich trwałego wygrodzenia w innym miejscu. Organ I instancji w tym zakresie posiłkował się postępowaniem prowadzonym w tym samym przedmiocie w stosunku do skarżącej Wspólnoty w 2018 r. uznając, że zawarte w nim wytyczne w zakresie zamontowania obrzeży wewnątrz wygrodzenia oraz zamontowania słupków stalowych połączonych łańcuchem mającym na celu wytyczenie lokalizacji zespołu kontenerów na odpady było niewystarczające, a zatem należy nakazać przesunięcie wygrodzenia. Niemniej jednak w ocenie Sądu to, do strony skarżącej należy doprowadzenie do zgodności z przepisami utwardzonego placu do ustawiania kontenerów tak, aby w sposób trwały zabezpieczyć czy też uniemożliwić stawianie ich w odległościach niezgodnych z § 23 rozporządzenia. Podkreślić bowiem jeszcze raz należy, że kwestia istniejącego wygrodzenia nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania, a przedmiotem jest utwardzony plac do ustawiania kontenerów.
W tych okolicznościach podzielając zarzut naruszenia § 23 ust. 1 w zw. z § 22 ust. 2 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Sąd zobligowany był do uchylenia zaskarżonych decyzji uznając, że zakres nałożonych obowiązków wykracza poza tą regulacje, zaś organy zgodnie z art. 6 k.p.a działają na podstawie przepisów prawa.
Ponadto Sąd nie podzielił pozostałych zarzutów skargi, zarówno do co do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jak również art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. Również zarzuty dotyczące konieczności przeprowadzenia dowodu z oceny technicznej są niezasadnie i jak słusznie organ odwoławczy podniósł, była ona w tym zakresie zbędna. Art. 81 c ust. 2 P.b dający podstawę do wykonania ekspertyzy technicznej, ma zastosowanie jedynie w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych, bądź stanu technicznego obiektu budowlanego, a takich w niniejszej sprawie nie ma. W ocenie Sądu nie wymaga przy tym specjalnych wiadomości konieczność dokonania pomiarów, czy utwardzony plac do gromadzenia odpadów usytuowany jest z zachowaniem odległości wynikających z rozporządzenia. Natomiast to Wspólnota Mieszkaniowa obowiązana jest spełnić te wymogi, a zatem jeśli uważa, że potrzebna jest ekspertyza w zakresie rozmieszczenia kontenerów, może taką opinią się posiłkować.
W ramach niniejszego postępowania nie podlegała też badaniu zgodność z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, a więc fakt, czy wówczas przewidziano pomieszczenie do gromadzenia odpadów dla tak dużej ilości lokali użytkowych i mieszkalnych o odpowiedniej wielkości. Organy nadzoru budowlanego nie mogą również brać pod uwagę zmiany przepisów i konieczność segregacji odpadów, co skutkowało zwiększeniem ilości pojemników na odpady z 9 na 13 sztuk.
Rzeczą właściciela (zarządcy) terenu jest rozwiązanie problemu właściwej gospodarki odpadami, wynikającej z ustawy o odpadach, o utrzymaniu czystości i porządku oraz wydanych na jej podstawie aktów prawa miejscowego. Organy nadzoru budowlanego nie naruszyły postanowień tych aktów i nie uniemożliwiły skarżącej dostosowania się do nakazów i wymogów z nich wynikających.
Nie ma też znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy fakt, że zdaniem skarżącej Wspólnoty naruszenie warunków rozporządzenia nie było efektem prowadzenia robót budowlanych, ale zwiększeniem kontenerów na śmieci, zgodnie z aktualnymi potrzebami użytkowników nieruchomości. Konsekwencje braku zapewnienia pomieszczeń do gromadzenia odpadów o powierzchni umożliwiającej selektywną zbiórkę oraz terenu do tego przewidzianego, obciążają inwestora, nawet wówczas, gdy w dacie udzielenia pozwolenia na budowę nie obowiązywały akty prawa miejscowego i obowiązywały inne rygory gromadzenia odpadów. Wówczas obowiązywały bowiem te same warunki techniczno-budowlane w zakresie sytuowania miejsc gromadzenia odpadów. Konstytucyjne gwarancje i obowiązki w zakresie ochrony środowiska, nie mają żadnego związku z obowiązkami na gruncie prawa budowlanego. Na marginesie zauważyć należy, że brak selektywnej zbiórki odpadów czy też nie wyodrębnienie terenu w tym zakresie niezbędnego, ale z zachowaniem wymogów techniczno – budowlanych, rodzi ujemne skutki finansowe i jest konsekwencją działań samego inwestora. Dopuszczone prawem wymogi dla lokalizacji miejsc gromadzenia odpadów stałych wyraźnie wskazane zostały w § od 22 do 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z przepisów tych wynikają odpowiednie parametry dla takich miejsc gromadzenia odpadów stałych, które w tej sprawie (co wyżej już wykazano) nie zostały spełnione, a jest to fakt bezsporny. Zatem, w okolicznościach tej sprawy, istotnie odstąpiono od przepisów omawianych warunków technicznych – w tym ich § 23 ust. 1 pkt 1 i 2 w zakresie lokalizacji miejsca do gromadzenia odpadów stałych.
W świetle powyższego Sąd przyjął, że organy obu instancji dokonały wadliwej wykładni § 23 ust. 1 w zw. z § 22 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia, czym naruszyły prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozpatrując ponownie sprawę, organy powinny uwzględnić wyżej przedstawioną wykładnię przepisów prawa oraz prawidłowe nałożenie obowiązku doprowadzenia do zgodności z przepisami utwardzonego placu do ustawiania pojemników, w sposób trwale zabezpieczający możliwość przesuwania tych pojemników oraz zgodny z w/w przepisami rozporządzenia. Strona skarżąca zaś w sytuacji niewywiązania się z nałożonych obowiązków musi się liczyć z interwencją stosownych organów, w tym także organów Inspekcji Sanitarnej, co może wiązać ze skutkami finansowymi.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na koszty te składają się wpis od skargi w kwocie 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 480 zł oraz opłata skarbowa 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło