II SA/Bk 261/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 25 października 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na uchwałę Rady Narodowej Miasta i Gminy w S. z dnia [...] kwietnia 1988 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia nazw ulic p o s t a n a w i a odrzucić skargę Pismem z dnia [...] stycznia 2007 roku pan J. B. wezwał Radę Miejską w S. do usunięcia naruszania prawa dokonanego uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy w S. z dnia [...] kwietnia 1988 roku w sprawie ustalenia nazw ulic w mieście S. W dniu [...] stycznia 2007 roku Rada Miejska w S. uchwałą nr [...] w sprawie nie uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa dokonanego przez uchwały Rady Miejskiej w S. na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym nie uwzględniła wezwania pana J. B. złożonego w dniu [...] stycznia 2007 roku. W dniu [...] marca 2007 roku pan J. B. złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej w S. dot. z dnia [...] kwietnia 1988 roku w sprawie ustalenia nazw ulic w mieście S. W dniu [...] marca 2007 roku Rada Miejska w S. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przedmiotowej skargi i w § 1 pkt 1 nie uwzględniła skargi pana J. B. na uchwałę nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy w S. z dnia [...] kwietnia 1988 roku w sprawie ustalenia nazw ulic w mieście S. W załączniku nr 1 do tej uchwały Rada Miejska w S. szczegółowo wskazała dlaczego nie uwzględniła wezwania pana J. B. do usunięcia naruszenia prawa dokonanego w przedmiotowej uchwale. W związku z powyższym skarga ta została przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W myśl § 4 tegoż artykułu, w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu, wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 roku, nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z powyższego wynika, iż aby skutecznie wnieść skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym należy przede wszystkim wyczerpać wymogi formalne m.in. wezwać właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa, a po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie albowiem w dniu [...] stycznia 2007 roku pan J. B. wezwał Radę Miejską w S. do usunięcia naruszania prawa dokonanego uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy w S. z dnia [...] kwietnia 1988 roku w sprawie ustalenia nazw ulic w mieście S., a następnie z uwagi na nieuwzględnienie tego wezwania w dniu [...] marca 2007 roku złożył skargę do sądu administracyjnego. Podkreślić należy, iż zgodnie z regulacją zawartą w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego są uchwały lub zarządzenia organów gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia mogą zatem był jedynie uchwały lub zarządzenia organów gminy i tylko w sprawach z zakresu administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie na pierwszy plan wysuwa się pierwsza z tych kwestii, a mianowicie fakt, iż skarżący zaskarżył uchwałę Rady Narodowej Miasta i Gminy w S. z dnia [...] kwietnia 1988 roku nr [...] w sprawie ustalenia nazw ulic w mieście S., a więc uchwałę nieistniejącego już w chwili obecnej organu. Podkreślić bowiem należy, iż przepis art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy wszedł w życie z dniem 27 maja 1990 roku z mocy art. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn.zm.) i ma zastosowanie do gmin będących jednostkami samorządu terytorialnego. Ponadto ustawa ta początkowo nosiła nazwę "o samorządzie terytorialnym". Z dniem 1 stycznia 1999 roku na mocy art. 10 ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126 z późn. zm.) tytuł ustawy otrzymał brzmienie "o samorządzie gminnym". Do dnia 27 maja 1990 roku w gminach, miastach, dzielnicach miast i województwach zadania publiczne sprawowały rady narodowe jako przedstawicielskie organy władzy państwowej, podstawowe organy samorządu społecznego, będące zarazem organami samorządu terytorialnego ludności, co stwierdzał art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (tekst jednolity Dz. U. z 1988 r. Nr 26, poz. 183 z późn. zm.). Z dniem wejścia w życie ustawy o samorządzie gminnym (wcześniej ustawy o samorządzie terytorialnym) utraciła m.in. moc cytowana wyżej ustawa z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (tekst jednolity Dz. U. z 1988 r. Nr 26, poz. 183 z późn. zm.). W związku z powyższym przewidziane w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwał podjętych przez organ gminy ma zastosowanie tylko do uchwał organów gmin będących jednostkami samorządu terytorialnego, działających od dnia 27 maja 1990 roku, czyli od dnia wejścia w życie tej ustawy. Mając na uwadze art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) uchwały rad narodowych stopnia podstawowego podjęte przed dniem 27 maja 1990 r. zachowały moc obowiązującą na obszarze gmin, jeżeli rady gmin do dnia 31 grudnia 1990 r. zamieściły je w uchwalonych wykazach aktów prawa miejscowego. Nie oznacza to jednak samoistnie, iż uchwały takie mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego. Przeczy bowiem temu zakres podmiotowy ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, którą należy stosować jedynie do organów gminy będących jednostkami samorządu terytorialnego, wyszczególnionych w tej ustawie. Zaskarżeniu zatem do sądu administracyjnego skargą powszechną podlegają wyłącznie uchwały organów gminy będących jednostkami samorządu gminnego, powołanych na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym. Takie samo stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny (Ośrodek we Wrocławiu) w postanowieniu z dnia 30 października 1995 roku w sprawie sygn. akt SA/Wr 2572/95 wskazując, iż "przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (odpowiednio obecnie ustawy o samorządzie gminnym) nie stwarza podstawy do wnoszenia do sądu administracyjnego skarg na uchwały rad narodowych, wydane w trybie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1988 r. Nr 26, poz. 183), także wówczas, gdy uchwały te zachowały moc obowiązującą po dniu 27 maja 1990 r." Mając powyższe na uwadze, skargę na uchwałę Rady Narodowej Miasta i Gminy w S. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1988 roku w sprawie ustalenia nazw ulic w mieście S. należało uznać za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec o jej odrzuceniu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego dotyczącego zwrotu kosztów postępowania, w tym stawiennictwa w sądzie, nie mógł on również zostać uwzględniony. Koszty stawiennictwa w sądzie mieszczą się wprawdzie w pojęciu niezbędnych kosztów postępowania sądowego, ale przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi pozwalają na orzeczenie o zwrocie poniesionych przez stronę skarżącą kosztów postępowania jedynie w przypadku uwzględnienia skargi (vide: zasada odpowiedzialności za wynik postępowania z art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi), co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. W pozostałych sytuacjach zgodnie z przepisem art. 199 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.