II SA/Bk 261/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 08 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. T. na uchwałę Rady Gminy O. z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi p o s t a n a w i a 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł (pięćdziesięciu złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. S. T. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podając, iż jest inwalidą [...] grupy prowadzącym samodzielnie gospodarstwo domowe. Dochód miesięczny wnioskodawcy stanowi około 1.640 zł brutto, uzyskiwane z tytułu renty inwalidzkiej. Wyszczególnione wydatki miesięczne skarżącego przedstawiają się następująco: czynsz za mieszkanie - 430 zł, pożyczka na telewizor – 198 zł, koszty lekarstw około 250 zł, zakup butli z gazem – 50 zł. S. T. korzysta z pomocy brata z E., trochę pomagają również rodzice i kolega. W skład majątku skarżącego wchodzi: mieszkanie o powierzchni około [...] m², nieruchomość z zabudową drewnianą, przekazaną przez rodziców (posesja jest przez nich zamieszkała), las o powierzchni [...] ha (S. T. nie osiąga z tytułu jego posiadania pożytków) oraz samochód osobowy z [...] r. (współwłasność). Wnioskodawca zaciągnął kredyt na wymianę okien na kwotę 6.000 zł, wykonawca wykonał usługę za 3.200 zł. Pozostała kwota 2.500 zł wraz z otrzymywaną rentą została przeznaczona praktycznie w całości na pokrycie opłat (k. 22 - 23). Pismem z dnia 15 czerwca 2011 r. (k. 28) referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia w zakresie wysokości uzyskiwanych dochodów netto, okresu i łącznej wysokości zaciągniętego kredytu na zakup telewizora, a także udokumentowania miesięcznych bieżących wydatków oraz uzyskiwanych dochodów i przedłożenia harmonogramu spłaty zaciągniętego kredytu. W odpowiedzi na powyższe skarżący oświadczył, iż jego dochód netto wynosi 1.357 zł. Odnosząc się do przedłożenia żądanych dokumentów wnioskodawca podkreślił, iż nie posiada rachunków np. za gaz – 50 zł, natomiast przekłada rachunki za energię elektryczną, raty na zakup telewizora i czynsz. Ponadto przekłada rachunki na zakup leków i część niewykupionych recept. Końcowo skarżący zaakcentował, iż nie ma środków na zakup wszystkich leków oraz uiszczenie rachunków za energię elektryczną (k. 30 - 35). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu S. T. wykazał, iż jest inwalidą [...] grupy, samodzielnie prowadzącym gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawcy pozostaje około 1.357 zł netto, uzyskiwane z tytułu renty inwalidzkiej (skarżący w dalszym ciągu mimo wezwania nie przedkłada dokumentu potwierdzającego uzyskiwane dochodu tj. decyzji w sprawie przyznania świadczenia). Wyszczególnione wydatki miesięczne skarżącego wynoszą łącznie około 1.000 zł, w tym: czynsz za mieszkanie - 430 zł, rata za telewizor – 198,84 zł, energia elektryczna – 45,60 zł (opłata za [...] 2011 r. – k. 35), gaz – 50 zł oraz zakup leków około 250 zł (k. 18-22). Majątek skarżącego stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m²; nieruchomość z drewnianym domem przekazana przez rodziców – posesja jest przez nich zamieszkała, las o powierzchni około [...] ha oraz [...] samochód osobowy (współwłasność). Na obecnym etapie postępowania skarżący przed tutejszym sądem ma 8 niezałatwionych spraw, przy czym w sprawie niniejszej wpis od skargi wynosi 300 zł. W sprawie II SAB/Bk 33/11 przyznano wnioskodawcy zwolnienie od kosztów sądowych powyżej 50 zł (postanowienie z dnia 08 lipca 2011 r.), podobnie w sprawie sygn. akt II SAB/ Bk 26/11 zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł (postanowienie z dnia z dnia 17 czerwca 2011 r.). Ten sam zakres zwolnienia został również przyznany w sprawie sygn. akt II SAB/Bk 32/11 (postanowienie z dnia 06 lipca 2011 r.). W jednej sprawie odmówiono zwolnienia (sygn. akt II SAB/Bk 6/11), a sprawę wysłano z zażaleniem do NSA (k. 36). W tym miejscu należało zatem skonstatować, iż S. T., prowadząc samodzielnie gospodarstwo domowe uzyskuje stałe dochody w wysokości 1.357 zł, ponadto po odliczeniu wykazanych wydatków, które w maju kształtowały się na poziomie około 1.000 zł pozostaje mu jeszcze wolna kwota środków finansowych. Nadto należy wskazać, iż wydatek na pokrycie kosztów zaciągniętego kredytu na zakup telewizora, nie ma charakteru wydatku koniecznego. Fakt zaciągnięcia kolejnego kredytu (wnioskodawca niedawno spłacił kredyt za okna w wysokości 6.000 zł) prowadzi do wniosku, że S. T. znajduje się w dobrej sytuacji materialnej. Skoro wnioskodawca zaciągnął kolejny kredyt, musiało się to mieścić w jego możliwościach finansowych, tzn. skarżący oceniał swoją sytuację jako na tyle dobrą, że będzie w stanie spłacać kredyt jednocześnie ponosząc wydatki związane z utrzymaniem. Założenie, że konieczność spłaty kredytów konsumpcyjnych powinna powodować zwolnienie od kosztów sądowych jest niezrozumiałe, bowiem koszty sądowe nie mogą zaś być stawiane jako ostatnie w kolejności ich zaspokajania. Podkreślić przy tym należy, iż wydatki typu - spłata zaciągniętych kredytów konsumpcyjnych - nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnością publicznoprawną, jaką jest wpis sądowy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 09 lutego 2005 roku "fakt spłaty zaciągniętych kredytów czy też ponoszenia kosztów dalszej edukacji nie stanowi przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy" (sygn. akt OZ 1363/04). Tym samym podnoszone przez skarżącego argumenty w zakresie niewykupionych leków (nieczytelne recepty, z których nie da się ustalić, w jakim okresie zostały wstawione, jedna wskazuje datę [...] czerwca 2011 r.) i nieopłaconych rachunków za energię elektryczną nie mogą być uwzględnione, w sytuacji kiedy rata za zakup telewizora w wysokości 198,84 zł została zarówno w [...] jak i [...] uregulowana (k. 31 - 35) Powyższe okoliczności a w szczególności wysokość osiąganego dochodu, w zestawieniu z wykazanym majątkiem, wyszczególnionymi wydatkami oraz kwotą należnych opłat sądowych pozwalają na przyznanie S. T. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł. Sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia stwierdzenie, że poniesienie przez niego pełnych kosztów sądowych we wszystkich sprawach, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Przyznane zwolnienie umożliwi natomiast skarżącemu skorzystanie z prawa do rozpoznania niniejszej sprawy przez sąd administracyjny. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez S. T. kwoty 50 zł tytułem kosztów sądowych w sprawie niniejszej, przy jednoczesnym zwolnieniu z obowiązku ich uiszczenia w pozostałym zakresie, nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.