II SA/Bk 262/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2014 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2014 r. znak [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe w sprawie J. J. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. z dnia [...] listopada 2013 r. ustalającą skarżącemu odpłatność w zwiększonej wysokości za pobyt w DPS w P. W dniu 22 maja 2014 r. do tutejszego sądu wpłynęła informacja od Dyrektora DPS o śmierci skarżącego, która nastąpiła w dniu 15 maja 2014 r. Przedłożono kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie podlega umorzeniu. Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłosi osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania; gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W rozpoznawanej sprawie nastąpiła śmierć skarżącego. W takiej sytuacji, jak wynika z art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. – postępowanie podlega umorzeniu tylko wówczas, gdy jego przedmiot odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłosi osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania. Sprawa niniejsza dotyczyła zobowiązania skarżącego do poniesienia odpłatności za pobyt w DPS. Zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS są następujące: w pierwszej kolejności zobowiązanym jest mieszkaniec placówki (który powinien uiszczać kwotę w wysokości 70 % swojego dochodu, chyba że dochód ten ulegnie zwiększeniu), w następnej kolejności zobowiązanymi są jego małżonek oraz zstępni przed wstępnymi, a końcowo – gdy nie ma osób zobowiązanych w bliższej kolejności lub nie spełniają kryteriów pozwalających obciążyć ich tymi opłatami – gmina, z której osoba została skierowana do DPS. Powyższe wynika z art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 z późn. zm.), dalej u.p.s. Oznacza to, że obciążyć kosztami odpłatności za pobyt w DPS, także po śmierci osoby zobowiązanej, można wyłącznie osoby wymienione w przepisie art. 61 ust. 2 u.p.s. i tylko we wskazanej w tym przepisie kolejności (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2011 r., II SA/Bk 700/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Przedstawiona regulacja uprawnia zatem do wniosku, że do należności za pobyt w DPS, będącej należnością publicznoprawną, nie stosuje się cywilnych zasad dziedziczenia (ustawowych i testamentowych). Skoro bowiem ustawodawca wskazuje krąg podmiotów wyłącznie zobowiązanych do uiszczenia tej należności, to tylko one i w ustalonej ustawowo kolejności są zobowiązane do jej poniesienia. W sprawie niniejszej zmarły J. J. nie posiadał rodziny w postaci małżonka, zstępnych lub wstępnych, a więc nie posiadał osób bliskich należących do kręgu zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS zgodnie z art. 61 ust. 2 u.p.s. Skarżący pozostawił co prawda spadkobiercę testamentowego (k. 130 akt adm. I instancji), jednakże i ta osoba nie należy do wskazanego kręgu (jest to bratanek). W takiej sytuacji należy ocenić, że przedmiot postępowania odnosił się w tej konkretnej sprawie wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Uzasadnia to umorzenie postępowania, o czym orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Na marginesie wskazać należy, że w zaistniałej sytuacji organ I instancji powinien rozważyć zastosowanie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.