II SA/Bk 265/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS z powodu poważnej wady s. skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym i z tego powodu zmuszony do ograniczenia produkcji rolnej do najmniej pracochłonnych czynności, co oznaczało spadek dochodów. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 653 zł miesięcznie oraz dochód z tytułu sprzedaży płodów rolnych – wnioskodawca jednorazowo (w [...] 2012 r.) sprzedał zboże za 1.600 zł. Dodatkowo w [...] 2012 r. wnioskodawca uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 554 zł oraz w [...] 2013 r. zwrot kosztów sądowych – 124 zł. Majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r. (wymagający remontu). Gospodarstwo rolne jest położone na bardzo słabych glebach, znaczna cześć gruntów znajduje się w dolinie rzeki, gdzie często ulegają podtopieniom. Posiadane maszyny rolnicze mają po 20 lat, wymagają ciągłych napraw. Budynki gospodarcze są stare i niefunkcjonalne, co utrudnia rozwój hodowli zwierząt. E. S. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Przeciwko wnioskodawcy toczy się pięć postępowań egzekucyjnych, łączne zadłużenie z tego tytułu przekracza 14.000 zł (k. 22 - 23). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 15 maja 2013 r. (k. 25) E. S. oświadczył, że posiada [...] sztuk bydła, w tym [...] krowy oraz ciągniki rolnicze, przyczepę rolniczą i inne maszyny niezbędne do prowadzenia produkcji rolnej. W okresie od [...] do [...] 2013 r. skarżący nie sprzedawał płodów rolnych. Wykazane wydatki miesięczne wnioskodawcy to około 600 zł – żywność, 100 - 150 zł – telefon, 36 zł - wywóz nieczystości, 30 zł - woda. Dodatkowo E. S. zakupił olej napędowy za kwotę 1.160 zł. W roku bieżącym wnioskodawca nie płacił podatków, w tym również i dwóch rat podatku rolnego. E. S. zalega z opłatą za prąd za okres trzech miesięcy. Skarżący otrzymał dopłatę do prowadzonej produkcji rolnej w wysokości 2.335,43 zł ([...] br.) – k. 27. Do akt sprawy E. S. dołączył: dokumentację medyczną (k. 28 – 31); wezwanie z dnia [...] maja 2013 r. dotyczące dokonywania potrąceń z renty lub emerytury (k. 32); wezwanie z dnia [...] kwietnia 2013 r. dotyczące pokrycia nieuiszczonych kosztów postępowania sądowego (k. 33); zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia [...] marca 2013 r. (k. 34); wezwanie z dnia [...] stycznia 2013 r. dotyczące pokrycia nieuiszczonych kosztów postępowania sądowego (k. 37); wezwania z dnia [...] października 2012 r. dotyczące pokrycia nieuiszczonych kosztów postępowania sądowego i grzywny (k. 35 – 36); faktury potwierdzające zakup oleju napędowego w okresie [...] – [...] br. (k. 39 – 42); wezwanie do zapłaty z dnia [...] maja 2013 r. wystawione przez P. O. S.A. (k. 43); decyzję KRUS z dnia [...] maja 2013 r. dot. przyznania renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy (k. 44); decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. dot. przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (k. 38). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania wnioskodawcy pozostaje renta w wysokości 465,14 zł (k. 44) oraz nieregularny dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. W okresie od [...] do [...] br. skarżący nie sprzedawał płodów rolnych, ostatni wykazany dochód osiągnięty z tego tytułu to 1.600 zł – sprzedaż zboża w [...] 2012 r. W [...] 2012 r. E. S. uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 554 zł, w [...] br. wnioskodawca otrzymał dopłaty do prowadzonej produkcji rolnej w kwocie 2.335,43 zł (k. 23 i k. 38). Wykazane wydatki miesięczne związane z utrzymaniem własnym wynoszą około 760 - 800 zł. Dodatkowo w okresie [...] – [...] skarżący wydał 1.158 zł na zakup oleju napędowego (k. 39 – 42). W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, dom o powierzchni [...] m², [...] sztuk bydła oraz maszyny rolnicze. Zadłużenie komornicze E. S. zgodnie z dołączonymi dokumentami wynosi około 7.760 zł (k. 32 - 37), w tym 5.342 zł wykazane w dokumentach z 2013 r. (k. 32 – 34 i k. 37). Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przyczyniła się okoliczność, iż E. S. dysponuje znacznym majątkiem. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy. Ponadto w sprawie niniejszej należało mieć na uwadze również to, iż treść złożonego przez E. S. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy wskazać na brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy, poza rentą w wysokości 465,14 zł. E. S. oświadczył bowiem, iż w praktyce nie osiąga dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego. W okresie od [...] do [...] br. skarżący nie sprzedawał żadnych płodów rolnych, a ostatni wykazany dochód osiągnięty z tego tytułu to 1.600 zł – sprzedaż zboża w [...] 2012 r. Deklarowane wydatki miesięczne związane z utrzymaniem własnym wynoszą około 760 – 800 zł. Dodatkowo w okresie [...] – [...] br. skarżący wykazał wydatek 1.158 zł na zakup oleju napędowego. W konkluzji należało, zatem stwierdzić, że wykazane wydatki wnioskodawcy przekraczają osiągany przez niego dochód miesięczny. E. S. nie wykazał natomiast skąd uzyskuje środki finansowe na ich pokrycie. Tu podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie posiada również zgromadzonych oszczędności, z których mógłby pokryć wykazane wydatki. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji