II SA/Bk 265/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. E. Sz. w dniu 09 grudnia 2013 r. ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym i z tego powodu zmuszony do ograniczenia produkcji rolnej do najmniej pracochłonnych czynności, co oznaczało spadek dochodów oraz skutkowało koniecznością zatrudnienia pracowników do wykonywania najcięższych prac. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 465,14 zł miesięcznie. Dodatkowo wnioskodawca otrzymuje czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł oraz uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 1.100 zł i zwrot kosztów sądowych – 124 zł. Skarżący otrzymał także dopłaty unijne w kwocie 2.335 zł. Majątek E. Sz. stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r. (wymagający remontu). Gospodarstwo rolne jest położone na bardzo słabych glebach, część gruntów jest odległa o 13 kilometrów od domu skarżącego. Posiadane maszyny rolnicze są przestarzałe, wymagają ciągłych napraw. Budynki gospodarcze są stare i niefunkcjonalne, co utrudnia rozwój hodowli zwierząt. E. Sz. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Przeciwko skarżącemu toczy się sześć postępowań egzekucyjnych, łączne zadłużenie z tego tytułu przekracza 13.000 zł (k. 117-118). W dniu 13 listopada 2013 r. skarżący uiścił wpis sądowy w sprawie w kwocie 300 zł (k. 93). Nadto poprzedni wniosek skarżącego z dnia 14 listopada 2013 r. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został rozpoznany w dniu 27 listopada 2013 r. Wcześniej zaś w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 11 października 2013 r., rozpoznając zażalenie skarżącego na odmowę przyznania prawa pomocy w prawie identycznym stanie faktycznym NSA podzielił stanowisko WSA w Białymstoku w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy skarżącemu (sygn. akt II OZ 873/13). Do wniosku z dnia 14 listopada 2013 r. skarżący dołączył: upomnienia z Urzędu Gminy K. z dnia [...]10.2013 r. na kwotę 24,80 zł oraz z dnia [...]10.2013 r. na kwotę 404,80 zł (k. 89-90); postanowienie Komornika Sądowego z dnia [...]10.2013 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (k. 91) oraz informację o odroczeniu spłaty kwoty 2.604,79 zł tytułem kosztów sądowych (k. 92). Dodatkowo do odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 29 października 2013 r. wysłane w sprawie II SA/Bk 392/12 (k. 95-96), a dołączone do sprawy niniejszej, E. Sz. oświadczył, że posiada [...] sztuk bydła, w tym [...] krowy oraz ciągnik rolniczy, przyczepę rolniczą i inne maszyny niezbędne do prowadzenia produkcji rolnej. Od sierpnia 2013 r. skarżący nie sprzedawał płodów rolnych. Wykazane wydatki miesięczne wnioskodawcy to: 600 zł – żywność, 140 - 160 zł – energia elektryczna, 40 zł – 50 zł- zakup leków, 30 zł – woda, 150 zł - telefon. Natomiast wydatki związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym wyniosły 600 zł i zostały przeznaczone na zakup oleju napędowego w październiku 2013 r. W listopadzie 2013 r. E. Sz. otrzymał zwrot podatku akcyzowego, ponadto w kwietniu 2013 r. dopłatę do prowadzonej produkcji rolnej w wysokości 2.335 zł. Umowa dzierżawy nieruchomości, za którą wnioskodawca otrzymuje czynsz dzierżawny (1000 zł rocznie) jest umową ustną (k. 95- 96). Do odpowiedzi na wezwanie z dnia 29 października 2013 r. wysłane w sprawie II SA/Bk 392/12 (k. 95-96), a dołączone do sprawy niniejszej, E. Sz. dołączył: decyzję z dnia 15 lutego 2013 r. dot. przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (k. 97); upomnienie od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na kwotę 2.063,72 zł (k. 98-99); upomnienie z Urzędu Gminy K. z dnia 19.11.2013 r. na kwotę 1.549,80 zł (k. 100-101); rachunki za energię elektryczną (k. 102); decyzję KRUS z dnia [...] lipca 2013 r. potwierdzającą wysokość otrzymywanej renty (k. 103 – 106), postanowienie Komornika Sądowego z dnia [...]10.2013 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (k. 179), wyciąg z rachunku bankowego za okres od [...]08.2013 r. do [...]11.2013 r. (k. 108-109), fakturę za zakup oleju napędowego (k. 110). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem stałego miesięcznego utrzymania wnioskodawcy pozostaje renta w wysokości 465,14 zł (k. 103). E. Sz. otrzymuje również czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł oraz jednorazowy dochód z tytułu: zwrotu podatku akcyzowego w kwocie 1.100 zł (listopad br.), kosztów sądowych – 124 zł i dopłat unijnych w wysokości 2.335 zł (kwiecień br.). W okresie od sierpnia 2013 r. skarżący nie sprzedawał płodów rolnych. Wykazane wydatki miesięczne związane z utrzymaniem własnym wynoszą około 990 zł, natomiast z prowadzeniem gospodarstwa rolnego 600 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, dom o powierzchni [...] m²,[...] sztuk bydła oraz maszyny rolnicze. Zadłużenie E. Sz. zgodnie z dołączonymi dokumentami wynosi około 4.000 zł (k. 89-90, k. 98, k.100 ). Ponadto odroczono skarżącemu uiszczenie kosztów sądowych (k.92). Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata przyczyniła się okoliczność, iż E. Sz. dysponuje znacznym majątkiem. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy. Ponadto w sprawie niniejszej należało mieć na uwadze również to, iż treść złożonego przez E. Sz. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy wskazać na brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy, poza rentą w wysokości 465,14 zł i dochodów uzyskiwanych z tytułu: zwrotu podatku akcyzowego, kosztów sądowych, dopłat unijnych oraz czynszu dzierżawnego. E. Sz. oświadczył, bowiem, iż w praktyce nie osiąga dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego (w okresie od sierpnia br. skarżący nie sprzedawał żadnych płodów rolnych, pomimo, że prowadzi produkcję roślinną i zwierzęcą. Stanowisko to zostało podzielone w postanowieniu NSA z dnia 11 października 2013 r., w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy skarżącemu, w tym ustanowienia adwokata (sygn. akt II OZ 873/13).Skarżący składając przy tym wniosek z dnia 9 grudnia 2013 r. nie przedstawił żadnych nowych okoliczności. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.