II SA/Bk 265/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 grudnia 2013 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2014 r. tutejszy sąd, rozpoznając wniosek E. S. z dnia 9 grudnia 2013 r., odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zdaniem sądu skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2014 r. NSA w sprawie II OZ 223/14, po rozpoznaniu zażalenia wnioskodawcy, uchylił postanowienie z dnia 21 stycznia 2014 r. Zaprezentował ocenę, zgodnie z którą dokumenty składane przez stronę w okresie ostatnich miesięcy wskazują na zwiększające się jej zadłużenie. Nadto strona zwróciła uwagę w zażaleniu na nowe okoliczności, związane zarówno z jej kondycją zdrowotną, jak i narastającym zadłużeniem. Dokumentów tych nie mógł przeanalizować sąd I instancji, gdyż jeszcze nimi nie dysponował, natomiast potwierdzają one okoliczności świadczące o negatywnej sytuacji finansowej strony. Jak podkreślił NSA, zły stan zdrowia może być przyczyną przyznania prawa pomocy wtedy, gdy przekłada się na sytuację materialną wnioskodawcy, powodując na przykład, że nie jest w stanie zarobkować czy też zmuszony jest ponosić relatywnie wysokie koszty leczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po ponownym rozpoznaniu wniosku, zważył co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie w całości. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. Jak wynika z akt, rozpoznawany wniosek jest trzecim z kolei złożonym w sprawie niniejszej. Poprzednie dwa oddalono, uznając że skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej. NSA po rozpoznaniu zażaleń rozstrzygnięcia te zaakceptował, wskazując na trafność oceny sądu I instancji w zakresie niewykazania przez stronę braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych (postanowienia w sprawach II OZ 873/13 i II OZ 181/14). Zdaniem NSA rozpoznającego zażalenie złożone od postanowienia wydanego w sprawie niniejszej w dniu 21 stycznia 2014 r. (również odmownego), sytuacja uległa jednak zmianie, bowiem skarżący do zażalenia dołączył dokumenty, z których wynika pogarszający się stan jego zdrowia a w konsekwencji ograniczone możliwości zarobkowania i pokrywania niezbędnych wydatków. Jak wskazał NSA: "stan zdrowia może być pośrednio przyczyną przyznania prawa pomocy wtedy, gdy przekłada się on na sytuację materialną wnioskodawcy". Zdaniem sądu ponownie rozpoznającego trzeci wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy oraz związanego z mocy art. 190 p.p.s.a. stanowiskiem NSA, przedłożone do zażalenia dokumenty świadczą o zmianie sytuacji materialnej wnioskodawcy na niekorzyść i uzasadniają przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Przedłożono bowiem: zaświadczenie nr [...] lekarza sądowego przy Sądzie Okręgowym w B. o braku zdolności strony do stawienia się na wezwanie sądu do dnia 13 marca 2014 r., dokument handlowy z dnia 7 stycznia 2014 r. o przekazaniu materiału zwierzęcego podlegającego unieszkodliwieniu, zaświadczenie lekarskie z dnia 14 stycznia 2014 r. o leczeniu w poradni neurologicznej, tytuł wykonawczy z dnia 31 stycznia 2014 r. na kwotę 1520 zł plus odsetki z klauzulą skierowania do egzekucji, skierowanie do szpitala z dnia 13 lutego 2014 r. (rozpoznanie: choroba wieńcowa, pogorszenie wydolności fizycznej), zarządzenie Prezesa Sądu Rejonowego w Z. z dnia 18 listopada 2013 r. o umorzeniu zaległych należności sądowych w kwocie 2 604, 79 zł z uwagi na trudną sytuację finansową (k. 213 – 218). Powyżej wymienione dokumenty świadczą o tym, że stan zdrowia skarżącego ulega pogorszeniu, co wpływa negatywnie na jego zdolności zarobkowania. W konsekwencji skarżący wykazał w sprawie niniejszej, że w chwili obecnej nie jest w stanie zapewnić sobie takich źródeł finansowania, które umożliwiałyby mu wygospodarowanie środków na uiszczenie kosztów sądowych w sprawie niniejszej oraz poniesienie wydatków związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika w tej sprawie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.