II SA/Bk 268/11
PostanowienieWSA w Białymstoku2012-01-13
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która jest w trudnej sytuacji materialnej, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, mimo iż sama wniosła o zwolnienie od kosztów, ostatecznie wnosiła jedynie o ustanowienie adwokata. Jej trudna sytuacja materialna, niskie dochody, brak majątku oraz konieczność ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem córki w domu pomocy społecznej, uzasadniają przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
J. F., 88-letnia wnioskodawczyni, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy odtworzenia treści aktu małżeństwa. Wnioskodawczyni utrzymuje się z renty w wysokości 700 zł i zasiłku opiekuńczego w kwocie 200 zł na córkę w DPS. Po uiszczeniu wpisu dzięki pomocy córki, wnioskodawczyni wnosiła jedynie o ustanowienie adwokata. Przedstawiła szczegółowe dane dotyczące sytuacji materialnej swojej córki, która ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem domu, leczeniem i życiem codziennym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy odtworzenia treści aktu małżeństwa p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
J. F. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Skarżąca ma 88 lat i uzyskuje dochód z renty w wysokości 700 zł oraz zasiłku opiekuńczego w kwocie 200 zł, otrzymywanego na córkę przebywającą w Domu Pomocy Społecznej. Skarżąca od 3 lat stara się odtworzenie aktu małżeństwa, bowiem nie może być uznana za spadkobiercę po mężu. W związku z tym nie posiada żadnego majątku. Dom, w którym wnioskodawczyni mieszka nie ma ogrzewania, dlatego też J. F. w okresie jesienno – zimowym przebywa u córki K. G. (k. 63-65)
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 02 grudnia 2011 r. (k. 70) wnioskodawczyni oświadczyła, iż córka podarowała jej kwotę potrzebną na uiszczenie wpisu w niniejszej sprawie, w związku z tym wnosi jedynie o ustanowienie adwokata. Podkreśliła, iż od sierpnia 2009 r. nie była w Polsce, gdyż w jej miejscu zamieszkania nie ma ogrzewania (k. 74). Ponadto wskazała, iż córka posiada dom o powierzchni [...] m 2 oraz samochód osobowy, rok produkcji [...]. Na utrzymaniu córki K. G. pozostają [...] osoby, z czego jedna jest po przeszczepie organu i potrzebuje dużej ilości leków, a druga jest również schorowana. Źródłem utrzymania córki jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1000 $. Bieżące wydatki K. G. przedstawiają się następująco: prąd – 70 $, telefon – 38 $, woda – 80 $, zakup żywności – 400 $, ogrzewanie – 150 $. Ponadto córka wnioskodawczyni ponosi opłaty związane z zakupem paliwa do samochodu, ubezpieczeniem zdrowotnym oraz zakupem środków czystości. Córka skarżącej posiada oszczędności w banku w kwocie 3600 $ przeznaczone na opłacenie podatku za dom i ubezpieczenia. Końcowo wskazano, iż wnioskodawczyni wymaga zabiegu na oczy i operacji na nogę, które z uwagi na wysokie koszty nie mogą być wykonane na terenie USA (k. 75-76).
Do akt sprawy skarżąca przedłożyła: dokument potwierdzający uiszczenie wpisu (k. 77) oraz pismo z banku potwierdzające posiadane oszczędności (k. 78).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie
i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna J. F. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że łączny dochód wnioskodawczyni zamyka się kwotą 800 zł, z czego 200 zł przeznaczane jest na pobyt jednej z córek skarżącej w Domu Pomocy Społecznej. Wnioskodawczyni z w związku z koniecznością odtworzenia aktu małżeństwa nie posiada żadnego majątku, bowiem nie może być spadkobiercą po swoim mężu. Aktualnie skarżąca przebywa w Ch. u drugiej z córek K. G.. Zarówno dochód wnioskodawczyni oraz jej córki w całości przeznaczany jest na bieżący opłaty, zakup żywności, leków i inne niezbędne potrzeby bytowe. Posiadane przez córkę K. G. oszczędności przeznaczone są na opłacenie podatku za dom i ubezpieczenie.
W tej sytuacji należy stwierdzić, iż J. F. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3
w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło