II SA/Bk 268/11

PostanowienieWSA w Białymstoku2012-06-27

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, 88-letnia osoba o niskich dochodach, która nie posiada majątku i której córka ponosi wysokie koszty utrzymania rodziny oraz leczenia, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, 88-letnia osoba o niskich dochodach, która nie posiada majątku i której córka ponosi wysokie koszty utrzymania rodziny oraz leczenia, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym. Sytuacja materialna wnioskodawczyni oraz ustalone okoliczności uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż nie jest ona w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
J. F., 88-letnia wnioskodawczyni, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy odtworzenia treści aktu małżeństwa. Wnioskodawczyni uzyskuje dochód z renty w wysokości 700 zł oraz zasiłku opiekuńczego w kwocie 200 zł. Nie posiada majątku, ponieważ nie może być uznana za spadkobiercę po mężu. Mieszka u swojej córki K. G., która utrzymuje cztery osoby, w tym schorowaną córkę wymagającą drogich leków. Córka posiada dom, samochód i oszczędności przeznaczone na opłaty związane z nieruchomością.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy odtworzenia treści aktu małżeństwa p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. F. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ale przebywa faktycznie u swojej córki K. G., z którą zamieszkuje jej rodzina. Skarżąca ma 88 lat i uzyskuje dochód z renty w wysokości 700 zł oraz zasiłku opiekuńczego w kwocie 200 zł otrzymywanego na córkę przebywającą w Domu Pomocy Społecznej. Skarżąca od 3 lat stara się odtworzenie aktu małżeństwa, bowiem nie może być uznana za spadkobiercę po mężu. W związku z tym nie posiada żadnego majątku. Dom. w którym wnioskodawczyni mieszka nie ma ogrzewania, dlatego też J. F. w okresie jesienno – zimowym, a obecnie również do czasu zakończenia postępowań sądowych, przebywa u córki K. G. (k. 212-214). W uzasadnieniu swego wniosku skarżąca wskazała, iż wszystkie okoliczności wskazane we wcześniejszym wniosku o przyznanie adwokata w niniejszej sprawie pozostają bez zmian. I tak przy rozpoznawaniu poprzedniego wniosku skarżąca wskazała, iż córka K. G. posiada dom o powierzchni [...] m 2 oraz samochód osobowy, rok produkcji [...]. Na utrzymaniu córki K. G. pozostają 4 osoby, z czego jedna jest po przeszczepie organu i potrzebuje dużej ilości leków, a druga jest również schorowana. Źródłem utrzymania córki jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1000$. Bieżące wydatki K. G. przedstawiają się następująco: prąd – 70 $, telefon – 38 $, woda – 80 $, zakup żywności – 400 $, ogrzewanie – 150 $. Ponadto córka wnioskodawczyni ponosi opłaty związane z zakupem paliwa do samochodu, ubezpieczeniem zdrowotnym oraz zakupem środków czystości. Córka skarżącej posiada oszczędności w banku w kwocie 3600 $ przeznaczone na opłacenie podatku za dom i ubezpieczenia. Końcowo wskazano, iż wnioskodawczyni wymaga zabiegu na oczy i operacji na nogę, które z uwagi na wysokie koszty nie mogą być wykonane na terenie USA (k. 75-76). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna J. F. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że łączny dochód wnioskodawczyni zamyka się kwotą 800 zł, z czego 200 zł przeznaczane jest na pobyt jednej z córek skarżącej w Domu Pomocy Społecznej. Wnioskodawczyni z w związku z koniecznością odtworzenia aktu małżeństwa nie posiada żadnego majątku, bowiem nie może być spadkobiercą po swoim mężu. Aktualnie skarżąca przebywa w Ch. u drugiej z córek K. G. Zarówno dochód wnioskodawczyni oraz jej córki w całości przeznaczany jest na bieżące opłaty, zakup żywności, leków i inne niezbędne potrzeby bytowe. Posiadane przez córkę K. G. oszczędności przeznaczone są na opłacenie podatku za dom i ubezpieczenie. W tej sytuacji należy stwierdzić, iż J. F. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło