II SA/Bk 269/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oddala skargę Starosta B. decyzją z dnia [...] lutego 2014r. nr [...] skierował A. P. (dalej powoływanego jako "Skarżący") na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B. Organ pouczył jednocześnie Skarżącego, że na badania należy zgłosić się w terminie miesiąca od otrzymania skierowania, zaś orzeczenie lekarskie należy przedstawić organowi kierującemu na badanie w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Z uwagi na brak wykonania w wymaganym terminie powyższego badania lekarskiego i przedłożenia wymaganego orzeczenia, Prezydent Miasta B., zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...], wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy kategorii B, a następnie ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] zatrzymał Skarżącemu prawo jazdy kategorii B o nr [...] wydane przez Prezydenta Miasta B. dnia [...] kwietnia 2010r. W dniu [...] listopada 2018r. Skarżący wystąpił o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, powołując się na art. 49 ust.3 ustawy o kierujących pojazdami. Do wniosku dołączył postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej B. w B. Ds. [...] z dnia [...] czerwca 2013r. o umorzeniu prowadzonego przeciwko niemu - śledztwa. Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2019r. Prezydent Miasta B. odmówił zwrotu zatrzymanego prawa jazdy z uwagi na brak przedłożenia przez Skarżącego orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. W zakresie powyższego rozstrzygnięcia organ powołał się na art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami wyjaśniając, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Odnosząc się zaś do przedłożonego postanowienia o umorzeniu śledztwa organ wyjaśnił, że nie ma ono wpływu na toczące się postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Odwołanie od tej decyzji złożył Skarżący zarzucając organowi I instancji: nie uwzględnienie przy rozpatrywaniu wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności faktu, że w dniu [...] czerwca 2013 r. Prokuratura Rejonowa B. w B. wydała postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie o sygn. akt [...], co to oznacza, iż ustały przesłanki do zatrzymania prawa jazdy, natomiast organ bezpodstawnie odmówił wydania zatrzymanego prawa jazdy; naruszenie art. 49 ust 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami poprzez brak jego zastosowania, w sytuacji gdy w przypadku Skarżącego zostało bezwarunkowo umorzone postępowanie na podstawie postanowienia z dnia [...] czerwca 2013 r (sygn. akt [...]), co skutkowało błędnym przyjęciem, że uzasadniona jest odmowa zwrotu prawa jazdy, naruszenie art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędne zastosowanie polegające na wadliwym uznaniu, iż Skarżący zobowiązany był do dostarczania orzeczenia lekarskiego z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy potwierdza, iż Prokuratura Rejonowa B. bezwarunkowo umorzyła postępowanie wobec A. P., co wyłącza zastosowanie art. 102 ust.2 ustawy o kierujących pojazdami. Powołując się na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o zmianę przez Prezydenta Miasta B. zaskarżonej decyzji i zwrot prawa jazdy kategorii B, ewentualnie uchylenie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji celem zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. W uzasadnieniu powyższych zarzutów Skarżący podniósł, iż w sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 49 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, ponieważ zatrzymanie prawa jazdy było następstwem orzeczonego środka zapobiegawczego w ramach prowadzonego postępowania karnego, a postępowanie to zostało następnie bezwarunkowo umorzone. Stąd też brak podstaw do nałożenia w stosunku do niego obowiązku poddania się sprawdzeniu kwalifikacji. Powołał się na przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami zarzucając organowi dokonanie wykładni rozszerzającej, bowiem przytaczane przepisy mają zastosowanie jedynie do osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień, które utraciły uprawnienia w określonych kategoriach, czy też osób którym uprawnienia cofnięto. Uważa, że skoro na podstawie orzeczenia sądu, czy też decyzji administracji publicznej nie zatrzymano, jak również nie cofnięto mu uprawnień do kierowania pojazdami, przepis art. 12 nie znajduje zastosowania w sprawie. Wskazuje, że nie orzeczono w stosunku do niego zakazu prowadzenia pojazdów, stąd też decyzja o odmowie zwrotu prawa jazdy kategorii B obciążona jest błędem. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lutego 2019r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium w pierwszej kolejności wyjaśniło, że podstawą zatrzymania prawa jazdy był art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, stanowiący, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Treść tego przepisu, jak podkreślono, nie pozostawia organowi możliwości podjęcia decyzji według swojego uznania, ale bezwzględnie zobowiązuje do zatrzymania prawa jazdy w sytuacji zaistnienia określonych przesłanek. Jedną z takich przesłanek jest m.in. nieprzedstawienie w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego uprawnionego lekarza o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem. Na tej właśnie podstawie ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2016r., zatrzymano Skarżącemu prawo jazdy kategorii B o nr. [...] wydane przez Prezydenta Miasta B. dnia [...] kwietnia 2010r., z uwagi na nieprzedstawienie w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. Skarżący, jak podkreślono, został skierowany na badania lekarskie ostateczną decyzją Starosty B. z [...] lutego 2014r. - w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy - a więc w związku z istnieniem uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia, a nie z uwagi na toczące się postępowanie karne. Tym samym organ nie podzielił stanowiska strony, że umorzenie postępowania przez Prokuratora, czyni obowiązek poddania się badaniom lekarskim i przedstawienie stosownego orzeczenia, niezasadnym. Zatrzymanie prawa jazdy w przedmiotowej sprawie nastąpiło tylko i wyłącznie w związku z nieprzedłożeniem orzeczenia lekarskiego, skoro zaś Skarżący do dnia wydania zaskarżonej decyzji, orzeczenia lekarskiego takiego nie przedstawił, to nie ustała przyczyna zatrzymania prawa jazdy kategorii B. W tym zakresie organ powołał się treść art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, podkreślając, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy może nastąpić po ustaniu przyczyny zatrzymania prawa jazdy, w tym przypadku przedłożenia wymaganego orzeczenia lekarskiego oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Dodatkowo SKO zwróciło uwagę, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy, ustawodawca, w zdaniu drugim powyższego przepisu, obwarował warunkiem uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w przypadku upływu okresu przekraczającego rok poczynając od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł Skarżący zarzucając organowi odwoławczemu brak przestrzegania obowiązujących przepisów, a w szczególności art. 49 ust.3 ustawy o kierujących pojazdami, na podstawie którego to przepisu następuje zwrot dokumentu prawa jazdy zatrzymanego w związku z toczącym się postępowaniem w przypadku jego umorzenia albo uniewinnienia w zbiegu z art. 12 tej ustawy. Uzasadniając treść skargi Skarżący szeroko opisał, w jakich warunkach uzyskał prawo do kierowania pojazdami oraz okoliczności zatrzymania prawa jazdy. Ponadto stwierdził, że art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy dotyczy prawnych form zatrzymania prawa jazdy czyli zatrzymania prawa jazdy w związku ze złamaniem przepisów kodeksu drogowego, podczas, gdy pobyt w szpitalu, operacja, badania lekarskie, czy jakakolwiek choroba nie kwalifikują do wszczynania postępowania zmierzającego do skierowania na badania lekarskie z uwagi na uzasadnione podejrzenia co do stanu zdrowia. Powołując się na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Kolegium i przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. Dodatkowo autor skargi zawnioskował o przesłuchanie jako świadka prezesa Ligi Obrony Kraju na okoliczność warunków egzaminów prawa jazdy rok 2000. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wbrew zarzutom skargi nie naruszają prawa materialnego, a ich wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o odmowie zwrotu Skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2019r. poz. 341 z późn. zm. dalej: "ustawa"). Zgodnie z art.102 ust. 2 powołanej ustawy zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Z kolei art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy precyzuje, że sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok.. W sprawie poza sporem pozostaje fakt, że ostateczną decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...], zatrzymano Skarżącemu prawo jazdy kategorii B. Przyczyną zatrzymania prawa jazdy był fakt, że Skarżący nie poddał się badaniom lekarskim i nie przedstawił w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B., na które został skierowany ostateczną decyzją Starosty B. z [...] lutego 2014r. nr [...]. Skoro zatem Skarżący do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie przedłożył wymaganego orzeczenia lekarskiego potwierdzającego brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a więc nie ustała przyczyna uzasadniająca zatrzymania prawa jazdy, to orzekające w sprawie organy zasadnie odmówiły mu jego zwrotu. Odnosząc się do natomiast do argumentacji Skarżącego jako chybione należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 49 ust. 3 ustawy, bowiem przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Z ustalonego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący został pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami tj. zatrzymanie prawa jazdy nastąpiło na podstawie decyzji Starosty B. z dnia [...] lutego 2014r. jako następstwo nie poddania się badaniom lekarskim w celu ustalenia braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Ponadto, co należy podkreślić, a co wynika z zaskarżonej decyzji, Skarżący został skierowany na badania lekarskie z urzędu w trybie przepisu art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy, a więc w związku z istnieniem uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia, a nie z uwagi na toczące się postępowanie karne. Stąd też, nie można podzielić stanowiska Skarżącego, jakoby umorzenie postępowania przez Prokuratora, czyniło obowiązek poddania się badaniom lekarskim i przedstawienia stosownego orzeczenia, niezasadnym. Zdaniem składu orzekającego zwrot zatrzymanego Skarżącemu prawa jazdy może nastąpić, jak podkreślono już wyżej, tylko i wyłącznie po ustaniu przyczyny jego zatrzymania, a więc po przedłożeniu orzeczenia lekarskiego. Powołany zaś w skardze przepis art. 49 ust. 3 ustawy znalazłby zastosowanie w sytuacji, gdyby zatrzymanie prawa jazdy było następstwem orzeczonego środka karnego lub środka zapobiegawczego w ramach prowadzonego postępowania karnego, a następnie zapadłby wyrok uniewinniający albo postępowanie zostało bezwarunkowo umorzone, co wprost wynika z treści tego przepisu. Tymczasem w niniejszej sprawie podstawą zatrzymania prawa jazdy była decyzja Starosty B. z dnia [...] lutego 2014r. wydana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy i bez wpływu na nią pozostaje fakt, że w ramach postępowania karnego toczącego się przeciwko Skarżącemu, Prokurator postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013r. umorzył prowadzone postępowanie. Umorzenie prowadzonego postepowania karnego nie ma zatem, wbrew temu co wywodzi Skarżący, bezpośredniego skutku ani na obowiązek orzeczony decyzją Starosty z dnia [...] lutego 2014r., ani na decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2016r. o zatrzymaniu prawa jazdy. Obie decyzje pozostają bowiem cały czas w obrocie prawnym, a Skarżący do dnia wydania zaskarżonego orzeczenia nie wywiązał się z nałożonego ww. decyzją obowiązku poddania się badaniom lekarskim w celu ustalenia braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. W świetle przywołanych okoliczności faktycznych oraz obowiązujących regulacji prawnych należy stwierdzić, że orzeczona zaskarżoną decyzją odmowa zwrotu Skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy odpowiada prawu i tym samym nie zasługują na uwzględnienie sformułowane w tym zakresie zarzuty skargi. Odnosząc się natomiast do złożonego w ramach skargi wniosku o przesłuchanie świadka należy wyjaśnić, że z regulacji art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1302) wynika wprost, że przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu, zarówno urzędowego, jak i prywatnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu z inny środków dowodowych np. przesłuchać świadka, o co bezskutecznie zawnioskował Skarżący. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.