II SA/Bk 270/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-06-14
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, uznając, że nowe okoliczności faktyczne i dowody, na które powołują się strony, nie spełniają przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ nie istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, ponieważ nowe okoliczności faktyczne i dowody, na które powoływały się strony, nie spełniały przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kluczowe jest, że te nowe okoliczności i dowody musiały istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, a nie powstać po tym terminie. W niniejszej sprawie skarżące wskazywały na zdarzenia, które zaistniały po 5 latach od opracowania projektu, co wyklucza możliwość wznowienia postępowania na tej podstawie.Stan faktyczny
Skarżące M. R. i M. J. wniosły o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta B. z 1996 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Jako podstawę wskazały art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., powołując się na nowe okoliczności faktyczne i prawne, które miały zaistnieć po wydaniu pierwotnej decyzji, w tym dotyczące zmiany inwestora, budowy niezgodnej z planem miejscowym, wpływu inwestycji na ich działki oraz naruszenia przepisów prawa budowlanego. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że wskazane okoliczności nie spełniają wymogów wznowienia postępowania, gdyż powstały po dacie wydania decyzji ostatecznej. Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. R. i M. J. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenie na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 1996r. nr [...] Prezydent Miasta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. K., T. C., Z. O. i E. P. pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej (tj. ośmiu segmentów mieszkalnych o łącznej powierzchni użytkowej 1400m² i kubaturze 5847,14 m³) na działkach nr[...], [...]/[...],[...]/[...],[...]/[...],[...]/[...],[...]/[...],[...]/[...],[...]/[...],[...]/[...] położonych przy ul. G. – C. w B.
Wskazana decyzja nie była skarżona w trybie odwoławczym, była natomiast przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniach nadzwyczajnych. W dniu [...] grudnia 1997r. Prezydent Miasta B. decyzją nr [...] odmówił wznowienia postępowania na żądanie M., M. i M. J. w sprawie zakończonej omawianą decyzją z dnia [...] kwietnia 1996 r. Kolejną decyzją z dnia [...] listopada 1999 r. nr [...] organ l instancji umorzył postępowanie w sprawie wznowionego z urzędu postępowania administracyjnego w stosunku do własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 1996r., zaś Wojewoda P. w postępowaniu odwoławczym uchylił w całości wskazaną wyżej decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] listopada 1999r. i umorzył postępowanie przed organem l instancji.
Decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 1996r. była też badana z wniosku wyżej wymienionych w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] czerwca 2000r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności wnioskowanej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody P., natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2002r. sygn. akt IV SA 1972/00 oddalił skargę Pań J. na wskazaną decyzję GINB-u.
Kolejnym wnioskiem z dnia 2 marca 2004r., doprecyzowany pismem z dnia 25 marca 2004r. M. i M. J. reprezentowane przez M. B. J. (matkę) wystąpiły o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa w stosunku do decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 1996r. Zdaniem strony wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2002r. - za przedmiot rozpoznania miał wyłącznie decyzję budowlaną z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego w dacie jej wydania, nie uwzględniał natomiast "nowych okoliczności prawnych i faktycznych w dacie przeniesienia w 1999r. decyzji budowlanej z dnia [...] kwietnia 1996r. na nowego inwestora oraz budowy poza ustaleniami planu miejscowego, po granicy ich działek zespołu 8 budynków mieszkalnych z garażami, z nową infrastrukturą techniczną, drogową i zagospodarowaniem terenu, na innych aniżeli w decyzji budowlanej działkach, o nieuregulowanym stanie prawnym, kolidujących z ustaleniami planu miejscowego oraz uzgodnieniami ZUD".
Skarżące podniosły, iż nowe zdarzenia i okoliczności, stan prawny i faktyczny zaistniały po 5 latach "od opracowania projektu dla innego zadania i inwestora" zaznaczając, iż nie były rozważane i oceniane w dacie wydania decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę na nowego inwestora tj. w 1999r. Stąd obecnie wskazują na następujące nowe zdarzenia i okoliczności:
1) W dacie przeniesienia w 1999 r. na nowego inwestora decyzji budowlanej - projekt budowlany nie dotyczył zespołu 8 budynków mieszkalnych szeregowych (...) i nie był zrealizowany według znowelizowanej ustawy prawo budowlane, co rażąco narusza art. 33 ust. 1. art. 34 ust. 1, 3, 4 oraz art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm. zm.), a ponadto pominięto uzgodnienia ZUD,
2) W dacie złożenia wniosku z dnia 27 lutego 1995r. o wydanie decyzji lokalizacyjnej został zatajony przez projektanta mgr inż. arch. Z. O. fakt opracowania projektu budowlanego we wrześniu 1994r.,
3) Konsekwencje wydanych decyzji skutkują między innymi koniecznością przebudowy poza planem miejscowym dwóch ulic: G. i C., udaremnieniem zabudowy wąskich działek wnioskodawczyń oraz wyniesieniem gruntu miejscami do 1 metra ponad dotychczasowy poziom, co powoduje utworzenie niecki wodnej na ich terenie,
4) Zmiana rzędnej posadowienia parteru 8 budynków z garażami oraz wyniesienie drogi dojazdowej z nową infrastrukturą wodno - kanalizacyjną skutkowało przebudową i wyniesieniem poziomu ulicy G. ponad jej dotychczasowy poziom o 40 cm (dopiero przy budowie ulicy C. nastąpiła kolizja wysokości, gdzie różnica wyniosła 0,5 m). Drogę podtrzymuje ściana betonowa (wys. 80 cm, dł. 73.26 m), która jest skorodowana i w złym stanie technicznym (wymaga renowacji) oraz pozbawia działki wnioskodawczyń nasłonecznienia oraz zaciemnia je. Wzdłuż tej ściany woda opadowa tworzy zastoiny i zalewiska powodując jej korodowanie, poza tym zamarznięty śnieg leży na ich działkach do maja.
5) Tak duża inwestycja (8 domów jednorodzinnych szeregowych z garażami, z nową infrastrukturą techniczną, drogową i zagospodarowaniem na niewielkiej przestrzeni) ma negatywny wpływ na warunki bytowania, na środowisko naturalne z uwagi na brak dopływu światła dziennego na działki, zanieczyszczenie powietrza przez duże skupisko mieszkańców.
Z tych względów wywiodły, iż działki będące ich własnościach celowo uczyniono bezużytecznymi, powodując znaczną utratę ich wartości. Dodatkowo podniosły, iż:
6) "W dacie zatwierdzenia prawa miejscowego w 1988r. i 1992r., w dacie opracowania projektu technicznego z IX/1994 r., czy w dacie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] marca 1995r. nie funkcjonowało pojęcie zabudowy jednorodzinnej rozumianej jako budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków w układzie wolno stojącym, bliźniaczym, szeregowym, atrialnym, a także budynek mieszkalny zawierający nie więcej niż 4 mieszkania lub zespół takich budynków - co jest niezgodnie z zatwierdzeniem opracowania przez ZUD."
7) Przepisy § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie weszły w życie z dniem 1 kwietnia 1995r., tj. po wydaniu decyzji z dnia [...] marca 1995r. i po opracowaniu projektu budowlanego "G. " oraz po wydanej opinii ZUD.
W kontekście dwu ostatnich punktów strony podniosły, iż według § 14 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia drogę dojazdową dopuszcza się wyłącznie w zespole budynków jednorodzinnych, które to przepisy nie mają zastosowania ani do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego ani decyzji budowlanej. Stąd ich zdaniem projekt budowlany opracowany został przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i bez uwzględnienia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W piśmie z dnia 25 marca 2004r. wskazały ponadto, iż dla potrzeb budowy w 2000r. ściany betonowej pod ogrodzenie - usunięto ich ogrodzenie, wycięto około 100 drzew owocowych, które rosły "w pewnej odległości od ich ogrodzenia", dokonano zaboru 15 m² ich gruntu oraz przesunięto znak graniczny w punkcie [...]. Pod ścianą betonową ułożono gazociąg z przyłączami technicznymi.
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 1996r. Powyższe rozstrzygnięcie na skutek odwołania wniesionego do Wojewody P. przez M. R. i M. J. reprezentowane przez M. B. J. zostało uchylone w całości (ze względów proceduralnych) a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] odmówił uchylenia wnioskowanej decyzji z dnia [...] kwietnia 1996r.
Nie godząc się z tym stanowiskiem wyżej wymienione odwołały się do Wojewody P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Odwołujące podniosły, iż w niniejszej sprawie wyszły na jaw istotne okoliczności opisane przez nie w pismach z dnia 2 i 25 marca 2004r., jednakże zostały zignorowane przez organ I instancji, który uznał, iż nie wnoszą nic nowego do sprawy. Odwołujące podtrzymały również zarzuty dotyczące bezczynności i przewlekłości postępowania w sprawie wobec Urzędu Miejskiego w B.
W wyniku rozpoznania sprawy w trybie odwoławczym Wojewoda P. nie podzielił zarzutów podniesionych w odwołaniu i decyzją z dnia [...]stycznia 2007r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podkreślono, iż celem postępowania wznowieniowego jest ustalenie, czy postępowanie zwyczajne w wyniku, którego wydana została zaskarżona decyzja, było dotknięte określonymi wadami, a jeśli tak, to jaki wpływ wady te miały na treść zaskarżonej decyzji. Podkreślono przy tym, iż w zależności od rezultatów tego ustalenia, organ zobowiązany jest do podjęcia odpowiedniej decyzji, w granicach określonych w art. 151 kpa. Powołany zaś przepis przewiduje tylko dwa możliwe sposoby zakończenia wznowionego postępowania. W razie braku podstaw z art. 145 § 1 kpa odmawia się uchylenia dotychczasowej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, a gdy podstawy te zaistnieją - uchyla się dotychczasową decyzję i wydaje nową, rozstrzygającą o istocie sprawy. Ustalenie czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 kpa), może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 kpa i musi być zawarta w decyzji określonej w art. 151 kpa. Jeżeli zatem organ ustali, że nie występuje wskazana podstawa wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, nie może bowiem uchylić jej w tym trybie.
W tym stanie prawnym organ odwoławczy po dokonaniu analizy całego materiału dowodowego stwierdził, iż podnoszone przez odwołujące okoliczności nie odpowiadają zakresowi art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Podkreślono przy ty, iż omawiany przepis mówi o ujawnieniu istotnych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał tę decyzję. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie same odwołujące w piśmie z dnia 2 marca 2004r. wskazują, że nowe zdarzenia i okoliczności, stan prawny i faktyczny zaistniał po 5 latach od opracowania projektu zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 1996r. Stąd zdaniem organu odwoławczego nie został spełniony podstawowy wymóg przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, że nowe okoliczności i dowody musiały istnieć w chwili wydawania decyzji ostatecznej.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutów dotyczących bezczynności i przewlekłości postępowania wobec Urzędu Miejskiego w B. wskazano, iż powyższa kwestia rozpatrywana była z wniosku skarżących kilkakrotnie i organ II instancji po przeprowadzeniu postępowania w tej kwestii nie znalazł potwierdzenia wniesionych zarzutów (postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lipca 2006r. nr [...]).
Nie godząc się z tą decyzją M. R. i M. J. reprezentowane przez M. B. J. wywiodły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o jej uchylenie. Skarżące podniosły, iż do wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa wystarczające jest powołanie się na nowe dowody lub okoliczności faktyczne, które nie były znane dla organu w chwili wydania decyzji. W myśl tego przepisu wystarczy bowiem uprawdopodobnienie, iż nowe dowody lub okoliczności mogą doprowadzić do wydania decyzji o odmiennej treści. Skarżące uczyniły to we wniosku z dnia 2 marca 2004r. doprecyzowanym pismem z dnia 25 marca 2004r., jednakże pomimo wskazania okoliczności uprawdopodobniających zmianę dotychczasowej decyzji, nie podjęto żadnych działań w tym kierunku. Taka postawa organów odwoławczych prowadzi zdaniem skarżących do nienależytego wykonywania powierzonych im zdań, a w konsekwencji do naruszenia jednej z podstawowych zasad zawartych w art. 7 kpa mówiącej o dokładnym wyjaśnianiu stanu faktycznego, jak również załatwianiu sprawy mając na uwadze dobro społeczne.
Ponadto podkreśliły, iż w swoich wnioskach o wznowienie postępowania wskazały również na naruszenie przepisów prawa budowlanego, w tym art. 35 pkt 1
i 2 wymagające zbadania zgodności projektu budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania, co w tym wypadku nie miało miejsca. Co więcej nieaktualny projekt budowy z września 1994r. dotyczący budynku mieszkalnego złożonego z ośmiu segmentów zatwierdzony decyzją z dnia [...] kwietnia1996r. w dacie przekazania dokumentacji technicznej nie był przedmiotem merytorycznej kontroli i oceny dla potrzeb budowy zespołu ośmiu budynków z garażami i nową infrastrukturą nie tylko Urzędu Miejskiego ale także i Zespołu Uzgodnienia Dokumentacji. W tym stanie rzeczy wyżej wymienione okoliczności naruszające przytoczone przepisy prawa budowlanego dając podstawę do wznowienia postępowania w związku z art. 145 § 1 pkt 6 kpa, który to przepis wskazuje, że sprawa zakończona decyzją ostateczną może być wznowiona, jeśli została wydana bez opinii właściwego organu, czego w przedmiotowej sprawie nie ma.
Powołując się natomiast na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 maja 2004r. sygn. SA/Bk 1004/03 uchylający zaskarżoną decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2003r. w przedmiocie realizacji przez nowego inwestora tj. K. Sp. z o. o. w B. zespołu ośmiu budynków mieszkalnych szeregowych wskazały, iż pozostaje on bez wykonania od 33 miesięcy, a skargi w tym przedmiocie są bezskuteczne.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do jej zarzutów podkreślono, iż samo przekonanie strony inicjującej wznowienie postępowania o istnieniu przesłanek wznowienia nie przesądza o faktycznym ich bycie. Wszystkie zarzuty odnośnie wskazywanej przesłanki muszą być doprecyzowane i potwierdzone stosownymi dokumentami. Nadto udowodnione musi zostać, że istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, co oznacza dowody nowo odkryte bądź po raz pierwszy zgłaszane i które istniały a nie były znane organowi w dacie wydania decyzji.
Za bezpodstawne uznano natomiast twierdzenia skarżących dotyczące braku merytorycznej kontroli dokumentacji technicznej w oparciu o art. 35 pkt 1 i 2 prawa budowlanego, ponieważ powyższe kwestie były przedmiotem badania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 1996r., natomiast w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2000r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia jej nieważności Wojewoda P. obszernie ustosunkował się do zarzutów obecnie wnoszonych w skardze. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody P., natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na wskazaną decyzję GINB-u. Podobnie wskazywana okoliczność braku opinii właściwego organu jako podstawa wznowienia postępowania w związku z art. 145 § 1 pkt 6 kpa również nie znajduje uzasadnienia, albowiem kwestie merytoryczne zgodności z prawem decyzji z dnia 24 kwietnia 1996 r. badane były w omówionym postępowaniu nadzwyczajnym. Dodatkowo podkreślono, że wniosek skarżących wyraźnie wskazywał na żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 5 kpa i podnoszony obecnie w skardze przepis art. 145 § 1 pkt 6 kpa nie był przedmiotem rozstrzygania w skarżonej decyzji. Natomiast zarzuty kierowane pod adresem działalności organów nadzoru budowlanego nie dotyczą niniejszego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Z uwagi na charakter zarzutów podnoszonych w skardze oraz mając na względzie przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją, na wstępie wyjaśnić należy kwestię granic rozpoznania niniejszej sprawy przez sąd.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Kontrolna rola sądu administracyjnego polega, zatem na sprawdzeniu, czy konkretna decyzja została wydana na podstawie i w granicach prawa.
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego.
Przede wszystkim zauważyć należy, iż w rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne zainicjowane zostało wnioskiem M.
i M. J. - reprezentowanych przez matkę M. B. J. złożonym dnia 2 marca 2004r., a następnie doprecyzowanym w dniu 25 marca
2004r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 1996r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielającego pozwolenia na budowę ośmiu segmentów mieszkalnych w zabudowie szeregowej przy ulicy G.– C. w B. w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Tak sformułowane żądanie zakreśliło przedmiot sprawy i granice jej rozpoznania w postępowaniu administracyjnym do kwestii zbadania powyższej podstawy wznowienia postępowania, pozostawiając poza zakresem kognicji organów inne okoliczności dotyczące postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 1996r. Podkreślić należy, iż organ administracji publicznej związany jest żądaniem zawartym w podaniu i nie może zmienić z urzędu jego kwalifikacji (wyrok NSA z dnia 10.06.1988r., IV S.A. 35/88, PiŻ 1988, Nr 30, s.15). W konsekwencji i kognicja sądu ogranicza się tylko do zbadania legalności skarżonego rozstrzygnięcia, pomijając pozostałe zarzuty – skierowane do ostatecznej decyzji podjętej we wskazanej dacie.
W tym miejscu godzi się podnieść, iż postępowanie o wznowienie jest odrębnym obok postępowania o stwierdzenie nieważności oraz postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej trybem wzruszenia decyzji ostatecznych. Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Zauważyć jednak należy, iż omawiane postępowanie nie stanowi kolejnej "trzeciej instancji", w której bada się sprawę ponownie w jej całokształcie. Wspomnianą kontrolę wyznaczają określone przepisami przesłanki, których dopiero wystąpienie otwiera możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną.
Przechodząc do meritum spawy wskazać należy, iż ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję stanowi jedną z podstaw wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż wznawia się postępowanie na tej podstawie wtedy, gdy spełnione są łącznie trzy warunki. Po pierwsze ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Powyższe należy rozumieć jako nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłaszane przez stronę. Dodatkowo podnosi się, iż nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, tj. mieć wpływ na zmianę treści decyzji w kwestach zasadniczych. Drugą i trzecią przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji, lecz nieznanych organowi, który wydał decyzję (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H.Beck Warszawa 2000, wyd. 3, s. 582 – 583).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż organy obu instancji prawidłowo rozstrzygnęły o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 1996r. Zgodzić się bowiem należy z poglądem organów, iż podnoszone przez skarżące nowe okoliczności i zdarzenia nie odpowiadają zakresowi art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Odnośnie trybu dokonywania cesji uprawnień z tytułu pozwolenia na budowę (przeniesienie pozwolenia na budowę na nowego inwestora) podkreślić należy za organem I instancji, iż zmiana inwestora nie jest środkiem, który mógłby prowadzić do ponownej oceny (bądź wzruszenia) pozwolenia na budowę. Jest to wyłącznie zmiana adresata decyzji o pozwoleniu na budowę, której organ nie może odmówić, jeśli spełnione są warunki określone przepisami ustawy - Prawo budowlane. Organ słusznie zauważa, iż zarzuty dotyczące postępowania w sprawie przeniesienia pozwolenia na budowę nie tylko nie dotyczą sprawy będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania (tj. decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 1996r. nr [...]), ale i nie stanowią żadnej nowej okoliczności w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo podkreślono, iż skarżące w sierpniu 2002r. wnosiły o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 1999r. nr [...] o przeniesieniu pozwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji. Powyższy wniosek został rozpatrzony w postępowaniu zakończonym decyzją odmawiającą wznowienia postępowania z dnia [...] października 2002 r. nr [...], która została następnie utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji (decyzja z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...]).
Poruszane zaś kwestie dotyczące: decyzji ustalającej warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji oraz podnoszonych w kontekście daty jej wydania nieścisłości związanych z datą sporządzenia projektu, niezgodności projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (z 1988r. i 1992r.), nieprawidłowości związanych z istnieniem drogi dojazdowej zostały niewątpliwie przesądzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2002r. sygn. akt. IV SA 1972/00. Zgodność zaś zamierzonej inwestycji z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego została potwierdzona decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, która to mimo przeprowadzonego na żądanie skarżących postępowania nieważnościowego - nie została wzruszona. Natomiast zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym - warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustalone w decyzji wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. Zarzut, iż zatwierdzony projekt budowlany opracowany w 1994r. nie uwzględnia przepisów ustawy prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. oraz wydanych na jej podstawie rozporządzeń wykonawczych, nie został poparty przez skarżące konkretnymi dowodami i w związku z powyższym prawidłowo został uznany za bezpodstawny. Ponadto wyjaśniono, iż na działce nr [...]/[...] zaprojektowano jedynie dojazd do poszczególnych segmentów wytyczony na własnej działce inwestora.
W dalszej kolejności trafnie organy wskazały, iż problemy dotyczące postępowań odrębnych związanych z wydaniem decyzji zatwierdzających projekt budowlany i udzielających pozwolenia na budowę dwóch ulic, tj.: G. i C. nie mogą być przedmiotem rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania sprawie dotyczącej wydania pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej. Natomiast zarzuty wycięcia drzewek owocowych, zniszczenia ogrodzenia, uciążliwości związanych z realizacją inwestycji (zanieczyszczenie powietrza, zacienianie, zaleganie śniegu) podnoszone były w postępowaniach prowadzonych z powództwa M. i M. J. przed sądami powszechnymi.
W ocenie Sądu w konkretnej sprawie dokonano szczegółowej i wyczerpującej analizy podnoszonych zarzutów pod kątem omawianej podstawy wznowienia. Przedstawione zaś w tym względzie stanowisko znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w niniejszej sprawie materiale dowodowym i jako takie odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy bezsprzecznie uznać należy, iż wymienione powyżej okoliczności faktyczne, na które powołują się skarżące nie są nowe oraz nie zachodzą w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej (ośmiu segmentów mieszkalnych) na działkach położonych przy ul. G. – C. w B. Jak trafnie podnoszą organy obu instancji same skarżące we wniosku o wznowienie postępowania z dniu 2 marca 2004r. wskazują, że nowe zdarzenia i okoliczności, stan prawny i faktyczny zaistniał po 5 latach od opracowania projektu zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 1996r. A zatem w rozpatrywanej sprawie nie został spełniony podstawowy wymóg przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, stanowiącego, iż nowe okoliczności i dowody musiały istnieć w chwili wydawania decyzji ostatecznej.
W konsekwencji uznać należy, iż kwestionowana decyzja nie została wydana z pominięciem istniejących w dniu jej wydania nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, nieznanych organowi, który wydal decyzję i nie jest dotknięta wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Ustalenie tych okoliczności skutkowało w efekcie brakiem możliwości dalszego merytorycznego rozpoznania sprawy o pozwolenie na budowę.
Kończąc tę część rozważeń podnieść należy, iż zgodnie z dominującym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie prawa administracyjnego poglądem - nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania na podstawie okoliczności faktycznych powstałych po wydaniu decyzji ostatecznej. W wyroku z dnia 29 marca 1985r., III SA 1051/84 (GAP 1987, Nr 6. s.46) NSA przyjął: "Przyczyna określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa należy do grupy przyczyn, które istniały przed wydaniem decyzji, a mianowicie ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ administracji publicznej wznowił postępowanie na podstawie okoliczności mu znanych w dniu wydania decyzji bądź też okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, to takie przekroczenie prawa, wbrew jasnym i określonym w sposób jednoznaczny przesłankom tego przepisu, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, w wyniku czego powstały skutki, które nie powinny być tolerowane z punktu widzenia wymogu praworządności". (podobnie: wyrok NSA z dnia 20 listopada 1984r. I S.A. 1111-1112/84 (GAP 1987, Nr 24, s.44)).
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów podnoszonych w skardze stwierdzić należy, iż są one całkowicie bezpodstawne, podzielając w zupełności stanowisko organu odwoławczego wyrażone w tym względzie w odpowiedzi na skargę.
W ocenie Sądu przy podejmowaniu skarżonej decyzji organy obu instancji nie naruszyły również przepisów prawa procesowego. Zarówno ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny oraz zastosowane przepisy prawa nie budzą wątpliwości i jako takie odpowiadają prawu. Stosownie do treści art. 77 i 7 kpa organy administracji publicznej podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie i dokonały jego rzetelnej oceny. Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia zasady wyrażonej w art. 10 kpa, to jest czynnego udziału strony w postępowaniu.
Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło