II SA/Bk 271/04

WyrokWSA w Białymstoku2004-10-12

Skład orzekający: Jerzy Bujko, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej, wydana na podstawie operatu szacunkowego, może zostać utrzymana w mocy, jeśli strona nie została prawidłowo pouczona o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego przed wydaniem decyzji?
Ratio decidendi
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.), polegające na braku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (w tym operatu szacunkowego) przed wydaniem decyzji, stanowi podstawę do uchylenia zarówno decyzji organu pierwszej instancji, jak i utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego. Brak prawidłowego pouczenia strony o tej możliwości miał istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając jej skuteczne kwestionowanie ustaleń zawartych w operacie szacunkowym.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta ustalił Panu Z. K. opłatę adiacencką w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym modernizacją ulicy, opierając się na operacie szacunkowym. Pan Z. K. odwołał się, kwestionując podstawę prawną ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rzetelność operatu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa rzeczowego i kwestionując zastosowanie ustawy do nieruchomości osób fizycznych, a także wysokość opłaty i brak zapoznania go z operatem.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. Orzeczono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego zwrot wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2004 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 2004r. , Nr [...]. 2. orzeka, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 126 (słownie sto dwadzieścia sześć) złotych z tytułu zwrotu wpisu sądowego. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. znak: [...] ustalił Państwu I. i Z. K. współwłaścicielom nieruchomości położonej w B. przy ul. M. [...], oznaczonej numerem geodezyjnym [...], opłatę adiacencką w kwocie 3.150,00 zł, z tytułu wzrostu wartości w/w nieruchomości spowodowanego modernizacją ulicy. Wysokość opłaty ustalono w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym wybudowaniem nawierzchni asfaltowej, chodników z płytki, wjazdów i schodów terenowych. Wysokość opłaty ustalono na podstawie operatu szacunkowego nieruchomości, określającego jej wartość przed i po modernizacji ulicy, zgodnie z normami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Od decyzji tej Pan Z. K. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji jako "bezpodstawnej i bezprawnej". Skarżący podkreślił, że ustawa o gospodarce nieruchomościami określa jedynie zasady gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa i samorządowymi, zaś w żadnym wypadku nie odnosi się do jego nieruchomości, której właściciele są osobami fizycznymi. Ponadto skarżący podniósł, że organ I instancji swoją decyzją naruszył prawo własności zagwarantowane przepisami art. 140 – 154 k.c. oraz sporządził fikcyjny operat szacunkowy bez udziału właściciela nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...]03.2004 r., nr. [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, uznając iż nie narusza ona przepisów ustawy sprecyzowanych w art. 144 ust 1 i art. 143 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U. nr 46, poz. 543 z 2000 r. z późn. zm.). Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu wywiódł Pan Z. K., zarzucając naruszenie przepisów prawa rzeczowego i wykazując, że ustawa o gospodarce nieruchomościami ma, jego zdaniem zastosowanie jedynie do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy – a nie do osób fizycznych. Skarżący kwestionował także wysokość opłaty oraz po sprecyzowaniu zarzutów – okoliczności nie zapoznania go z zebranym materiałem dowodowym – w szczególności z operatem szacunkowym. W odpowiedzi na Skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 10 kpa strona ma prawo czynie uczestniczyć w całym toku postępowania – od chwili jego wszczęcia do jego zakończenia, a przed wydaniem decyzji należy jej umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W konkretnej sprawie operat szacunkowy został sporządzony w sierpniu 2003 r., organ I instancji zaś wydał decyzję w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej dopiero w lutym 2004 r. – nie pouczając strony skarżącej o treści art. 10 kpa. Fakt ten miał zasadniczy wpływ na wynik sprawy, ponieważ skarżący w odwołaniu i głównie w skardze skonkretyzował zarzuty dotyczące treści operatu szacunkowego, kwestionując również okoliczności i wyliczenia w nim zawarte. Naruszenie podstawowej zasady postępowania administracyjnego zawartej w treści art. 10 kpa czyni zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję I instancji – za niezgodne z prawem. W świetle powyższych ustaleń Sąd uchylił zaskarżone decyzje II i I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z 2002 r.). W trybie art. 152 wyżej wymienionej ustawy Sąd orzekł w zakresie jej wykonania, zaś o kosztach w myśl art. 200 tejże ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło