II SA/Bk 271/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu w B. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią ocen oddala skargę Decyzją z dnia [...].02.2019 r. Rektor Uniwersytetu w B. utrzymał w mocy decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej d/s Studentów z dnia [...].11.2018 r. w przedmiocie odmowy przyznania Panu J. S. w roku akademickim 2018/2019 stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią ocen. Organy obu instancji były zgodne co do tego, że Pan J. S. uzyskał za rok akademicki 2017/2018 średnią arytmetyczną ocen 4,38 zaś minimalna średnia kwalifikująca do otrzymania stypendium rektora wyniosła 4,59. Powołano się na przepisy par. 22, 23, 24 Zarządzenia nr 27 Rektora Uniwersytetu w B. z dnia [...].09.2016 r. w sprawie Regulaminu przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej studentom Uniwersytetu w B. (zwanego dalej: Regulaminem), gdzie określono warunki, jakie musi spełnić student w celu otrzymania stypendium rektora. Stypendium rektora za wysoką średnią ocen może otrzymać nie więcej jak 10% studentów każdego kierunku studiów w danym roku. Średnią ocen do celów stypendialnych oblicza się zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie studiów Uniwersytetu w B. (zwanego dalej: Regulaminem UW). Zgodnie z par. 24 pkt 4 Regulaminu UW do średniej ocen z danego roku studiów wlicza się wszystkie oceny uzyskane przez studenta z egzaminów i zaliczeń przedmiotów objętych planem studiów wymaganych odpowiednio do zaliczenia roku studiów lub zaliczenia pełnego cyklu kształcenia. Zdaniem organów, skarżący na II roku studiów miał obowiązek zaliczenia przedmiotów z II i III roku, ponieważ przedmioty z III roku realizował na II roku za zgodą dziekana i były one dla skarżącego obowiązkowe, zgodnie z § 23 pkt 6 Regulaminu UW, więc podlegały wliczeniu do średniej za rok 2017/2018. J. S. nie zgodził się ze sposobem obliczenia średniej ocen za rok 2017/2018 uważając, że ta średnia wynosi 4,65 a nie 4,38. W roku akademickim 2017/2018 J. S. (zwany dalej: skarżącym) był studentem II roku studiów niestacjonarnych na Wydziale Prawa ale, za zgodą dziekana, zaliczył również przedmioty z III roku studiów. Zdaniem skarżącego, przedmioty z III roku studiów nie powinny być wliczone do średniej ocen (obniżyły tę średnią ), ponieważ nauka dotyczyła II roku i tylko przedmioty z II roku powinny być brane pod uwagę, a wówczas średnia wyniosłaby 4,65. W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, skarżący zarzucił decyzji Rektora UwB z dnia [...].02.2019 r. naruszenie: - art.107 § 3 kpa w związku z art. 140 kpa i art.127 § 3 kpa przez zaniechanie wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji podstawy przyjęcia do obliczenia średniej ocen z roku akademickiego 2017/2018 obejmującego oceny z II i III roku studiów a w konsekwencji naruszenia art. 6, 8 i 11 kpa; - naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 77 § 1, 80 kpa przez dowolne przyjęcie, że skarżący realizował program II i III roku studiów w roku 2017/2018, gdy tymczasem był studentem II roku a uzyskał prawo realizowania przedmiotów III roku na podstawie decyzji dziekana z [...].09.2017 r. Skarżący wniósł o: - uchylenie decyzji organów obu instancji - zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że nie zgadza się z decyzją, ponieważ zgodnie z programem kształcenia w roku 2017/2018 był studentem II roku i za ten rok uzyskał średnią ocen 4,65 ze wszystkich przedmiotów przewidzianych do zaliczenia II roku. Dalej przytoczył przepisy art. 275 ust.1, 173 ust.1 pkt 3, 181 ust. 1, 186 ust.1 ustawy z dnia 27.07.2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183, zwanej P.s.w.). Z art.181 ust. 1 P.s.w. skarżący wywiódł, że decyzja o przyznaniu stypendium ma charakter uznaniowy, zaś odmowa przyznania stypendium skarżącemu ma charakter dowolny, nie uzasadniony, naruszający zasady postępowania administracyjnego, które organ miał obowiązek stosować odpowiednio, o czym stanowi art. 207 ust. 1 P.s.w. Skarżący przytoczył brzmienie przepisów kpa (art. 6, 7, 8, 77, 11, 80 ) uważając, że wymienione tam zasady zostały naruszone przez organy orzekające. Stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 kpa. Stwierdził naruszenie prawa materialnego tj. § 24 ust. 3 Regulaminu studiów UW, ponieważ organy przyjęły niezasadnie, że skarżący miał realizować plan studiów II i III roku będąc studentem II roku, gdy tymczasem skarżący dodatkowo skorzystał z możliwości realizowania przedmiotów objętych planem III roku. W § 3 pkt 6 Regulaminu jest wyjaśnione pojęcie planu studiów, przez co należy rozumieć element programu studiów, który na danym etapie ma przypisaną liczbę punktów niezbędną do zaliczenia. Skarżący wypełnił obowiązki studenta II roku studiów uzyskując średnią kwalifikującą do przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie, nie zgadzając się z wywodami skargi w zakresie uznaniowości przyznawania stypendiów jak też naruszenia procedury i błędnego wyliczenia skarżącemu średniej ocen za rok akademicki 2017/2018. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdecydowana część zarzutów skargi dotyczy naruszenia, przez organy decyzyjne, przepisów postępowania administracyjnego i niemal wszystkich zasad kpa. Autor skargi nie odnosi tych zarzutów do konkretnych elementów sprawy i nie wykazuje istotności naruszeń. Należy przypomnieć, że sąd administracyjny, badając legalność zaskarżonego aktu, uchyla decyzję z przyczyn proceduralnych tylko wówczas, gdy naruszenie przepisów postępowania " mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy " (art.145 § 1 pkt 1 lit. C ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwana: p.p.s.a ). Stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości i nie stanowił sporu, bowiem oczywistym faktem było to, że skarżący był studentem II roku w roku akademickim 2017/2018 i realizował program III roku. Zatem niezrozumiały jest zarzut nieustalenia stanu faktycznego. Natomiast można przyznać rację skarżącemu, że uzasadnienie prawne decyzji nie jest wyczerpujące, ale nie każde naruszenie art. 107 § 3 kpa będzie podstawą do uchylenia decyzji, gdyż (jak wyżej wskazano) musi to być uchybienie istotne. Sąd takiej istotności nie stwierdza. Spór, w niniejszej sprawie, dotyczy rozumienia prawa materialnego i sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w sytuacji skarżącego, do średniej jego ocen należało zakwalifikować tylko przedmioty z II roku studiów czy również przedmioty realizowane na II roku ale będące w programie III roku. W ocenie Sądu, organy prawidłowo zinterpretowały przepisy Regulaminów, które dotyczą przyznawania stypendiów rektora dla najlepszych studentów. Przy tym niezupełnie ma rację skarżący, że decyzja należy do decyzji uznaniowych. Taki argument mógłby wynikać z art. 181 ust. 1 P.s.w. poprzez użycie przez ustawodawcę sformułowania: "...stypendium rektora ...może otrzymać student...". Wyraz " może" nie oznacza dowolności, gdyż przepisy ustawowe scedowały uszczegółowienie zasad przyznawania stypendiów do kompetencji uczelni w ramach regulaminów. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, generalnie, pogląd o częściowej uznaniowości takich decyzji np. wtedy, kiedy rektor nie dysponuje środkami finansowymi na stypendia, to może ich nie przyznać. Sąd orzekający podziela taki pogląd, który znajduje oparcie w przepisach (vide: wyrok WSA w Opolu z 8.05.2018 r. - II SA/Op103/18). Regulamin nie pozwala organowi na dowolne przyznanie stypendium, gdyż student musi spełnić określone kryteria, aby je uzyskać. Kryteria te reguluje § 22 pkt. 1, § 23 pkt 2 Regulaminu UW: student musi uzyskać wysoką średnią ocen za rok poprzedzający przyznanie stypendium i zaliczyć ten rok bez jego powtarzania i bez wpisów warunkowych. W § 24 istnieje odesłanie do zasad obliczania średniej ocen uregulowanych w Regulaminie studiów UwB. § 24 pkt 4 stanowi, że " do średniej ocen z danego roku studiów wlicza się wszystkie oceny uzyskane przez studenta z egzaminów i zaliczeń, objętych planem studiów wymaganych odpowiednio do zaliczenia roku studiów lub zaliczenia pełnego cyklu kształcenia, z zastrzeżeniem ust. 5" (ust. 5 dotyczy egzaminu komisyjnego). § 23 pkt 6 stanowi: "za zgodą dziekana, student może realizować przedmioty z wyższych lat studiów pod warunkiem zaliczenia przedmiotów i zdania egzaminów... Realizowane przez studenta przedmioty z wyższych lat stają się dla studenta obowiązkowe, a ich niezaliczenie skutkuje odpłatnym ich powtarzaniem". W § 3 pkt 6 Regulaminu zawarto definicję planu studiów: jest to element programu studiów określający szczegółową organizację procesu kształcenia, w szczególności formę i wymiar godzin zajęć z przedmiotów przewidzianych do realizacji na kolejnych etapach (semestrach/latach) studiów, formę zaliczania poszczególnych przedmiotów i przyporządkowaną im liczbę punktów ECTS wymaganą do zaliczenia każdego etapu studiów. Analiza w/w przepisów regulaminowych prowadzi do wniosku, że planem studiów dla skarżącego na II roku były łącznie przedmioty obowiązujące na II i III roku studiów, ponieważ przedmioty z III roku stały się dla skarżącego obowiązkowe z chwilą uzyskania zgody dziekana na ich realizację. W związku z tym do średniej ocen słusznie wliczono skarżącemu wszystkie przedmioty, jakie zdawał na II roku. Należy zauważyć, że § 24 pkt 4 zawiera tylko jeden wyjątek, kiedy wlicza się do średniej ocen wynik egzaminu komisyjnego. Nie uznano za wyjątek pomijania ocen z przedmiotów realizowanych przez studenta z wyższych lat studiów. Poczucie niesprawiedliwości jest, zdaniem Sądu, subiektywnym odbiorem skarżącego, nie przekładającym się na naruszenie prawa przez organy. Mając na względzie powyższe Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.