II SA/Bk 272/22
WyrokWSA w Białymstoku2022-05-19
Skład orzekający: Grzegorz Dudar, Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant w służbie stałej, który dokonał rozbiórki własnego domu mieszkalnego będąc w służbie przygotowawczej, utracił prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że czynności dokonane przez policjanta w służbie przygotowawczej, w tym rozbiórka domu, pozostają bez wpływu na jego uprawnienia do równoważnika pieniężnego po przejściu do służby stałej. Ponadto, utrata prawa do lokalu, który obiektywnie nie nadaje się do zamieszkiwania i jest przeznaczony do rozbiórki, nie stanowi negatywnej przesłanki do przyznania równoważnika. Organy administracji nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego i nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy.Stan faktyczny
Funkcjonariusz policji złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że funkcjonariusz utracił prawo do zajmowanego dotychczas domu poprzez jego rozbiórkę, co nastąpiło w okresie, gdy był w służbie przygotowawczej, a następnie przeszedł do służby stałej. Funkcjonariusz argumentował, że dom był w złym stanie technicznym i nadawał się jedynie do rozbiórki, a rozbiórka nastąpiła przed mianowaniem na służbę stałą. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2022 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] stycznia 2022 r. o nr [...]
Decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w B. (dalej: Komendant Wojewódzki) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. (dalej: Komendant Powiatowy) z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...], odmawiającą przyznania T. H. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu [...] grudnia 2021 r. T. H., będący funkcjonariuszem policji w służbie stałej od [...] września 2021 r., złożył w Komendzie Powiatowej Policji w S. oświadczenie mieszkaniowe do ustalania uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. W jego treści oświadczył, że obecnie zamieszkuje w domu jednorodzinnym będącym własnością jego ojca w Ł., gdzie zajmuje jeden pokój oraz korzysta ze wspólnej łazienki i kuchni.
Decyzją z [...] stycznia 2022 r., nr [...] Komendant Powiatowy odmówił T. H. przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że T. H. posiadał nieruchomość rolną zabudowaną domem mieszkalnym drewnianym, stodołą oraz chlewem, położoną w obrębie Ł., gmina D. na podstawie umowy o dożywocie. Organ ustalił, że [...] kwietnia 2021 r. T. H. zgłosił do Starostwa Powiatowego w S. rozbiórkę ww. budynku mieszkalnego. W związku z tym Komendant Powiatowy powołał się na treść § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 946 ze zm., dalej: rozporządzenie MSWiA), który stanowi, że równoważnika pieniężnego za brak lokalu nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu.
Odwołanie od tej decyzji złożył T. H., wnosząc o uchylenie decyzji Komendanta Powiatowego i ponowne rozpatrzenie wniosku. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że dopiero w dniu [...] września 2021 r., a więc z chwilą mianowania na policjanta w służbie stałej nabył prawo do równoważnika pieniężnego. Ponadto odwołujący zwrócił uwagę, że był właścicielem domu jednorodzinnego, jednak był on w złym stanie technicznym. Wskazał, że przedmiotowy budynek posiadał dziurawe poszycie dachowe, co spowodowało naruszenie konstrukcji budynku i mogło spowodować jego zawalenie, nie posiadał łazienki, dostępu do ciepłej wody użytkowej, a znajdujący się wewnątrz piec kaflowy stwarzał zagrożenie zatrucia czadem. W związku z tym według odwołującego nie spełniał definicji budynku mieszkalnego określonej w art. 3 ustawy Prawo budowlane i nie mógł służyć zaspokajaniu jego potrzeb mieszkaniowych. Odwołujący dodał, że rozbiórki budynku dokonał jeszcze przed mianowaniem na policjanta w służbie stałej.
Po rozpoznaniu odwołania, Komendant Wojewódzki decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 1257/15, w którym wskazano, że przez pojęcie "utraty prawa do lokalu" należy rozumieć sytuacje prawne i faktyczne, które prowadzą do pozbycia się przez policjanta uprawnienia do korzystania z lokalu, tj. takie formy działania, która jest zależna od woli funkcjonariusza. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego działania funkcjonariusza T. H. doprowadziły do intencjonalnego pozbycia się nieruchomości, w której potencjalnie mógł zamieszkiwać. Organ zwrócił uwagę, że T. H. był w posiadaniu nieruchomości od niemal 10 lat (od [...] listopada 2011 r.) i w tym czasie nie podejmował czynności mających na celu zmianę funkcjonalności posiadanej nieruchomości. Komendant Wojewódzki podkreślił, że dopiero w miesiącach poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie dodatku podjął działania zmierzające do utraty nieruchomości pozwalającej na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych poprzez zgłoszenie rozbiórki, która zgodnie z oświadczeniem funkcjonariusza zakończyła się kilka dni przed uzyskaniem uprawnień do wnioskowania o przyznanie dodatku. Według organu odwoławczego T. H. nie wykazał, że prace rozbiórkowe zostały zakończone, a budynek nie nadawał się wcześniej do zamieszkania. Funkcjonariusz nie przedstawił bowiem żadnej dokumentacji wskazującej na zmiany w zabudowaniu posiadanej przez niego nieruchomości.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na powyższą decyzję wywiódł T. H. (dalej powoływany jako skarżący), zarzucając:
1. obrazę przepisów prawa materialnego mającą wpływ na treść decyzji, tj. art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm., dalej: ustawa o Policji) w związku z § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia MSWiA poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż dokonanie rozbiórki domu przez funkcjonariusza pozostającego w służbie przygotowawczej powoduje utratę prawa do otrzymania przez niego równoważnika pieniężnego po przejściu do służby stałej;
2. obrazę przepisów postępowania mogącą mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez brak zebrania kompletnego materiału dowodowego oraz brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w B. (właściwie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. – przyp. sądu) z dnia [...] lutego 2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] stycznia 2022 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący uznał za chybiony pogląd organu, że rozbiórka stanowiącego jego własność domu w momencie, gdy był on funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej spowodowała zaktualizowanie się przesłanki z § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA, a co za tym idzie wpłynęła na jego uprawnienia jako policjanta w służbie stałej. W ocenie funkcjonariusza pogląd ten jest sprzeczny z zasadami wykładni prawa i celami uprawnienia do przyznania równoważnika pieniężnego. Według skarżącego adresat uprawnienia do równoważnika pieniężnego został ściśle określony w ustawie o Policji i rozporządzeniu MSWiA jako policjant w służbie stałej i w jego ocenie uprawnień tych nie można przenieść w drodze analogii na funkcjonariuszy w służbie przygotowawczej. Ponadto skarżący wskazał, że organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, gdyż nie zbadał czy budynek mieszkalny, którego właścicielem był skarżący, spełniał warunki techniczne umożliwiające zamieszkanie w nim czy też nadawał się jedynie do rozbiórki. Skarżący podniósł także, że organ nie wykazał inicjatywy dowodowej w przedmiocie terminu zakończenia prac rozbiórkowych.
Końcowo skarżący wskazał, że w oświadczeniu mieszkaniowym podał, iż zamieszkuje grzecznościowo w domu stanowiącym własność jego rodziców, gdzie do dyspozycji ma pokój o pow. 9 m2 i korzysta ze wspólnej kuchni i łazienki. Według skarżącego, nawet jeśli przyjąć taki rodzaj zamieszkiwania jako posiadanie to powyższy metraż nie spełnia norm zaludnienia. Ponadto skarżący przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1436/11, w którym wskazano, że samo posiadanie w sensie prawnym przez policjanta lub członka jego rodziny lokalu mieszkalnego (budynku), który obiektywnie rzecz oceniając nie nadaje się do zamieszkiwania i stan te nie może ulec zmianie, gdyż określony lokal (budynek) jest przeznaczony wyłącznie do rozbiórki, nie oznacza posiadania lokalu mieszkalnego (budynku), zabezpieczającego potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 19 maja 2022 r. skarżący wskazał, że popiera skargę i wywodzi jak w skardze. Dodał, że dokonał rozbiórki domu mieszkalnego z uwagi na jego stan techniczny oraz przeszkodę jaką stanowił w budowie nowego domu na tej działce.
Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.
Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Komendanta Wojewódzkiego dotycząca uprawnienia w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Tego rodzaju uprawnienie przewiduje art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, w myśl którego policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Szczegółowe zasady przyznawania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w przywołanym przepisie przewiduje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 946 ze zm., dalej: rozporządzenie MSWiA). Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu.
Przywołane przepisy stanowiły materialnoprawną podstawę decyzji organów w niniejszej sprawie. Organy obydwu instancji odmówiły przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu, doszły bowiem do przekonania, że skarżący doprowadził do intencjonalnego pozbycia się nieruchomości, w której potencjalnie mógł zamieszkiwać. Organy w niniejszej sprawie zwróciły uwagę, że skarżący był w posiadaniu nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym na podstawie umowy o dożywocie z [...] listopada 2011 r., jednak w dniu [...] kwietnia 2021 r. zgłosił jego rozbiórkę, a według relacji skarżącego zakończył rozbiórkę w połowie września 2021 r. Przeciwnie do wskazania organów, według skarżącego nie doszło do zaistnienia przesłanki utraty prawa do lokalu określonej w § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA, skoro do rozbiórki domu stanowiącego jego własność doszło, gdy był funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej, a nie w służbie stałej. Skarżący zwrócił również uwagę na zły stan techniczny rozebranego budynku mieszkalnego, a w związku z tym brak możliwości jego zamieszkiwania przed dokonaniem jego rozbiórki.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga zatem w pierwszej kolejności oceny czy zaistniała negatywna przesłanka określona w § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA. Należy w związku z tym podkreślić, że prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu (art. 92 ust. 1 ustawy o Policji), podobnie jak inne uprawnienia związane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych policjantów (określone w rozdziale 8 ustawy o Policji) przysługują funkcjonariuszom w służbie stałej. W myśl art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jest to przepis mający podstawowe znaczenie w kwestii zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest pochodną prawa policjanta do lokalu mieszkalnego określonego w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2055/17, dostępny na internetowej stronie bazy orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA"). Celem uregulowań określonych w rozdziale 8 ustawy o Policji jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych policjanta będącego w służbie stałej i jest to nadrzędna zasada, która powinna być przestrzegana przy wykładni norm obowiązujących w tej materii. W orzecznictwie przywołane okoliczności prawne zasadnie zostały uznane za relewantne z punktu widzenia znaczenia czynności dokonywanych przez funkcjonariusza w służbie przygotowawczej. Sąd podziela rozumowanie przedstawione chociażby w wyroku NSA z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I OSK 53/12 (CBOSA), że skoro w przepisach prawa normujących uprawnienia do lokalu i równoważnika za brak lokalu mieszkalnego mowa jest o policjantach w służbie stałej, to nie można drogą analogii przenieść tych uprawnień na funkcjonariuszy w służbie przygotowawczej. Konkluzja ta odnosi się to również do negatywnych przesłanek przyznania uprawnień związanych z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych, w tym przesłanki wynikającej z § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA. Stąd też czynności dokonane przez policjanta będącego w służbie przygotowawczej pozostają bez wpływu na uprawnienia policjanta w służbie stałej. Odmienne stanowisko byłoby bowiem sprzeczne z zasadami wykładni prawa i celami omawianego uprawnienia. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że rozbiórka domu dokonana przed dniem mianowania skarżącego na funkcjonariusza w służbie stałej, tj. [...] września 2021 r., nie oznacza spełnienia negatywnej przesłanki do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu.
Niemniej istotną kwestię przy ocenie spełnienia przesłanki negatywnej określonej w § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA stanowi stan techniczny budynku mieszkalnego. Aktualny i trafny pozostaje pogląd wyrażony w orzecznictwie, że samo posiadanie w sensie prawnym przez policjanta lub członka jego rodziny lokalu mieszkalnego (budynku) który obiektywnie rzecz oceniając nie nadaje się do zamieszkiwania i stan ten nie może ulec zmianie, gdyż określony lokal (budynek) jest przeznaczony wyłącznie do rozbiórki, nie oznacza posiadania lokalu mieszkalnego (budynku), zabezpieczającego potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1436/11, CBOSA). Nie będzie więc stanowiła utraty prawa do lokalu w rozumieniu § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA utrata prawa do lokalu (budynku), który nie zaspokajał potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza (podobnie NSA w wyroku z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 1257/15, CBOSA).
Wykładnia § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA winna zatem uwzględniać cele i warunki uprawnień funkcjonariuszy w służbie stałej w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Oznacza to, że aby ziściła się negatywna przesłanka przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, do utraty czy zrzeczenia się lokalu mieszkalnego (budynku) musi dojść w czasie trwania stosunku służbowego funkcjonariusza w służbie stałej. W wykładni pojęcia utraty lub zrzeczenia się prawa do lokalu winno się również uwzględniać czy dany lokal (budynek) mieszkalny przed jego utratą lub zrzeczeniem się zaspokajał potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza w służbie stałej. Organy obydwu instancji, pomijając te kwestie, dokonały nieprawidłowej wykładni art. 92 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA. W okolicznościach niniejszej sprawy wymaga podkreślenia, że ustalenie, iż do rozbiórki doszło przed mianowaniem skarżącego na funkcjonariusza w służbie stałej jest wystarczające do uznania, że przesłanka określona w § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA nie zaistniała.
Zasadny okazał się również zarzut naruszenia przepisów postępowania. Komendant Powiatowy ustalił, że skarżący posiadał nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym i zgłosił rozbiórkę tego budynku. Mając jednak na uwadze powyżej wskazaną wykładnię przepisów ustawy o Policji oraz rozporządzenia MSWiA, nie było to wystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego. Organ powinien bowiem ustalić, w jakim czasie dokonano jego rozbiórki i w razie potrzeby ewentualnie czy budynek nadawał się do zamieszkiwania. Komendant Powiatowy nie podjął żadnych działań w tym zakresie, w szczególności przed wydaniem decyzji nie zwrócił się do wnioskodawcy celem przedstawienia przez niego stosownych wyjaśnień. Trudno byłoby oczekiwać od skarżącego inicjatywy dowodowej w tej kwestii w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, skoro o ustaleniach faktycznych tego organu dowiedział się dopiero z wydanej przez organ decyzji. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia skarżący odniósł się do ustaleń Komendanta Powiatowego i opisał okoliczności związane z rozbiórką domu, w szczególności wskazał na zły stan techniczny rozebranego budynku, jak i zakończenie rozbiórki przed mianowaniem na funkcjonariusza w służbie stałej. Podobnie jak w przypadku organu pierwszej instancji, Komendant Wojewódzki również nie rozpatrzył sprawy w wymaganym zakresie. W wydanej przez siebie decyzji podkreślił, że skarżący nie przedstawił dowodów na swoje twierdzenia. Należy jednak stwierdzić, że w postępowaniu administracyjnym zasadą jest, że zobowiązany do wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) oraz zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) i jego oceny (art. 80 k.p.a.) jest organ. Niniejsza sprawa dotyczy uprawnienia strony, co należy wiązać z koniecznością przejawienia przez nią inicjatywy dowodowej. Nie można jednak uznać, że skarżący nie wywiązał się ze swoich obowiązków w postępowaniu, skoro przedłożył stosowne oświadczenie mieszkaniowe. Oświadczenie mieszkaniowe stanowi dowód w sprawie, co wprost wynika z § 3 rozporządzenia MSWiA. Jeśli organy wskazują na okoliczność, że skarżący posiadał dom, którego intencjonalnie się pozbył, to przede wszystkim w ich gestii jest wykazanie tego faktu w zakresie pozwalającym na stwierdzenie zaistnienia negatywnej przesłanki do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Organy podważają bowiem w ten sposób przedłożone przez stronę oświadczenie mieszkaniowe. Organy obydwu instancji miały możliwość dokonania odpowiednich ustaleń za pomocą wszelkich środków dowodowych, w szczególności mogły zwrócić się do strony o stosowne wyjaśnienia czy przedstawienie dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń, czego jednak nie uczyniły.
Doszło zatem do naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz art. 77 § 1 k.p.a. z uwagi na niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Przed wydaniem decyzji organy nie umożliwiły stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i nie poinformowały strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Taki sposób procedowania naruszał również zasadę wzbudzania zaufania strony do organu. Jeśli nawet w przekonaniu Komendanta Wojewódzkiego wyrażone w odwołaniu twierdzenia wymagały potwierdzenia za pomocą dokumentów, organ ten powinien poinformować o tym stronę i umożliwić jej ich wykazanie. Uchybienia organów doprowadziły do niemającego oparcia w materiale dowodowym sprawy uznania, że doszło do utraty prawa do lokalu, a zatem spełnienia przesłanki negatywnej określonej w § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji powinien uwzględnić wykładnię przedstawioną w niniejszym wyroku. W związku z tym koniecznie jest ustalenie, kiedy doszło do rozbiórki domu mieszkalnego na nieruchomości skarżącego. W przypadku ustalenia, że rozbiórkę przeprowadzono już w czasie trwania stosunku służbowego funkcjonariusza w służbie stałej, konieczne będzie także ustalenie czy rozebrany dom mieszkalny nadawał się do zamieszkiwania. Uznanie, że przesłanka określona w § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA zaistniała, będzie stanowiła podstawę do odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu. W przeciwnym przypadku zadaniem organu będzie dokonanie oceny czy wskazany przez skarżącego w oświadczeniu mieszkaniowym lokal mieszkalny może być uznany za zaspokajający jego potrzeby mieszkaniowe, mając przede wszystkim na uwadze normy zaludnienia określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. z 2020 r., poz. 947 ze zm.). Przypomnieć bowiem należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych ustalona w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji przesłanka nieposiadania lokalu mieszkalnego, warunkująca przyznanie równoważnika pieniężnego, winna być odnoszona, zgodnie z regułami wykładni systemowej i celowościowej przepisu, do pojęcia lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 88 i 89 ustawy o Policji, czyli lokalu spełniającego wymogi określone w przepisach, a dotyczące norm zaludnienia. W sytuacji zatem, gdy zajmowany lokal ma powierzchnię mniejszą od przysługującej, policjantowi służy równoważnik pieniężny za brak lokalu (por. wyrok NSA z dnia 21 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3282/19, CBOSA).
Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło