II SA/Bk 274/05

WyrokWSA w Białymstoku2005-06-07

Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Jerzy Bujko, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo odmówiły zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, uznając cel wywłaszczenia za zrealizowany, mimo braku jednoznacznych ustaleń co do dat rozpoczęcia i zakończenia realizacji celu oraz wykorzystania nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie ustaliły jednoznacznie dat rozpoczęcia i zakończenia realizacji celu wywłaszczenia, a także sposobu wykorzystania nieruchomości. Brak tych ustaleń uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących zwrotu nieruchomości uznanych za zbędne. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości przez Prezydenta Miasta B., która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody P. Skarżący A. Sz. domagał się zwrotu całej nieruchomości, argumentując, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a urządzenia znajdujące się na działce są tymczasowe i łatwe do demontażu. Organy administracji uznały cel wywłaszczenia za zrealizowany, mimo wątpliwości co do wykorzystania części działki jako dojazdu do parkingu oraz obecności urządzeń infrastruktury technicznej.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2005 r. i poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2004 roku nr [...]; 2. orzeka, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego kwotę 440 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. Sz. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2005 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu całości wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2004 roku nr [...], 2. orzeka, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego kwotę 440 złotych (czterysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 roku Prezydent Miasta B. jako starosta odmówił zwrotu części działki nr [...] w obr. [...], oznaczonej po podziale geodezyjnym numerem [...] o pow. [...] ha, zwrócił natomiast część tej działki oznaczoną numerem [...] o pow. [...] ha, dokonując jednocześnie rozliczenia z tytułu zwrotu między aktualnym właścicielem – Gminą B., a osobą na rzecz której zwrot następuje. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że decyzją Prezydenta Miasta B. o wywłaszczeniu nieruchomości nr [...] z dnia [...] maja 1982 roku przejęto na rzecz Skarbu Państwa od byłych właścicieli działkę położoną w B. przy ul. A. F., przeznaczoną – zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym pod budowę osiedla mieszkaniowego Dz. [...]. Na podstawie zgromadzonych materiałów i dowodów oraz oględzin działki stwierdzono, iż część wywłaszczonej nieruchomości oznaczona numerem geodezyjnym [...] o pow. [...] ha jest wykorzystywana jako dojazd do istniejącego, urządzonego parkingu samochodowego, służącego mieszkańcom przyległych budynków wielorodzinnych osiedla Dz. Ponadto na w/w działce poza dojazdem do parkingu znajduje się słup elektroenergetyczny oświetleniowy z zasilaniem podziemnym, kanalizacja telefoniczna oraz część trawnika. Tej części wywłaszczonej nieruchomości nie uznano za zbędną, wobec czego odmówiono jej zwrotu. Część wywłaszczonej nieruchomości, oznaczona obecnie numerem [...], stanowiąca własność Gminy B. jest przedmiotem dzierżawy zawartej na okres od dnia [...] lutego 2003 r. do dnia [...] grudnia 2005 roku pomiędzy właścicielem a osobą trzecią. Powyższy teren nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta Białegostoku. Wydano natomiast decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwolenie na budowę tymczasowego budynku handlowo – usługowego i inwestycja ta została zrealizowana. A zatem, zważywszy na fakt, iż cel wywłaszczenia jakim było budownictwo mieszkaniowe na tej części nie został zrealizowany i istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu orzeczono o jej zwrocie. Rozliczenia dokonano w oparciu o opinię rzeczoznawcy majątkowego. Od decyzji powyższej Pan A. Sz. złożył odwołanie. Wniósł o jej uchylenie w całości oraz orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości w całości z jednoczesnym uchyleniem decyzji o podziale działki nr [...] albo uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją zatwierdzającą projekt podziału działki nr [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem odwołującego naruszono przepis art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami w odniesieniu do działki Nr [...], bowiem na tej działce zainstalowane są z dużą przypadkowością urządzenia, które podlegają łatwości demontażu, nie są całością gospodarczą lub użytkową i nie stanowią własności Skarbu Państwa. O faktycznym sposobie wykorzystania działki nr [...] świadczy fakt, że była ona przedmiotem najmu na cele handlowe i została zabudowana przez przedsiębiorcę tymczasową budowlą służącą tego rodzaju działalności. Cała działka – zdaniem odwołującego – powinna być zwrócona, tym bardziej że budowle są prowizoryczne, możliwe do zdemontowania i nie wiadomym jest, czy budowane w ramach osiedla Dz. Ponadto, słupy i kable telefoniczne stanowią własność przedsiębiorstw zajmujących się świadczeniem usług na rzecz ludności, a nie Skarbu Państwa. Nie ustalono – zdaniem odwołującego, czy zachowano 7 letni termin realizacji inwestycji. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku, nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uznając że cel dla którego przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona – został zrealizowany. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. za pośrednictwem organu odwoławczego wywiódł Pan A. Sz., zarzucając naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa w zw. z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nie ustalenie co przewidywał plan realizacyjny budowy osiedla na przedmiotowej działce oraz nie ustalono podstawy prawnej zabudowania urządzeniami znajdującymi się na tej działce oraz daty faktycznej jej zabudowy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi należy uznać za zasadne, bowiem organy administracji państwowej nie wyjaśniły szeregu okoliczności, mających wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. nr 261, poz. 2603 z 2004 roku z późn. zm.) nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli: 1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2. pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W Świetle przedstawionych materiałów przez organ należy podzielić zastrzeżenia skarżącego, że nie można na ich podstawie ustalić wielu okoliczności – a jedynie datę, kiedy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna ([...] czerwiec 1982 roku). Nie można jednak ustalić w jakiej dacie zrealizowano parking i utworzono drogę dojazdową przez przedmiotową działkę o nr [...], kiedy zrealizowano i przez kogo i do jakiego celu słup elektroenergetyczny oświetleniowy z zasilaniem podziemnym i kanalizację telefoniczną. Nie ustalono czy blok mieszkalny, który oddano w 1985 roku jest posadowiony na przedmiotowej działce. Plan realizacyjny, na który powołują się organy, wyżej wymienionych kwestii nie wyjaśnia, bowiem jest z 1982 roku i stanowi jedynie sposób zagospodarowania terenu. Oględziny dokonane przez organ I instancji w dniu [...] marca 2004 roku, poza zaistniałą na gruncie sytuacją – również nie dają odpowiedzi na kluczowe zagadnienia związane z jednoznacznym ustaleniem czy cel związany z wywłaszczeniem został zrealizowany czy też nie - w myśl terminów zawartych w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Nie wyjaśnienie wyżej wymienionych okoliczności powoduje, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca jej wydanie decyzja organu I instancji naruszają art. 7 i 77 kpa w zw. z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W świetle powyższego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzją organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z 2002 roku), rozstrzygając o wykonalności tychże decyzji w myśl art. 152 cytowanej ustawy. O kosztach zaś orzeczono na zasadzie art. 200 tejże ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło