II SA/Bk 276/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Gminy B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę poddasza wraz ze zmianą sposobu użytkowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty B. z dnia [...].11.2013 r. nr [...], 2. stwierdza, że wymienione decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P, na rzecz Gminy B, kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda P. zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty B. nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę poddasza budynku Urzędu Gminy B. wraz ze zmianą sposobu użytkowania, zlokalizowanego na terenie działki nr [...] położonej przy ul[...]. w B. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji były następujące ustalenia faktyczne: W dniu [...] maja 2013r. Wójt Gminy B. wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania i przebudowę poddasza budynku Urzędu Gminy B. zlokalizowanego na działce nr [...] położonej przy ul. [...]. w B. z przeznaczeniem na archiwum zakładowe. Starosta B. decyzją z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania i przebudowę poddasza przedmiotowego budynku, wskazując, że inwestor nie przedłożył wszystkich żądanych dokumentów. Po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy B. od powyższego rozstrzygnięcia, Wojewoda P. decyzją z [...] września 2013 r. znak: [...] uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując naruszenie art. 7 oraz 77 § l k.p.a. Starosta B., ponownie rozpatrując sprawę, postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia złożonego projektu budowlanego w terminie do[...] listopada 2013 r. o: 1) przedłożenie projektu budowlanego sprawdzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę, 2) przedłożenie ekspertyzy technicznej wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń, 3) wykazania spełnienia wymogu określonego w § 55 ust. 2 oraz § 84 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie dostępu dla osób niepełnosprawnych. W dniu [...] listopada 2013 r. Wójt Gminy B. wykonał nałożony obowiązek w stosunku do punktu 1 i 2 natomiast nie wykonał w stosunku do pkt 3 uzasadniając, że obiekt jest już dostosowany do korzystania przez osoby niepełnosprawne. Na podstawie powyższych Starosta B. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę poddasza omawianego budynku oraz zmiany sposobu jego użytkowania. Z powyższą decyzją nie zgodził się Wójt Gminy B. i we wniesionym odwołaniu wskazał, że Starosta B. przy planowanym zakresie inwestycyjnym nakazując dostosowanie całego obiektu do przepisów odnoszących się do osób niepełnosprawnych błędnie interpretuje przepisy. Podkreślił, że kilka lat wcześniej ten sam organ wydał pozwolenie na przebudowę całego budynku Urzędu Gminy i w tamtym postępowaniu nie wymagał, aby każde pomieszczenie w budynku miało dostęp dla osób niepełnosprawnych. Wójt Gminy B. podniósł też, że budynek Urzędu Gminy posiada możliwość dostępu dla osób niepełnosprawnych wprawdzie tylko na pierwszą kondygnację, tym niemniej jest to w zupełności wystarczające, albowiem tam znajduje się biuro obsługi interesanta. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty B. nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, że zakres działania organu administracji architektoniczno-budowlanej przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę określa art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przepis ten zobowiązuje organ do sprawdzenia: zgodności projektu budowlanego (a więc projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu (pkt 1); zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi (pkt 2); kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń (pkt 3); wykonania - a w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenia projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane (pkt 4). Analizując podane przepisy Wojewoda doszedł do wniosku, że Starosta B. po ponownym rozpatrzeniu sprawy poprawnie przeprowadził postępowanie administracyjne i wydał słuszną decyzję. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami prawa obiekty użyteczności publiczne bezwzględnie muszą być dostosowane dla osób niepełnosprawnych. W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, iż Starosta B. słusznie wezwał inwestora do uzupełnienia projektu budowlanego w zakresie zgodności z § 55 ust. 2 oraz § 84 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewoda P. nie podzielił tym samym poglądu Wójta Gminy B., iż obecne przystosowanie budynku Urzędu Gminy do dostępności dla osób niepełnosprawnych było w zupełności wystarczające. Wojewoda podkreślił jednocześnie, że samo zapewnienie dostępu do obiektu użyteczności publicznej niepełnosprawnym interesantom nie jest też wystarczające, albowiem należy mieć też na uwadze możliwość zatrudnienia w przyszłości osoby niepełnosprawnej w tym budynku. Przedmiotową decyzją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zaskarżył Wójt Gminy B. zarzucając jej naruszenie § 55 ust 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie dostępu dla osób niepełnosprawnych. W ocenie skarżącego przepis art. 5 ust.1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane dotyczy wyłącznie budowy nowego obiektu. Ponadto, jak podkreślił autor skargi, budynek Urzędu Gminy w B. został przebudowany w 2009 roku i parter tego budynku jest kompleksowo przystosowany do tych potrzeb. Na tej kondygnacji znajduje się biuro obsługi interesanta oraz dodatkowo wydzielone pomieszczenie zapewniające całkowitą i zupełną obsługę osób niepełnosprawnych. Natomiast poddasze użytkowe tegoż budynku jest w całości przeznaczone do celów niezwiązanych z obsługą jakiegokolwiek interesanta, stąd też niezrozumiałe jest zobowiązanie przystosowania także poddasza do obsługi osób niepełnosprawnych. Hipotetyczne zaś stwierdzenie o ewentualnym zatrudnieniu pracownika niepełnosprawnego w przyszłości jest, zdaniem skarżącego, oczywistym nielogicznym wybiegiem w celu oddalenia wniosku. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odwołując się w całości do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). Na wstępie oceny zaskarżonej decyzji przypomnieć należy, że w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego organy zobowiązane są przestrzegać przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Jedną z naczelnych zasad jest zawarta w art. 7 kpa zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organom prowadzącym postępowanie podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Obowiązek ten został skonkretyzowany w art. 77 § 1 kpa, który zobowiązuje organy administracji publicznej, aby w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Dopiero bowiem całokształt zebranego materiału dowodowego może stanowić podstawę oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Wykonanie wymogów wynikających z przywołanych przepisów jest konieczne dla prawidłowego ustalenia normy prawnej znajdującej zastosowanie w danej sprawie, a w konsekwencji, ustalenia sytuacji prawnej stron postępowania, zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie winno zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji skonstruowanym stosownie do art. 107 §3 kpa i z zachowaniem zasady przekonywania zawartej w art. 11 kpa. Odnosząc powyższe uwagi natury ogólnej do treści zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2014r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty B. o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę poddasza budynku Urzędu Gminy B. wraz ze zmianą sposobu użytkowania na archiwum zakładowe, stwierdzić należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie bezpodstawnie założyły, że inwestor nie spełnił wymogu z § 55 ust.2 oraz § 84 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Jak wynika z toku kontrolowanego postępowania organ I instancji postanowieniem z [...] października 2013r. zobowiązał inwestora do uzupełnienia przedłożonego do zatwierdzenia projektu budowlanego zmiany sposobu użytkowania i przebudowy poddasza budynku Urzędu Gminy B. m.in. o wykazanie spełnienia wymogu z § 55 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., tj. zainstalowania urządzenia technicznego zapewniającego osobom niepełnosprawnym dostęp na kondygnację z pomieszczeniami użytkowymi, wskazując, że na II piętrze budynku znajduje się sala konferencyjna. Jednocześnie wezwano inwestora do wykazania spełnienia wymogu § 84 ust.1 tegoż rozporządzenia, tj. urządzenia ustępu ogólnodostępnego, wskazując, że istniejąca w budynku łazienka dla osób niepełnosprawnych znajduje się tylko na parterze tegoż budynku. W odpowiedzi na powyższe wezwanie inwestor wyjaśnił, że przedmiotowy budynek jest już kompleksowo dostosowany do obsługi osób niepełnosprawnych. Na pierwszej kondygnacji budynku znajduje się bowiem biuro obsługi interesanta oraz dodatkowo wydzielone pomieszczenie zapewniające całkowitą obsługę osoby niepełnosprawnej. Osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich mają zatem dostęp do przedmiotowego obiektu, jak wymagają tego wskazane przepisy. Organy orzekające w niniejszej sprawie uznały jednak istniejące rozwiązanie za niewystarczające, wskazując, że osoby niepełnosprawne nie mają dostępu zarówno na III kondygnację budynku (gdzie znajduje się sala konferencyjna), jak i na poddasze, a to w kontekście ewentualnej możliwości zatrudnienia w przeszłości w urzędzie osoby niepełnosprawnej narusza opisane regulacje i w konsekwencji uniemożliwia zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę poddasza budynku wraz ze zmianą sposobu jego użytkowania. Zaprezentowanego przez organy stanowiska Sąd podzielić nie może. Po pierwsze, wbrew temu co wywodzą organy, przepisy § 55 ust.2 i § 84 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., nie nakazują aby dostęp osób niepełnosprawnych był zapewniony do każdej kondygnacji i każdego pomieszczenia budynku użyteczności publicznej, ale tylko do tych kondygnacji i pomieszczeń z których osoby niepełnosprawne mogą korzystać. Skoro w budynku Urzędu Gminy B. biuro obsługi interesanta znajduje się na pierwszej kondygnacji budynku, a tam osoby niepełnosprawne, co jest w sprawie bezsporne, mają urządzony zarówno dostęp, jak i dodatkowo wydzielone pomieszczenie zapewniające ich pełną obsługę, to niezrozumiale jest żądanie od inwestora zapewnienia dostępu również do tych pomieszczeń, z których osoby niepełnosprawne nie korzystają. Z oświadczenia inwestora oraz materiału zgromadzonego w sprawie wynika jednoznacznie, że poddasze użytkowe budynku jest w całości przeznaczone do celów niezwiązanych z obsługą jakiegokolwiek interesanta, stąd też niezrozumiałe jest zobowiązanie przystosowania także poddasza do obsługi osób niepełnosprawnych. Trudno jest też logicznie wytłumaczyć, na jakiej podstawie interesanci będący osobami niepełnosprawnymi mogliby korzystać z sali konferencyjnej urzędu, albowiem dostęp do tego typu pomieszczeń zarezerwowany jest zazwyczaj dla pracowników danego urzędu. Uzasadnieniem nałożonego przez organ obowiązku dostosowania III kondygnacji oraz poddasza budynku Urzędu do obsługi osób niepełnosprawnych nie może też być, jak twierdzi organ II instancji, potencjalność zatrudnienia osoby niepełnosprawnej. Jest to bowiem założenie przyszłe i niepewne. Hipotetyczność zatrudnienia takiej osoby nie może zatem stanowić podstawy do nałożenia na inwestora obowiązków dostosowania każdej kondygnacji budynku do obsługi osób niepełnosprawnych. W ocenie Sądu działanie organów w niniejszej sprawie, w szczególności Wojewody P., który w sposób lakoniczny odniósł się do podniesionej w odwołaniu okoliczności przeznaczenia poddasza użytkowego budynku w całości do celów niezwiązanych z obsługą interesantów, narusza opisane zasady postępowania administracyjnego - art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa. Kierując się powyższą argumentacją Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji. Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie z urzędu o wstrzymaniu wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a oraz § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 490). Zasądzone koszty postępowania sądowego obejmują wpis od skargi w kwocie 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 240 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.