II SA/Bk 277/04
WyrokWSA w Białymstoku2004-10-05
Skład orzekający: sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Jerzy Bujko, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma obowiązek przeprowadzić szczegółowe oględziny i opisać sposób wykorzystania spornej działki w celu merytorycznej oceny zasadności żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd, związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, uznał, że uchylenie zaskarżonej decyzji jest konieczne, ponieważ nie przeprowadzono wystarczających dowodów na temat sposobu wykorzystania nieruchomości. Organy administracji powinny przeprowadzić oględziny i szczegółowo opisać sposób wykorzystania spornej działki, aby umożliwić merytoryczną ocenę zasadności żądania zwrotu nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody P. odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wcześniejsze postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wykazało brak wystarczających dowodów na temat przeznaczenia nieruchomości. Skarżący domagali się zwrotu nieruchomości, argumentując, że nie jest ona niezbędna do realizacji celu wywłaszczenia lub że można zwrócić jej część. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody P. w części dotyczącej punktu 2 decyzji Prezydenta Miasta B. odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i orzeka, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w tej części do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 05 października 2004 r. sprawy ze skargi I. P., A. K., H. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody P. w części dotyczącej punktu 2 decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]10.2002r. [...] odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w B. przy ulicy L. [...], stanowiącej część działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...] w obr. [...] ark. [...], 2. orzeka że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w części opisanej w punkcie 1 wyroku do czasu jego uprawomocnienia się.
Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego
w Białymstoku z dnia 24.04.2003r., sygn. SA/Bk 38/03 oddalono skargę I. P., A. K. i H. K. na decyzje Wojewody P. z [...] grudnia 2002r., utrzymująca w mocy decyzje Prezydenta Miasta B. z [...] października 2002r. orzekającą o:
1 umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości, położonej
w B. przy ulicy L. [...], stanowiącej część działki oznaczonej Nr [...], stanowiącej własność Gminy B. i znajdującej się w użytkowaniu wieczystym właścicieli lokali w budynku znajdującym się na tej działce,
2. odmowie zwrotu nieruchomości, położonej w B. przy ulicy L. [...], stanowiącej część działki Nr [...].
Sąd nie podzielił zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) przez podjęcie zasady, że przedmiotem zwrotu nie może być udział we własności wywłaszczonej nieruchomości. Stwierdził, że nieruchomość wywłaszczona nie może stać się zbędna w wielkości oznaczonej ułamkiem we współwłasności.
Z tego względu żądanie skargi objęcia zwrotem nieruchomości, w części nie obciążonej prawami osób trzecich, nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo użytkowania wieczystego działki Nr [...] zostało ujawnione w księgach wieczystych dotyczących odrębnych nieruchomości lokalowych przed 1 stycznia 1998r. Spełniona została więc przesłanka określona w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Umorzenie zatem postępowania dotyczącego zwrotu działki Nr [...] było uzasadnione.
Działka Nr [...] jest aktualnie wykorzystywana, według oceny przyjętej
w zaskarżonym wyroku, na cel identyczny, na jaki miała być przeznaczona według decyzji wywłaszczeniowej. Celem tym miał być dziedziniec szkolny. Obecnie zaś jest to ciąg pieszy. Uzasadniona jest więc odmowa zwrotu tej działki.
W skardze kasacyjnej pełnomocnik I. P., A. K. i H. K. zarzuca naruszenie:
1. art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z 1995r. przez oddalenie skargi w przypadku, gdy doszło do naruszenia prawa materialnego i formalnego,
2. art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 pkt 1 i art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez przyjęcie, że możliwa jest odmowa zwrotu części nieruchomości, gdy prawa osoby trzeciej nie obciążą całej nieruchomości, a więc nie jest możliwy zwrot udziału w nieruchomości,
3. art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że realizacja celu wywłaszczenia następuje także wówczas, gdy nie zrealizowano projektowanej inwestycji, ale inwestycję
o celu "funkcjonalnie identycznym",
4. powołanych w pkt 3 przepisów i art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7 kpa przez przyjęcie, że organ administracji nie ma obowiązku usunięcia przeszkód uniemożliwiających zwrot nieruchomości w szczególności poprzez przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności,
5. art.. 80, 7, 77 kpa, art. 328 § 2 kpc w związku z art.59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przez błędne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia.
Skarga kasacyjna wywiedziona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawiera żądanie "zmiany zaskarżonego wyroku i orzeczenie zgodnie z żądaniem skargi" ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zdaniem skarżących działkę Nr [...] należałoby zwrócić w całości, działkę
Nr [...] w fizycznej części, która nie jest niezbędna do korzystania z posadowionego na niej budynku i w części ułamkowej, którą będzie dysponowała gmina po przekształceniu użytkowań wieczystych ustanowionych przed 1 stycznia 1995r., a ujawnionych w księgach wieczystych przed 1 stycznia 1998r.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23.03.2004r.
sygn. OSK 31/04 uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej skargę na decyzję Wojewody P. z [...]12.2002r. nr [...], utrzymującej w mocy pkt 2 decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]10.2002r. nr [...] odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, położonej w B. przy ulicy L. [...], stanowiącej część działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...] w obr. [...] ark. [...] i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B., w pozostałej części oddalając skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
W myśl art. 190 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z 2002r.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest z wykładnią prawa, dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skoro więc Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyżej wyroku z dnia 23.03.2004r. sygn. OSK 31/04 wyraził pogląd, iż nie zostały przeprowadzone żadne dowody, z których wynikałoby bezspornie, na jaki cel została wykorzystana przedmiotowa nieruchomość, a ponadto naruszono także art. 228 § 2 kpc z powodu nie zwrócenia przez Sąd na rozprawie uwagi, że okoliczności związane z nieruchomością i jej przeznaczeniem są znane Sądowi z urzędu i nie wymagają dowodu – Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5.10.2004r. sygn. IISA/Bk 277/04 uznał, że jedynie uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody P. w części dotyczącej punktu 2 decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]10.2002r. nr [...], odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w B. przy ulicy L. [...], stanowiącej część działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...] w obr. [...], ark. [...] – pozwoli na jednoznaczne wyjaśnienie sposobu wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości
W tym celu organy administracji państwowej winny przeprowadzić oględziny
i szczegółowo opisać sposób wykorzystania spornej działki. Ustalenie wyżej wymienionych kwestii pozwoli na merytoryczną ocenę zasadności żądania skarżących w przedmiocie zwrotu nieruchomości.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł, jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1
pkt 1a i c ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z 2002r.).
O wykonalności tegoż wyroku Sąd rozstrzygnął na zasadzie art. 152 cytowanej powyżej ustawy.
O kosztach nie rozstrzygano z uwagi na brak wniosku pełnomocnika stron w tym zakresie (art. 210 § 1 cytowanej ustawy).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło