II SA/Bk 277/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.),, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi W. I. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie interwencji Pani H. S., po dokonaniu w dniu [...] września 2012r. kontroli, wszczął postępowanie administracyjne, w sprawie robót budowlanych w istniejącym parterowym budynku mieszkalnym na działce nr [...] przy ul. [...] w G. W wyniku kontroli organ I instancji ustalił, iż właściciel przedmiotowej działki Pan W. I. (dalej jako Skarżący) wykonuje roboty budowlane polegające na wymurowaniu ściany zewnętrznej od strony podwórka, w miejscu istniejącej ściany drewnianej, a także wymurowaniu ściany z pustaków ceramicznych, oddzielającej budynek Skarżącego od budynku H. S., funkcjonującego na działce sąsiedniej nr [...]. Obie ściany murowane zostały podniesione o ok. l,50m w stosunku do stanu pierwotnego. Zmieniono konstrukcję dachu i wbudowano nowe krokwie. Ściana wewnętrzna budynku, wymurowana z pustaków ceramicznych, została podniesiona do zmienionego nachylenia połaci dachowej. Ponadto została również wykonana nowa ściana szczytowa z pustaków ceramicznych od strony wjazdu na działkę. Ściany zewnętrzne budynku zostały docieplone. Wewnątrz obiektu wykonano żelbetowy wylewany podciąg, schody na poddasze i strop żelbetowy nad pomieszczeniem higieniczno -- sanitarnym wydzielonym na parterze. Na poddaszu wznoszone są ściany wewnętrzne z pustaków ceramicznych. Skarżący legitymował się natomiast zgłoszeniem z dnia [...] lipca 2012 r. złożonym do Starostwa Powiatowego w B. obejmującym wymianę pokrycia dachu na przedmiotowym budynku mieszkalnym (z eternitu na blachodachówkę) oraz ocieplenie obiektu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. stwierdził, iż wykonywane przez Skarżącego roboty budowlane znacznie przekraczają zakres zgłoszenia i należy je zakwalifikować jako samowolną budowę i nadbudowę. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, organ I instancji wstrzymał wykonywanie wszelkich robót budowlanych związanych z nadbudową istniejącego parterowego budynku mieszkalnego. Ponadto Skarżący został zobowiązany do dokonania niezbędnego zabezpieczenia budowy i przedłożenia, w terminie do [...] grudnia 2012 r.: zaświadczenia Wójta G. o zgodności przewidywanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku takiego planu; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 4 egz. projektu budowlanego określającego funkcje budynku wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie autora na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu; ekspertyzy stanu technicznego budynku w związku z wykonaniem dotychczasowych robót. Skarżący przedłożył w dniu [...] lutego 2013 r. ekspertyzę techniczną rozbudowy i nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie mieszkaniowej. Jednakże z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy G. przedkładanie pozostałych dokumentów przedłużyło się w czasie. Decyzją z dnia [...] maja 2013r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał Skarżącemu rozbiórkę samowolnie zrealizowanej rozbudowy i nadbudowy budynku. Działający w trybie odwoławczym P. Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. - decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...] - uchylił przywołaną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając konieczność umożliwienia inwestorowi legalizacji samowoli budowlanej, zgodnie z wolą strony. W dniu [...] czerwca 2013r. Skarżący przedłożył w organie I instancji pozostałe dokumenty wynikające z niezaskarżalnego postanowienia z dnia [...] października 2012 r., w tym decyzję z dnia [...] lutego 2013r. nr [...] Wójta Gminy G. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji dotyczącej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w zabudowie mieszkaniowej, a także decyzję ostateczną z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymującą przywołaną decyzję w mocy. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. ustalił Skarżącemu wysokość opłaty legalizacyjnej z tytułu dokonanej samowoli budowlanej, w kwocie 50 000 zł. Skarżący złożył zażalenie z dnia [...] sierpnia 2013r. Działający w trybie odwoławczym P.Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem ostatecznym z dnia [...] września 2013r. nr [...] uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji wskazał na wątpliwości dotyczące zakresu inwestycji, tj. czy teren inwestycji nie obejmuje w rzeczywistości działki o nr [...], stanowiącej współwłasność Skarżącego i p. H. S. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. dokonał w dniu [...] października 2013r. wizji lokalnej. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ I instancji wydał postanowienie z dnia [...] listopada 2013r. nr [...], w którym ustalił Skarżącemu wysokość opłaty legalizacyjnej z tytułu samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego A. P., złożył zażalenie z dnia [...] listopada 2013 r. na powołane postanowienie, uzupełnione następnie wystąpieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Organ II instancji, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Niezgodził się z tym Skarżący wnosząc w dniu [...] lutego 2014 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze Skarżący kwestionuje wysokość opłaty legalizacyjnej, twierdząc, że nie dokonano należytej oceny zebranego materiału dowodowego, nie wzięto pod uwagę jego sytuacji materialnej i tego, że prowadził roboty budowlane w dobrej wierze. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub aktu następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. – dalej jako P.b.), jednym z warunków legalizacji samowoli budowlanej jest wniesienie opłaty legalizacyjnej w wysokości określonej w postanowieniu przez organ nadzoru budowlanego. Wysokość opłaty legalizacyjnej za wybudowany obiekt określają przepisy ustawy, nie zależy ona od uznania organu nadzoru budowlanego, lecz od rodzaju robót budowlanych wykonanych samowolnie. Stawkę opłaty, stosownie do art. 49 ust. 2 P.b., wylicza się stosując przepisy przywołanej ustawy dotyczące kar (czyli art. 59f i art. 59g), z pięćdziesięciokrotnym ich podwyższeniem. Opłata legalizacyjna stanowi zatem iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k), współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) i liczby 50. Przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, na co słusznie wskazuje organ, jest budynek mieszkalny, który należy do kategorii I obiektów budowlanych. Współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w) wynosi przy tej kategorii l, współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) wynosi 2, stawka opłaty (s) to 500 zł. Zatem w przedmiotowej sprawie opłata legalizacyjna wynosi: wxkxsx50 = l x 2 x 500 x 50 = 50 000 zł, a zatem tyle, ile wyliczył Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., co utrzymał w mocy organ odwoławczy. Oznacza to, że organy prawidłowo wyliczyły wysokość stawki legalizacyjnej Skarżącemu. Nie ulega także wątpliwości, że Skarżący dokonał samowolnej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] w G., co odpowiada definicji budowy, zawartej w art. 3 pkt 6 P.b. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. zastosował w niniejszej sprawie prawidłową procedurę, wynikającą z przepisów ustawy, zgodnie z obowiązującym prawem, umożliwiono Skarżącemu legalizację dokonanej samowoli budowlanej. Należy zaznaczyć przy tym, że Skarżący musiał wiedzieć na czym polega samowola budowlana, gdyż dokonywał zgłoszenia prac budowlanych w postaci wymiany pokrycia dachowego i ocieplenia budynku. na pewno prace wykonane przez Skarżącego nie są także remontem. Z tego względu nie można uznać zarzutów Skarżącego dotyczących jego złej sytuacji majątkowej. Składając zgłoszenie miał bowiem świadomość, że może wykonywać tylko i wyłącznie te prace, które zostały uwidocznione w stosownym zgłoszeniu. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut dotyczący nierozpoznania przez organ całości zebranego materiału dowodowego. Organ uzupełnił bowiem materiał w sprawie, m.in. o oględziny miejsca i budynku (łącznie z posadowieniem budynku sąsiedniego). Uczynił to po wcześniejszym uchyleniu postanowienia przez organ odwoławczy. Ponadto niezasadne jest twierdzenie Skarżącego o możliwości odstąpienia od ustalenia opłaty legalizacyjnej. Kompetencje organów nadzoru budowlanego przy nakładaniu opłaty legalizacyjnej ograniczają się do badania elementów wskazanych w przepisie oraz do podania wysokości opłaty, wyliczanej ściśle według norm prawnych, bez uznania administracyjnego. Obowiązujące przepisy prawa nie przyznają organom nadzoru budowlanego kompetencji do modyfikacji kwoty ustalonej opłaty legalizacyjnej lub odstąpienia od jej ustalenia, z uwagi na sytuację materialną inwestora. Działanie takie byłoby pozbawione postawy prawnej, na co słusznie wskazuje organ odwoławczy. Ze względu na powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.