II SA/Bk 278/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), Sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2004 r. sprawy ze skargi H. O.-K., W. O., M. O. oraz B. R. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - oddala skargę.- W dniu 7 X 2003r. H. O.-K., W. O., M. O. i B. R. – spadkobierczynie A. i P. Z. – wystąpiły o zwrot wywłaszczonej w 1980r. nieruchomości o powierzchni 0, 122 ha, oznaczonej jako działka nr [...] położona w Ch. przy ulicy S. Wnioskodawczynie podały w uzasadnieniu swego wniosku, iż wywłaszczona pod budowę osadników ścieków nieruchomość nie jest obecnie wykorzystywana zgodnie z celem, na jaki była wywłaszczona. Decyzją z dnia [...] II 2004r. wydaną z upoważnienia Starosty Powiatowego w B. odmówiono zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Organ ustalił, iż decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w Ch. z dnia [...] X 1980r. orzeczono o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa spornej nieruchomości, zaś celem tego wywłaszczenia, określonym w decyzji wywłaszczeniowej była budowa osadników ścieków związanych z mechaniczną oczyszczalnią tych ścieków. Z zebranego materiału sprawy wynika, że cel wywłaszczenia została zrealizowany, bowiem na wywłaszczonej działce wybudowano osadniki ścieków i prowadzącą do nich betonową drogę. Wymieniona w decyzji nieruchomość nie stała się więc zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej w rozumieniu art. 137 ustawy z 21 VIII 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Organ uznał więc żądania z wniosku za nieuzasadnione. Dotyczy to również zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości bowiem cała sporna działka została użyta na cel określony przy jej wywłaszczaniu. Od wymienionej decyzji wnioskodawczynie wniosły odwołanie. Decyzją z dnia [...] III 2004r. Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w pełni podzielił zasadność ustaleń i ocen prawnych z zaskarżonej decyzji i stwierdził, że wobec zrealizowania już w 1982r. celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej brak jest ustawowych przesłanek do zwrotu spornej nieruchomości. Na ostatnio wymienioną decyzję wnioskodawczynie wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Zarzuciły jej naruszenie przepisów art. 7, 155 i 156 § 1 pkt 2 kpa przez odmowę uznania decyzji wywłaszczeniowej z 1980r. za niezgodną z prawem, gdyż brak było podstaw do wywłaszczenia spornej nieruchomości. Skarżące zarzuciły następnie, że z chwilą wybudowania oczyszczalni ścieków dla Ch. działka będąca przedmiotem postępowania stała się zbędna na cel, na który została wywłaszczona. Podniosły również, że nie ustalono, czy właściciele otrzymali odszkodowanie za wywłaszczenie oraz, że wartość nieruchomości została rażąco zaniżona. Powołały się na przysługujące im prawo pierwokupu, gdyby nieruchomość ta była wystawiona na sprzedaż. W końcowym wniosku zażądały zwrotu działki nr [...] bezpłatnie lub za zwrotem kwoty zrewaloryzowanej wyceny z decyzji wywłaszczeniowej. W odpowiedzi na tę skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest nieuzasadniona. Znaczna część zarzutów z tej skargi dotyczy prawomocnej i skontrolowanej w trybie postępowania odwoławczego decyzji o wywłaszczeniu spornej nieruchomości z [...] X 1980r. Zasadność tych zarzutów nie mogła jednak być badana, bowiem przedmiotem postępowania nie jest decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości z 1980r., lecz wydana na podstawie art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzja o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Odmowa zwrotu była zaś w pełni uzasadniona, skoro prawidłowo ustalono, że nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, co zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z 21 VIII 1997r. o gospodarce nieruchomościami mogłoby być podstawą do jej zwrotu spadkobiercom wywłaszczonych właścicieli. Należy przy tym zauważyć, że wymieniona ustawa w art. 137 zawiera autentyczną definicję nieruchomości zbędnej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Mając na uwadze treść tej definicji i bezsporny w sprawie stan faktyczny nie można uznać, że nieruchomość stała się zbędna w rozumieniu wymienionego ostatnio przepisu, skoro w ciągu 2 lat od wywłaszczenia cel wywłaszczenia został zrealizowany. Brak jest też podstaw do zwrotu części tej nieruchomości, skoro ta stosunkowo niewielka działka została w pełni zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, to jest ogrodzono ją, wybudowano na niej 2 zbiorniki ścieków, drogę betonową w poprzek działki jako dojazd do osadników oraz szereg innych urządzeń infrastruktury technicznej. Skarga nie podważa więc zasadności odmowy zwrotu nieruchomości, a inne jej zarzuty w ogóle nie dotyczą zaskarżonej decyzji. Należy też wskazać, że zgodnie z orzecznictwem sądowym późniejsza zmiana przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości, po zrealizowaniu celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu, nie stanowi podstawy do żądania jej zwrotu na mocy omawianych przepisów. (por. uchwałę 7 sędziów SN z 13 VI 1995r., IIIAZP 3/95, OSNAPiUS Nr 24 poz. 296 z 1995r. i wyroki NSA z 18 IV 1996r., sygn. S.A./Lu 1812/95 oraz z 6 IX 1994r., IV S.A. 1041/93, publ. w ONSA z 1996r. Nr 2, poz. 61 i inne). Dla stwierdzenia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji żadnego znaczenia nie mają podniesione w skardze zarzuty dotyczące braku podstaw do wywłaszczenia, zaniżenia wysokości odszkodowania, czy braku dowodu, iż odszkodowanie to zostało wypłacone, gdyż dotyczą one decyzji wywłaszczeniowej z 1980r., która nie jest przedmiotem postępowania. Dlatego na mocy art. 151 ustawy z 30 VIII 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji.