II SA/Bk 278/17
WyrokWSA w Białymstoku2017-06-29
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia Kuratora Oświaty, kwestionująca uchwałę Rady Miasta w sprawie dostosowania sieci szkół do nowego ustroju szkolnego, jest zgodna z prawem, w szczególności w zakresie zmiany siedziby szkoły i określenia granic obwodu gimnazjum?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając opinię Kuratora Oświaty za zgodną z prawem. Stwierdzono, że zmiana siedziby szkoły jest przekształceniem, które nie jest uregulowane w przepisach wprowadzających ustawę Prawo oświatowe, a zatem należy stosować przepisy ustawy o systemie oświaty. Podobnie, wskazanie wszystkich ulic należących do obwodu gimnazjum jest wymogiem wynikającym z ustawy o systemie oświaty.Stan faktyczny
Rada Miasta Z. zaskarżyła opinię P. Kuratora Oświaty, która kwestionowała uchwałę Rady Miasta w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. Kurator Oświaty wskazał na niezgodność z prawem zmiany siedziby Szkoły Podstawowej Nr [...] oraz wymóg wskazania wszystkich ulic należących do obwodu Miejskiego Gimnazjum Nr [...]. Rada Miasta zarzuciła błędną wykładnię przepisów, w szczególności przepisów wprowadzających ustawę Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie oświaty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Miasta Z.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Rady Miasta Z. na opinię P. Kuratora Oświaty w B. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchwały w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego oddala skargę.
P. Kurator Oświaty w Opinii dotyczącej uchwały Nr [...]Rady Miasta Z.z dnia [...].02.2017 r. w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego wprowadzonego ustawą – Prawo Oświatowe na okres od dnia 1.09.2017 r. do 31.08.2019 r. wskazał, że w uchwale tej należy wprowadzić następujące zmiany:
1. Z uwagi na fakt, iż rozwiązanie w § 1 pkt. 3 uchwały dotyczące zmiany siedziby Szkoły Podstawowej Nr [...] im. M. K. w Z. od 1.09.2018 r. jest niezgodne z art. 206 ust. 6 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Oświatowe należy pozostawić siedzibę tej szkoły pod adresem ul. O. Nr [...].[...]Z.
Zmiana siedziby szkoły powinna być dokonana na podstawie art. 59 ustawy z dnia 07.09.1991 r. o systemie oświaty /Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 z późn. zm./ ponieważ przepisy ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe nie zawierają regulacji dotyczących zmiany siedziby szkoły. W związku z brakiem możliwości zmiany siedziby Szkoły Podstawowej Nr [...] im. M. K. w Z. należy pozostawić dotychczasowe granice obwodów Szkoły Podstawowej Nr [...] im. W. B., i Szkoły Podstawowej Nr [...] im. M.K. w Z.
2. W planie sieci gimnazjum prowadzonego przez gminę miasto Z. oraz granic obwodu dotychczasowego gimnazjum mającego siedzibę na obszarze gminy miasta Z. prowadzonego przez gminę Miasto Z. na okres od 1.09.2017 r. do 31.08.2019 r. należy wskazać granice dotychczasowe Miejskiego Gimnazjum Nr [...] im. T. K. poprzez wymienienie wszystkich nazw ulic należących do obwodu tej szkoły jak wymaga tego art. 58 ust. 2 ustawy o systemie oświaty z 1991 r.
Jednocześnie organ wskazał, że negatywną konsekwencją niezgodnych z prawem rozwiązań zaproponowanych w przedmiotowej uchwale będzie zmianowość w szkołach podstawowych i możliwe niezadowolenie z proponowanych rozwiązań grup rodziców i nauczycieli.
W skardze wniesionej na powyższą opinię Rada Miasta Z. zarzuciła:
1) błędną wykładnię art. 206 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe, polegająca na uznaniu, że do przekształceń szkół podstawowych i gimnazjów polegających na dostosowaniu sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego na okres od 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty;
2) błędną wykładnię art. 206 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe w zw. z art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe polegającą na uznaniu, że w przypadku wskazania obwodu publicznego gimnazjum obejmującego teren całej gminy wymienić należy wszystkie nazwy ulic należące do obwodu tej szkoły;
3) dokonanie ustaleń w zakresie zmianowości w Szkole Podstawowej Nr [...] od roku szkolnego 2018/2019 nie znajdujących oparcia w opiniowanej uchwale i materiałach do niej dołączonych;
4) naruszenie art. 208 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe, polegające na wydaniu opinii wskazującej zmiany konieczne do wprowadzania w uchwale, w sytuacji gdy uchwała Rady Miasta Z. Nr [...]z dnia [...] lutego 2017 r. w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego jest zgodna z prawem
i wniosła o uchylenie zaskarżonej opinii i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu organ wskazał, że ustawodawca w ustawie Przepisy wprowadzające ustawę Prawo Oświatowe zawarł szczególne rozwiązania upraszczające w stosunku do przepisów ustawy o systemie oświaty procedurę przekształceń szkół. Odmienność procedur określonych w przepisach wprowadzających polega m. in. na:
- ustaleniu krótszego 5-miesięcznego terminu wprowadzenia zmian przed rozpoczęciem roku szkolnego 2017/2018,
- ograniczonym czasowo terminie stosowania tych przepisów,
- wprowadzeniu innego trybu opiniowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów,
- wprowadzeniu innego szczegółowego trybu powiadamiania rodziców uczniów o zmianach w sieci szkół.
W sytuacji gdy ustawodawca wprowadził szczególną procedurę dostosowywania sieci szkół do nowego ustroju szkolnego, a jednocześnie nie uchylił dotychczasowych przepisów ustawy o systemie oświaty regulujących tę materię, pierwszeństwo zastosowania ma ustawa Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe, a nie przepisy ustawy o systemie oświaty jak przyjął to Kurator w skarżonej opinii. Za przyjęciem takiego poglądu przemawia uzasadnienie do projektu ustawy, a także fakt, ze przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe regulują odmienne sprawę ustalania sieci szkół jedynie na okres od 1.09.2017 r. do 31.08.2019 r., a po tym okresie będą miały zastosowanie przepisy ustawy Prawo oświatowe.
Zgodnie z art. 210 ust. 5 p.w.u.p.o. ustawodawca wyraźnie wskazał, że do ustalania sieci publicznych ośmioletnich szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także określenia granic ich obwodów na okres od 1 września 2019 r. stosuje się przepisy art. 39 Prawo oświatowe. Ustawa nie zawiera podobnych regulacji w odniesieniu do okresu od 1.09.2017 r. do 31.08.2019 r. Skoro w art. 210 p.w.u.p.o. wprost zawarto odesłanie do art. 39 Prawo oświatowe, a w art. 206 p.w.u.p.o. brak jest odesłania do ustawy o systemie oświaty to należy to uwzględnić przy dokonywaniu wykładni art. 206 p.w.u.p.o.. Przez zakres przekształceń innych niż dokonywanie na podstawie p.w.u.p.o. wynikający z art. 206 ust. 6 należy rozumieć w szczególności wyeliminowanie możliwości przekształcenia obecnej sześcioletniej szkoły w szkołę filialną, szkołę której struktura organizacyjna obejmuje część klas, szkołę podstawową specjalną, szkołę podstawową dla dorosłych lub zaoczną.
W odniesieniu do zastrzeżenia niewymienienia wszystkich ulic Z. jako obwodu terytorialnego Miejskiego Gimnazjum Nr [...] organ wskazał, że jest to jedyne Gimnazjum na terenie miasta Z. w związku z czym wymóg wskazania wszystkich ulic miasta jest nadmierny.
Nadto organ wskazał, że w ramach swoich kompetencji był uprawniony do zmiany sieci szkół w taki sposób, żeby wykorzystanie infrastruktury oświatowej było racjonalne i uwzględniało potrzeby uczniów. Wskazując na ilość sal dydaktycznych i ilość uczniów Szkoły Podstawowej Nr [...] i Miejskiego Gimnazjum Nr [...], którego adres wskazano jako siedzibę Szkoły Podstawowej Nr [...] organ stwierdził, że taka zmiana siedziby zapobiegłaby zmianowości w szkole wbrew temu co twierdzi Kurator i stanowisko to podtrzymał w piśmie procesowym z dnia [...].05.2017 r.
W ocenie skarżącej uchwała do której Kurator wniósł zastrzeżenia sformułowane w opinii nie naruszyła przepisów wskazanych w tejże opinii i wniosła o uchylenie opinii w całości.
W odpowiedzi na skargę P. Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty, które były u podstaw zaskarżonej opinii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżona opinia nie narusza prawa, a tylko w takim zakresie zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd dokonał jej kontroli.
Opinia Kuratora co do braku możliwości zmiany siedziby szkoły Nr [...] im. M. K. w Z. od dnia 1.09.2018 r., którą to zmianę przewidziano w § 1 pkt 3 uchwały w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego należy uznać za zgodną z prawem. Skarżąca utrzymuje, że wobec nie uchylenia dotychczas obowiązujących przepisów ustawy o systemie oświaty a Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe zawierają szczególną procedurę dostosowywania sieci szkół do nowego ustroju szkolnego to ma ona pierwszeństwo zastosowania. Stąd też wadliwie Kurator przyjął, że zmiana siedziby szkoły powinna odbyć się na podstawie trybu przewidzianego w art. 59 ustawy z dnia 7.09.1991 r.
Zmiana siedziby szkoły jest jej przekształceniem i jak przyjęto w orzecznictwie w takim wypadku odpowiednie zastosowanie mają na podstawie art. 59 ust. 6 u.s.o. przepisy dotyczące likwidacji szkoły.
Wskazana w uchwale zmiana adresu Szkoły Podstawowej Nr [...] w Z. jest przeniesieniem siedziby szkoły, czyli w istocie zmianą jednego z elementów aktu założycielskiego szkoły, czego przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe nie regulują, tym samym zasadnie Kurator uznał, że w tym zakresie należy pozostawić siedzibę tej szkoły pod dotychczasowym adresem.
Brak uregulowania w tym zakresie w przepisach wprowadzających ustawę – Prawo oświatowe oznacza, że do zmiany siedziby szkoły podstawowej należy stosować dotychczasowe przepisy ustawy o systemie oświaty, a nie jak twierdzi skarżąca na zasadzie pierwszeństwa przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe. Nie ma więc podstaw do podzielenia zarzutu skarżącej co do naruszenia art. 206 ust. 6 Przepisów wprowadzających ustawę Prawo oświatowe, który wprost formułuje zakaz zakładania szkół o których mowa w art. 18 ustawy Prawo oświatowe na podstawie uchwały o której mowa w art. 206 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy – Prawo oświatowe.
Konsekwencją wskazanej przez Kuratora braku możliwości zmiany siedziby Szkoły Podstawowej Nr [...] im. M. K. w Z. jest pozostawienie dotychczasowych granic odwodów Szkoły Podstawowej Nr [...] i Nr [...] w Z.
Wprawdzie ustalenia Kuratora co do przyczyn zmianowości w szkołach jak wykazuje skarżąca istotnie mogą być błędne to jednakże brak możliwości zmiany siedziby Szkoły Podstawowej Nr [...] uzasadniał nakazanie wprowadzenia powyższej zmiany.
Wskazana w opinii zmiana w zakresie planu sieci publicznego gimnazjum prowadzonego przez gminę miasto Z. przez podanie granic obwodu Miejskiego Gimnazjum nr [...] im. T.K. w Z. przez wymienienie nazw wszystkich ulic obwodu tej szkoły ma swoje uzasadnienie w art. 58 st. 2 ustawy z dnia 7.09.1991 r. o systemie oświaty. Nie jest bowiem wystarczające wskazanie tylko miejscowości jako obwodu gimnazjum, pomimo tego obwód ten obejmuje cały obszar położony w granicach administracyjnych miasta Z.
Z uwagi na powyższe Sąd uznał skargę za niezasadną, co uzasadnił o jej oddaleniu zgodnie z art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło