II SA/Bk 279/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata sprawy ze skargi T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od żądania zwrotu należności za pobyt w domu pomocy społecznej p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. , T. O. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata oświadczając, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Skarżący podniósł, iż ze względu na swój stan zdrowia przebywa w Domu Pomocy Społecznej. Dochód skarżącego stanowi emerytura w kwocie 1.535,20 zł (zaskarżona decyzja). Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, ani zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Z zaskarżonej decyzji wynika, iż po opłaceniu opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w wysokości 1.057,83 zł, na bieżące wydatki zostaje mu kwota 477,37 zł (k. 13-14, zaskarżona decyzja). Na wstępie informacyjnie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy pobytu w domu pomocy społecznej, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W konsekwencji skarżący T. O. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Z tej przyczyny orzeczenie w tym zakresie było bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna T. O. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Wnioskodawca jest osobą schorowaną i przebywającą w Domu Pomocy Społecznej. Jego dochód z emerytury w wysokości 1.535,20 zł, po potrąceniu opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej wynosi 477,37 zł. Wnioskodawca nie posiada majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Niski comiesięczny dochód wystarcza mu jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego, a także brak zgromadzonych oszczędności i majątku pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie tj. kosztów ustanowienia adwokata. Sytuacja materialna wnioskodawcy w połączeniu z zakresem złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadnia zatem stwierdzenie, że ponoszenie przez T. O. kosztów ustanowienia pełnomocnika we własnym zakresie, stanowi dla niego zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.