II SA/Bk 28/12

PostanowienieWSA w Białymstoku2012-04-23

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku stałego, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku stałego podlega oddaleniu, ponieważ przepisy PPSA (art. 239 pkt 1 lit. a) zwalniają strony z tych kosztów z mocy ustawy. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże, że jego dochody i wydatki uniemożliwiają mu poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
A. I. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie zasiłku stałego. Wnioskodawca wykazał niskie dochody z renty, wysokie wydatki medyczne i bieżące, zadłużenie oraz posiadanie majątku w postaci domu i dzierżawionej nieruchomości rolnej. Jest osobą niepełnosprawną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, - odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. A. I. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania skarżącego jest renta w wysokości 436,91 zł. Wykazane wydatki miesięczne to: lekarstwa – 170 zł; dojazdy do lekarzy specjalistów do B. i W. – 300 zł; energia elektryczna – 42,25 zł; telefon – 70 zł; gaz – 40 zł; opał – 50 zł; ubezpieczenie budynków – 20,40 zł; podatek od nieruchomości – 11,75 zł; środki czystości – 70 zł. Majątek wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha przekazana w dzierżawę na okres [...] lat. A. I. jest osobą niepełnosprawną w stopniu [...], nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 51 – 52). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 23 marca 2012 r. (k. 61) wnioskodawca oświadczył, że w celu pokrycia wykazanych miesięcznych wydatków zmuszony jest zaciągać pożyczki u dalszej rodziny i znajomych. Obecnie skarżący jest zadłużony na kwotę około 2.000 zł (k. 64 – 65). Do akt sprawy A. I. dołączył: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] marca 2010 r. (k. 43) oraz decyzje KRUS z dnia [...] lutego 2012 r. o przeliczeniu renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy (k. 44). Na wstępie należy odnieść się do wniosku A. I. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych Niniejsza sprawa dotyczy zasiłku stałego, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono w sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez A. I. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku A. I. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego – kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, bowiem, iż jego jedynym źródłem dochodów pozostaje renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy w kwocie 436,91 zł (k. 44). Wykazane wydatki miesięczne wynoszą 774,40 zł (lekarstwa, dojazdy do lekarzy specjalistów, energia elektryczna, telefon, gaz, opał, ubezpieczenie budynków, podatek od nieruchomości, środki czystości). W celu pokrycia tych wydatków A. I. zmuszony jest zaciągać pożyczki u dalszej rodziny i znajomych, z tego tytułu jest zadłużony na kwotę około 2.000 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha przekazana w dzierżawę na okres [...] lat w zamian za opłacanie podatków i innych należności związanych z prawidłowym utrzymaniem przedmiotu dzierżawy. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu [...], niezdolną do pracy (k. 43). Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu i zły stan zdrowia pozwalają na stwierdzenie, iż A. I. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło