II SA/Bk 28/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. I. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 kwietnia 2012 r. przyznającego prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i odmawiającego przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi A. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata A. I. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania skarżącego jest renta w wysokości [...] zł. Wykazane wydatki miesięczne to: lekarstwa – [...]zł; dojazdy do lekarzy specjalistów do B. i W. – [...] zł; energia elektryczna – [...] zł; telefon – [...] zł; gaz – [...] zł; opał – [...] zł; ubezpieczenie budynków – [...] zł; podatek od nieruchomości – [...] zł; środki czystości – [...] zł. Majątek wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha przekazana w dzierżawę na okres 10 lat. A. I. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych Ponadto w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 23 marca 2012 r. wnioskodawca oświadczył, że w celu pokrycia wykazanych miesięcznych wydatków zmuszony jest zaciągać pożyczki u dalszej rodziny i znajomych. Obecnie skarżący jest zadłużony na kwotę około [...] zł Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2012r. referendarz tutejszego sądu przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznając prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata referendarz wskazał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Odnośnie zaś zwolnienia od kosztów wyjaśniono, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W związku z tym, że sprawa A. I. należy do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie, to korzysta on z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a tej ustawy. Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył skarżący A. I., wnosząc o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Powtórzył argumentację zawartą we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a. postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony sprzeciw, traci moc, a sąd we własnym zakresie rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych zawiera żądanie udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym. W pierwszej kolejności należy skarżącemu wyjaśnić, że złożony przez niego sprzeciw wynika z braku zrozumienia treści wydanego postanowienia z 23 kwietnia 2012r., w którym przyznano mu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata a następnie, choć w sentencji postanowienia wskazano, że odmawia się przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, to jednak w uzasadnieniu wyjaśniono, że takie zwolnienie przysługuje mu z mocy ustawy, a w konsekwencji nie jest on zobowiązany do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych w tej sprawie. Złożenie sprzeciwu obligowało jednak Sąd, z mocy powołanego art. 260 p.p.s.a., do rozpoznania sprawy we własnym zakresie. W ocenie Sądu niewątpliwie A. I. wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu wykazał bowiem, iż jego jedynym źródłem dochodów pozostaje renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy w kwocie [...] zł (k. 44). Wykazane wydatki miesięczne wynoszą [...] zł (lekarstwa, dojazdy do lekarzy specjalistów, energia elektryczna, telefon, gaz, opał, ubezpieczenie budynków, podatek od nieruchomości, środki czystości). W celu pokrycia tych wydatków A. I. zmuszony jest zaciągać pożyczki u dalszej rodziny i znajomych, z tego tytułu jest zadłużony na kwotę około [...] zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha przekazana w dzierżawę na okres 10 lat w zamian za opłacanie podatków i innych należności związanych z prawidłowym utrzymaniem przedmiotu dzierżawy. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, niezdolną do pracy (k. 43). Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu i zły stan zdrowia pozwalają na stwierdzenie, iż A. I. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej i dlatego Sąd postanowił przyznać mu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Jednocześnie raz jeszcze należy skarżącemu wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych Niniejsza sprawa w przedmiocie zasiłku stałego należy do kategorii spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, co oznacza, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Dlatego orzeczenie Sądu w tym zakresie byłoby bezprzedmiotowe. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.