II SA/Bk 281/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2005 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...] grudnia 2004 roku, nr [...], 2. orzeka, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W dniu [...] stycznia 2005 r. Pani M. B. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. odwołanie od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 roku odmawiającej przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka B. B. W odwołaniu skarżąca podniosła, że w dniu [...] listopada 2004 roku zgłosiła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. celem pobrania formularza wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku z tytułu urodzenia dwojga dzieci. Po wypełnieniu formularza wniosku złożyła go w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Z. w dniu [...] listopada 2004 roku, a brakujące dokumenty tj. akty urodzenia dzieci miała dostarczyć do końca listopada 2004 roku. Metryki dzieci otrzymała w dniu [...] listopada 2004 roku za pośrednictwem poczty i w tym samym dniu zgłosiła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., aby załączyć te dokumenty do wniosku z dnia [...] listopada 2004 roku, ale Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. kazał jej zgłosić się w poniedziałek [...] listopada 2004 roku. Jednocześnie skarżąca wyjaśnia, że w dniu [...] listopada 2004 roku zmarło jedno z bliźniąt tj. syn B. Gdy zgłosiła się w Ośrodku w dniu [...] listopada 2004 roku dostała ustna odmowę wypłacenia zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci i kazano jej wypełnić nowy wniosek tylko na dziecko żyjące. Pani M. B. wywodzi, że skarżona decyzja jest dla niej krzywdząca i sprzeczna z obowiązującym prawem, dlatego wnosi o jej uchylenie i przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu urodzenia dziecka na syna B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, uznając iż jest ona zgodna z prawem, bowiem uzupełnienie wniosku nastąpiło po śmierci dziecka – w dniu [...] grudnia 2004 roku. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. za pośrednictwem organu odwoławczego wywiodła Pani M. B., podtrzymując że wniosek złożyła [...] listopada 2004 roku, zaś akt urodzenia syna – w dniu [...] listopada 2004 roku, w sytuacji gdy syn B. zmarł w dniu [...] listopada 2004 roku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., wnosząc o jej oddalenie podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wbrew stanowisku organów obu instancji data rejestracji wniosku o przyznanie świadczenia ma zasadnicze znaczenie dla sprawy. W świetle zebranego materiału dowodowego – przede wszystkim z wyjaśnień Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z Z. – Pani R. B. – k. 14 akt administracyjnych, oświadczeń skarżącej oraz B. Sz. – należy uznać, że wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu urodzenia dzieci – B. i Pawła został złożony w dniu [...] listopada 2004 roku, zaś w dniu [...] grudnia 2004 roku został tylko ponowiony przez matkę. Sąd dał wiarę wyjaśnieniom skarżącej, że uzupełnienie wniosku nastąpiło w dniu [...] listopada 2004 roku poprzez dostarczenie aktów urodzeń synów, bowiem trudno uznać, że organ dysponował tylko jednym aktem urodzin syna bliźniaka P. (bezsporny fakt – zapis we wniosku przy tym w dniu [...] listopada 2004 roku), a nie dysponował aktem urodzenia B. – drugiego z bliźniąt. Tak więc, w ocenie Sądu, nie został naruszony § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 213, poz. 2162 z 2004 roku), ponieważ uzupełnienie nastąpiło w terminie. Ponadto należy podkreślić, że organy błędnie zajęły stanowisko polegające na automatycznym założeniu, że zmarłemu dziecku nie przysługuje świadczenie w postaci zasiłku rodzinnego wypłaconemu opiekunowi prawnemu. W tak małej miejscowości jak Z., wiadomość o tragedii skarżącej na pewno dotarła już w dniu śmierci B. do organu I instancji – co spowodowało, że rozdzielono sprawy postępowań obu braci, przyznając przedmiotowe świadczenie tylko żyjącemu. Nie przyznanie tegoż świadczenia nieżyjącemu B. jest naruszeniem prawa, bowiem zasiłek rodzinny zgodnie z art. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przysługuje tylko gdy rodzina nie ponosi wydatków na utrzymanie dziecka w sytuacji śmierci dziecka przy porodzie. Natomiast, gdy dziecko zmarło po złożeniu wniosku o świadczenie rodzinne – zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem z tytułu urodzenia dziecka przysługuje. Pogląd powyższy znajduje umocowanie w ocenie Ministerstwa Polityki Społecznej, z którą to oceną wyjątkowo zgadza się skład Sądu w sprawie niniejszej (Waldemar Kardasz i Radosław Krajewski – Komentarz do ustawy o świadczeniach rodzinnych – Wydawnictwo Prawnicze "Leges" – 2005). Skoro więc syn B. B. urodził się w dniu [...] października 2004 roku, wniosek o świadczeniu rodzinnym przez skarżącą matkę został złożony w dniu [...] listopada 2004 roku, a chłopiec zmarł w dniu [...] listopada 2004 roku – to zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem z tytułu urodzenia Pani M. B. – przysługuje. Mając całokształt powyższych okoliczności na względzie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo i uchylił ją, jak również decyzję I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 roku – Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 roku), jednocześnie rozstrzygając o ich wykonaniu w myśl art. 152 cytowanej ustawy.