II SA/Bk 284/16
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-09-13
Skład orzekający: Mieczysław Markowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie referendarza sądowego o oddaleniu wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z powodu braku oświadczenia o nieuiszczeniu tych kosztów jest prawidłowe, jeśli pełnomocnik złożył takie oświadczenie dopiero w sprzeciwie od tego postanowienia?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o oddaleniu wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Podstawą rozstrzygnięcia był art. 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., który stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej musi zawierać oświadczenie o nieuiszczeniu tych kosztów w całości lub w części. Brak takiego oświadczenia we wniosku stanowi nieusuwalny brak formalny, skutkujący odmową przyznania wynagrodzenia.Stan faktyczny
Skarżący J. G. domagał się zasądzenia kosztów postępowania sądowego, w tym zwrotu kosztów dojazdu, po tym jak ustanowiono dla niego radcę prawnego z urzędu. Referendarz sądowy oddalił wniosek z powodu braku oświadczenia pełnomocnika, że żądane koszty nie zostały zapłacone. Pełnomocnik złożył sprzeciw od tego postanowienia, wnosząc o zmianę postanowienia i uwzględnienie wniosku, a oświadczenie o nieuiszczeniu kosztów złożył dopiero w sprzeciwie, tłumacząc to oczywistością sytuacji.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2016 r. sprzeciwu radcy prawnego A. F. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 lipca 2016 r. oddalającego wniosek radcy prawnego o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego w postaci rzeczowej na zakup i dostarczenie pojemnika na odpady p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. ,
Postanowieniem z dnia 5 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Białymstoku przyznał J. G. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Stosownie do powyższego Okręgowa Izba Radców Prawnych w B. wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy radcę prawnego A. F. (k. 28).
Radca prawny A. F. brał udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, wnosząc do protokołu rozprawy przeprowadzonej dnia 21 lipca 2016 r. o zasądzenie kosztów postępowania sądowego jak w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. – zwrot kosztów dojazdu (k. 36 – 39).
Postanowieniem z dnia 25 lipca 2016 r. Starszy referendarz sądowy oddalił wniosek ww. radcy prawnego o zasądzenie kosztów postępowania ze względu na brak oświadczenia pełnomocnika, że żądane koszty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Pismem z dnia 28 lipca 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw na postanowienie z dnia 25 lipca 2016 r., wnosząc jednocześnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie w całości wniosku zawartego
w piśmie z dnia 13 lipca 2016 r. radca prawny podniósł, że oświadczenie składa dopiero teraz, gdyż ze względu na oczywistość sytuacji, tj. wartość przedmiotu postępowania oraz kondycję finansową skarżącego nie dopełnił obowiązku wniesienia go w trakcie rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a." w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, o którym mowa w art. 258 § 2 pkt 8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu
(art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia.
Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a., wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Natomiast podstawę zasądzenia opłaty stanowią stawki określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801).
Jednakże według § 3 wyżej wymienionego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części.
W tym miejscu należy wskazać, że przepis § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. statuuje podstawową zasadę zawartości wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w myśl której warunkiem sine qua non ich przyznania jest złożenie oświadczenia, że nie zostały one pokryte w całości lub części. Brak stosownego oświadczenia stanowi nieusuwalny brak wniosku, skutkujący odmową przyznania wynagrodzenia. Poza tym należy dodać, że nietrafne jest niekiedy prezentowane rozumowanie, iż samo sformułowanie wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej" jest już jednoznaczne ze złożeniem stosownego oświadczenia, skoro w samym wniosku użyto sformułowania "nieopłaconej". Taka treść wniosku odpowiada bowiem jedynie ustawowej nomenklaturze w tym przedmiocie, na gruncie zaś komentowanego § 3 rozporządzenia nie powinno budzić wątpliwości, że konieczne jest wyraźne oświadczenie, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, a oświadczenie to zawarte ma być właśnie we wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej" (por. komentarz A. Partyk, T. Partyk, LEX/el., 2016).
W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 13 lipca 2016 r. oraz podczas rozprawy w dniu 21 lipca 2016 r. sformułował wniosek
o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu jednakże nie złożył oświadczenia, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Tym samym w ocenie Sądu referendarz sądowy słusznie oddalił wyżej wymieniony wniosek.
W świetle wskazanych okoliczności Sąd uznał zarzuty zawarte w sprzeciwie za niezasadne i działając na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło