II SA/Bk 288/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2015-12-10

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, uwzględniająca niskie dochody, wysokie wydatki, zadłużenie oraz zajęcie rachunku bankowego i wierzytelności, uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżących, charakteryzująca się niskimi dochodami (średnio 467,14 zł miesięcznie), znacznymi wydatkami (przekraczającymi dochody, w tym rata kredytu 1.200 zł, koszty leczenia 500 zł), zadłużeniem oraz zajęciem rachunku bankowego i wierzytelności, uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący U. K. i A. K. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej wymeldowania. Wnioskodawcy wykazali niskie miesięczne dochody (467,14 zł), wysokie miesięczne wydatki (m.in. rata kredytu 1.200 zł, koszty leczenia 500 zł), posiadają dom jednorodzinny i nieruchomość rolną, a także wierzytelność ponad 100.000 zł, która została zajęta wraz z rachunkiem bankowym. Obecnie utrzymują się z pożyczek od przyjaciół i rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi U. K. i A. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. , U. K. oraz A. K. wniosły o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata (k. 107). We wniosku U. K. podała, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką (20 lat). Skarżąca U. K. prowadzi działalność gospodarczą – biuro tłumacza przysięgłego, ale z uwagi na kłopoty zdrowotne i rodzinne jej dochody drastycznie zmalały i aktualnie ma stratę z działalności gospodarczej, a jej średni dochód miesięczny wynosi 467,14 zł. Na majątek wnioskodawczyń składa się dom jednorodzinny o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolna o powierzchni [...] m2 (w której sprawie toczy się postępowanie) oraz [...] części w działce, co do której również toczy się postępowanie. Poza tym skarżąca nie ma żadnych oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych i nie uzyskuje alimentów na córkę. Ponadto ma wierzytelność na kwotę ponad 100.000 zł, na rzecz brata zasądzoną wyrokiem Sądu Okręgowego. Do miesięcznych wydatków skarżących należy zaliczyć: opłacenie raty kredytu – 1.200 zł, poniesienia kosztów leczenia w kwocie 500 zł i energii elektrycznej w kwocie 170 zł, a także podatku od nieruchomości w kwocie 100 zł. Aktualnie U. K. pożycza pieniądze na utrzymanie swoje i córki od przyjaciół i rodziny (k. 106-109). Do wniosku skarżąca dołączyła: zaświadczenia o stanie zdrowia (k. 112), zaświadczenie o średnim dochodzie miesięcznym w 2015 r. który wyniósł 467,14 zł (k. 113). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 18 listopada 2015 r. U. K. dołączyła do akt sprawy: oświadczenie o wysokości miesięcznych wydatków i dochodów oraz okoliczności faktycznych (k. 118,124,128,141-143), dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki (k. 119-123) i uzyskiwane dochody (k. 125), harmonogram spłat kredytu i wyciągu z rachunku bankowego (k. 129-140), zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego oraz wierzytelności na rzecz brata (k. 144-145). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna U. K. i jej córki A. K. uzasadnia tezę, iż nie są one w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżących uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym. W złożonym oświadczeniu skarżące wykazała, iż aktualnie ich rodzina średnio miesięcznie osiąga dochód w kwocie 467,14 zł. Na majątek wnioskodawczyń składa się dom jednorodzinny o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolna o powierzchni [...] m2 (w której sprawie toczy się postępowanie) oraz [...] części w działce, co do której również toczy się postępowanie. Z tego tytułu skarżąca U. K. ma wierzytelność na rzecz brata zasądzoną wyrokiem Sądu Okręgowego na kwotę ponad 100.000 zł i z tego tytułu zajęto jej rachunek bankowy oraz wierzytelność w postaci nieruchomości (k. 144-145). Poza tym skarżąca nie ma żadnych oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych (samochód zepsuty) i nie uzyskuje alimentów na córkę. Do miesięcznych wydatków skarżących należy zaliczyć: energię elektryczną - 170 zł, telefon – 136 zł, podatek od nieruchomości - 100 zł, opłaty za wywóz nieczystości stałych – 29 zł, opłaty z tytułu monitorowania – 38 zł, ogrzewanie – 300 zł, zabiegi rehabilitacyjne – 500 zł, wyżywienie – 900 zł, rata kredytu – 1.200 zł (k. 109, 118). Aktualnie U. K. pożycza pieniądze na utrzymanie swoje i córki od przyjaciół oraz rodziny. W tym miejscu należy, zatem stwierdzić, iż stałym źródłem dochodu skarżących pozostaje obecnie dochód z działalności gospodarczej w kwocie około 470 zł miesięcznie. Bieżące wydatki przekraczają uzyskiwane dochody. W regulowaniu bieżących płatności obecnie pomagają im znajomi i rodzina. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżących w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, które są wyższe oraz posiadane zadłużenia pozwalają na stwierdzenie, iż U. K. i A. K. nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło