II SA/Bk 289/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.) sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 03 września 2009 r. sprawy ze skargi J. B. H.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych - oddala skargę.- U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...] Wójt Gminy P. stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] lutego 2009 r. zezwolenia Nr [...] i Nr [...] z dnia [...] września 2004 r. na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży zawierających do 4,5 % alkoholu oraz piwa i powyżej 18 % alkoholu w barze gastronomicznym przy Stacji Paliw "B." Sp. J. K. [...]. Z decyzją tą nie zgodził się H. B. i wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. prosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że działalność gospodarczą prowadzi od 1996 r., a sprzedaż napojów alkoholowych od około 1997 r. Podał, iż w połowie stycznia zostało wysłane do Urzędu Gminy P. zestawienie za rok 2008 odnośnie sprzedaży napojów alkoholowych w jego zakładzie. Każdego roku pracownik Urzędu Gminy po otrzymaniu takiego zestawienia informował zakład o wysokości opłat za alkohol na następny rok. W tym roku pracownik był na tyle nieuprzejmy i nie poinformował go o powyższym, dlatego też on nie dokonał wpłaty w terminie. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie podzieliło zarzutów odwołania i decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż w świetle art. 11¹ ust. 1 i 7 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.) przedsiębiorca za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, o których mowa w art. 18, zobowiązany jest dokonać opłaty na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. W przypadku niedotrzymania chociażby jednego z tych terminów, organ wydający zezwolenie zobowiązany jest stosownie do art. 18 ust. 12 pkt 5 cytowanej wyżej ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stwierdzić jego wygaśnięcie. Zezwolenie wygasa z mocy prawa, a decyzja w tej sprawie ma charakter deklaratoryjny. Wobec nie dokonania przez J. i H. B. opłaty za korzystanie z w/w zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w terminie do dnia 31 stycznia 2009 r. Wójt Gminy P. zobowiązany był stwierdzić ich wygaśnięcie. Niezależnie od powyższego wskazano, iż terminy określone w art. 11¹ ust. 7 ustawy są terminami materialnoprawnymi, których nie można przywrócić za pomocą kodeksu postępowania administracyjnego. Niemożność orzekania w tym zakresie sprawia, że wskazane przez przedsiębiorcę okoliczności niedotrzymania terminu ustawowego nie mogą być rozpatrzone, a zatem nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nie godząc się z tą decyzją H. B. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Skarżący podniósł, iż w sprawie został naruszony przepis art. 8 kpa zgodnie, z którym organ zobowiązany jest prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Natomiast w jego przypadku samo działanie organów spowodowało naruszenie przez skarżącego terminu opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Wcześniej bowiem ustalonym zwyczajem było coroczne informowanie go przez organ o wymaganych opłatach za sprzedaż napojów alkoholowych, w związku z tym mógł on spodziewać się, iż nastąpi to również w tym roku. Wójt Gminy P. w bieżącym roku tego nie uczynił, a on w nawale pracy termin ten przekroczył. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się natomiast do jej zarzutów wskazało, iż przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie nakładają na pracowników urzędów gmin informowania osób posiadających zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o wysokości opłat za korzystanie z tych zezwoleń i przypominania im o obowiązku ich uiszczenia w terminie wskazanym w ustawie. Jeśli pracownik gminy to czynił, a w bieżącym roku tego nie zrobił nie można mu postawić zarzutu naruszenia art. 8 kpa. W sprawie opłaty nie prowadzi się postępowania i nie wydaje decyzji administracyjnej. To przedsiębiorca zobowiązany jest obliczyć roczną wysokość sprzedaży napojów alkoholowych i uiścić od niej stosowną opłatę. W razie nie uiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie ustawodawca w art. 18 ust. 12 pkt 5 w/w ustawy przewidział sankcję w postaci wygaszenia decyzji zezwalającej na sprzedaż napojów alkoholowych. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzja ta wygasa z mocy prawa, natomiast wydane w sprawie rozstrzygnięcie ma wyłącznie charakter deklaratoryjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności, czy też celowości skarżonej decyzji, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili jego wydawania. Przeciwnie uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa obowiązujące w chwili wydawania skarżonej decyzji. Przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o stwierdzeniu wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Podstawę materialnoprawną powyższego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.). – zwanej dalej ustawą. Zgodnie z jego brzmieniem zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wygasa w przypadku niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 111 ust. 4, lub niedokonania opłaty w wysokości określonej w art. 111 ust. 2 i 5 w terminach, o których mowa w art. 111 ust. 7. Sytuacja, o której mowa wyżej bez wątpienia miała miejsce w niniejszej sprawie. Fakt bowiem nie dokonania przez skarżącego opłaty za korzystanie z posiadanych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w terminie do dnia 31 stycznia 2009 r. znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i nie jest kwestionowany przez samą stronę skarżącą. Podnoszone zaś powody nie uiszczenia tej opłaty nie mają wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Przede wszystkim podkreślić należy, iż obowiązek dokonywania opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych wynika wprost z przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Stosownie bowiem do treści art. 111 ust. 1 i 7 tej ustawy, przedsiębiorca za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zobowiązany jest dokonać opłaty na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 marca i 30 września danego roku kalendarzowego. W przedmiocie opłaty nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie wydaje decyzji administracyjnej (tak: uchwała NSA z dnia 23 czerwca 1997 r. OPK 33/97, ONSA 1997, nr 4, s. 150). Stąd przyjąć należy za organem odwoławczym, iż to sam przedsiębiorca zobowiązany jest obliczyć roczną wartość sprzedaży napojów alkoholowych i uiścić od niej stosowną opłatę. Podkreślić przy tym należy, iż żaden przepis omawianej ustawy nie nakłada na pracowników gminy obowiązku informowania przedsiębiorcy o wysokości opłat za korzystanie z zezwoleń oraz przypominania mu o terminie jej wnoszenia. Nadto wskazać należy, iż określone art. 111 ust. 7 ustawy terminy spełnienia obowiązku opłaty mają charakter materialoprawny, co oznacza, iż nie mogą podlegać przywróceniu na zasadach kpa. W konsekwencji, w przypadku niedotrzymania chociażby jednego z tych terminów, organ wydający zezwolenie zobligowany jest stwierdzić jego wygaśnięcie. Ustawodawca przewidział bowiem sankcję w postaci wygaszenia decyzji zezwalających w sytuacji nie zastosowania się do obowiązku uiszczenia opłaty w terminie wskazanym przez ustawę. Decyzja o wygaśnięciu zezwolenia ma zatem charakter deklaratoryjny - wygaśnięcie zezwolenia następuje z mocy samej ustawy. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia przez organ art. 8 kpa (zasady pogłębiania zaufania obywatela do Państwa) nie znajduje uzasadnienia. Stanowiska tego nie zmienia podnoszona przez skarżącego okoliczność zwyczajowego, wcześniejszego informowania go przez Gminę o wysokości tej opłaty, jak również "nawał pracy". W tym stanie rzeczy przyjąć należy, iż organy obu instancji będąc związane wyżej wymienionymi przepisami prawa nie mogły naruszyć istniejących norm prawa i uczynić zadość przekonaniu skarżącego, że jego interes jako strony postępowania jest słuszny i w konfrontacji z nim obowiązujące przepisy prawa muszą ustąpić. Tego rodzaju stanowisko nie może zostać uznane za trafne i z całą pewnością nie współbrzmi z obowiązującym porządkiem prawa, jak i interesem społecznym. W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 kpa). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.