II SA/Bk 289/16
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-07-19
Skład orzekający: Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od tych kosztów w takich sprawach?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest bezprzedmiotowe, ponieważ strona skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA. Wniosek w tym zakresie podlega umorzeniu. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata podlega rozpoznaniu i może zostać przyznany, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą pomocy finansowej. Skarżący wykazał niskie dochody (50 zł miesięcznie), posiadanie domu i gruntów, brak oszczędności i konta bankowego, a także zdewastowany stan zamieszkiwanego budynku. Sąd rozpoznał wniosek w dwóch częściach.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
W. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając,
iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródło miesięcznego dochodu skarżącego stanowi dochód z tytułu posiadania gruntów zielonych w kwocie 50 zł. Wysokość stałych wydatków została określona na 30 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni [...] m2 oraz grunty zielone o powierzchni [...] ha. W. S. podkreślił, iż nie posiada budynków gospodarczych (zostały one zniszczone przez burzę), maszyn rolniczych oraz inwentarza żywego. Wnioskodawca nie otrzymuje również dopłat unijnych. Dodatkowo skarżący nie dysponuje zgromadzonymi oszczędnościami – nie posiada konta (k. 29 – 30 i k. 33).
Do akt sprawy W. S. dołączył dokument poświadczający wysokość zadłużenia – stan na [...] kwietnia br. (k. 34).
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy uzyskania pomocy finansowej z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. B., należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W konsekwencji skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Postępowanie zatem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji.
Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez W. S. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku W. S. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, iż jego miesięczny dochód wynosi 50 zł netto. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m2 oraz grunty zielone o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowych). W. S. nie posiada maszyn rolniczych oraz inwentarza żywego. Wnioskodawca nie otrzymuje również dopłat unijnych. Dodatkowo skarżący nie ma zgromadzonych oszczędności oraz konta bankowego. Złą sytuację materialną skarżącego potwierdza wywiad środowiskowy przeprowadzony przez pracowników MOPS w D. B. w listopadzie 2015 r. Budynek mieszkalny zajmowany przez W. S. jest zdewastowany, bez ciepłej wody, łazienki i toalety. Stodoła jest w połowie zawalona (akta administracyjne sprawy). Wnioskodawca nie ustosunkował się jednoznacznie czy pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoim niepełnosprawnym bratem J. S. (orzeczona [...] grupa inwalidztwa) – brak odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2016 r. (k. 32) w tym zakresie. Jednak mając
na uwadze wysokość miesięcznej renty J. S. tj. 1.047,95 zł netto
w zestawieniu z jego złym stanem zdrowia (akta administracyjne sprawy), niewątpliwie wymagającym ponoszenia zwiększonych wydatków na lekarstwa
i opiekę medyczną to należało stwierdzić, iż okoliczność ta nie wpływa negatywnie na przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
W tej sytuacji należy zatem stwierdzić, iż W. S. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie II sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło