II SA/Bk 290/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu oraz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a 1. przywrócić termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. , Skarżący H. G. w dniu 9 maja 2018 roku złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (k. 4). W dniu 10 maja 2018 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu – w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (k. 19). Wezwanie w tym zakresie w dniu 19 maja 2018 r. odebrał syndyk (k. 20). W odpowiedzi na powyższe skarżący w dniu 5 czerwca 2018 r. przedłożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jednocześnie wskazując, iż złożył go z opóźnieniem z przyczyn od niego niezależnych, cała bowiem jego korespondencja kierowana jest do Kancelarii Syndyka Masy Upadłościowej (k. 21). Jednocześnie do wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączył zawiadomienie o ustanowieniu syndyka oraz postanowienie sądu w tym zakresie (k. 25-26) oraz kartę informacyjną ze szpitala (k. 27-28). Należy wskazać, iż zgodnie art. 86 i 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Strona nie jest obowiązana w postępowaniu o przywrócenie terminu do udowodnienia braku swej winy lecz wystarczy uprawdopodobnienie powyższej okoliczności. W niniejszej sprawie – jak wynika z nadesłanych przez skarżącego dokumentów – wezwanie z Sądu zostało odebrane przez syndyka w dniu 19 maja 2018 r. i z uwagi na przebywanie przez skarżącego w szpitalu (zawał) w dniach od [...] maja 2018 r. do [...] maja 2018 r. (piątek) mogło zostać przekazane skarżącemu najwcześniej w dniu 28 maja 2018 r. (poniedziałek). Natomiast wniosek o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy został wysłany przez skarżącego w dniu 4 czerwca 2018 r., a więc w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiała złożenia takiego wniosku we wcześniejszym terminie. Jednocześnie skarżący dokonał czynności do której był wzywany (złożył wniosek na urzędowym formularzu) oraz uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Z powyższych względów, należało zatem przywrócić termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu na podstawie art. 258 § 1 w zw. z art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji. W związku z powyższym należało rozpoznać wniosek H. G. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku tym skarżący wskazał, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca utrzymuje się jedynie z renty chorobowej w kwocie 500 zł. Skarżący jest osobą schorowaną, po przebytym zawale (k. 5,6,27-28) i ogłoszono jego upadłość, a także ustanowiono mu syndyka masy upadłości (k. 25-26). Skarżący nie posiada żadnego majątku i zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu, za które ponosi opłatę 300 zł (k. 7). Ponadto ponosi następujące wydatki: leki – 176 zł, energia elektryczna – 50 zł, wywóz nieczystości – 60 zł, woda – 30 zł, opał – 150 zł. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych, a jego zobowiązania wynoszą około 18.000 zł. Z uwagi na niewypłacalność została ogłoszona jego upadłość (k. 22-28). W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżący spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż w chwili obecnej posiada jedynie rentę chorobową w kwocie 500 zł, przy ponoszonych wydatkach rzędu 766 zł. Skarżący nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych i zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu. Ogłoszono jego upadłość i skarżący ma wyznaczonego syndyka. Powyższe okoliczności, a w szczególności niski dochód skarżącego oraz zadłużenie, w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności i ogłoszoną upadłością pozwalają na stwierdzenie, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak punkcie II sentencji.