II SA/Bk 294/08

PostanowienieWSA w Białymstoku2008-09-25

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), jeśli jej miesięczne dochody i wydatki wskazują na brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, pomimo posiadania majątku w postaci domu i samochodu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W analizowanym przypadku, pomimo posiadania domu i samochodu, wysokie miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny, w tym koszty leczenia i opieki medycznej z powodu złego stanu zdrowia małżonki, w połączeniu z brakiem oszczędności, uzasadniają przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
M. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowanego. Skarżący przedstawił swoje dochody z emerytury, dochody małżonki, wydatki miesięczne, a także posiadany majątek (dom, samochód) i stan zdrowia. Sąd wezwał go do uzupełnienia oświadczenia o dochodach i wydatkach. Po analizie złożonych dokumentów, sąd ocenił, czy skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 25 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. O. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowanego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. M. O. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 52) podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką H. O. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowią świadczenia emerytalne otrzymywane przez: skarżącego w kwocie 1083 zł i H. O. w wysokości 961 zł. Dodatkowo współmałżonka wnioskodawcy uzyskuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 163,15 zł miesięcznie. Majątek skarżącego stanowi: dom o powierzchni około [...] m² oraz samochód osobowy [...] [...] rok produkcji [...]. Małż. O. są osobami schorowanymi (H. O. ma orzeczoną [...] grupę inwalidzką), wymagającymi pomocy osób trzecich. Znaczna część dochodu rodziny przeznaczona jest na pokrycie kosztów zakupu lekarstw, sprzętu rehabilitacyjnego (wózek inwalidzki, aparat słuchowy) oraz opłacenie opiekunki z MOPS. M. O. nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 52 - 53). Pismem z dnia [...] września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wezwał M. O. do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: ponoszone miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy i pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym współmałżonki H. O., przy czym należało określić wysokość tych wydatków (np. opłaty za żywność, prąd, telefon, gaz, lekarstwa, utrzymanie posiadanego samochodu); tytuł prawny (np. własność, najem, użyczenie) do zajmowanego lokalu przy ul. M. [...] w S. oraz jego powierzchnię. Dodatkowo skarżący został zobowiązany do nadesłania dokumentów poświadczających wysokość uzyskiwanych świadczeń emerytalnych i dodatku pielęgnacyjnego (k. 61). W odpowiedzi na powyższe wezwanie M. O. wywiódł, iż miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wynoszą 1642 zł, w tym: żywność – 750 zł; energia elektryczna – 25 zł; telefony (stacjonarny i komórkowy) – 110 zł; gaz – 20 zł; lekarstwa – 250 zł; paliwo do samochodu – 150 zł; czynsz – 212 zł; woda – 20 zł oraz 105 zł opłat ponoszonych w związku z wynajęciem opiekunki. Mieszkanie o powierzchni [...] m² zajmowane przez wnioskodawcę przy ul. M. [...] w S. stanowi własność jego córki A. K. A. K. wynajmuje wzmiankowany lokal nieodpłatnie, skarżący ponosi koszty bieżącej eksploatacji mieszkania (czynsz, woda, energia elektryczna oraz koszty remontów). W konkluzji M. O., iż od [...] 2008 r. ze względu na pogorszenie zdrowia współmałżonki ponoszone wydatki wzrosły o koszt zakupu pieluchomajtek (k. 63). Do akt sprawy skarżący dołączył decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. potwierdzające wysokość uzyskiwanych świadczeń emerytalnych (k. 64 – 65). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpatrywanym przypadku M. O. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał bowiem, iż źródłem miesięcznego utrzymania dwuosobowej rodziny pozostaje 2044 zł brutto (1891,86 zł netto) uzyskiwane z tytułu przyznanych świadczeń emerytalnych oraz 163,15 zł dodatku opiekuńczego otrzymywanego przez H. O. Wyszczególnione wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą łącznie 1642 zł (żywność, energia elektryczna, telefony, gaz, lekarstwa, paliwo, czynsz, woda, opłaty ponoszone w związku z wynajęciem opiekunki). W skład majątku M. O. wchodzi: dom o powierzchni około [...] m² oraz samochód osobowy [...] [...] rok produkcji [...]. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Rozpatrując wniosek M. O. wzięto pod uwagę, iż wyszczególnione wydatki miesięczne wnioskodawcy nie obejmują kosztów środków czystości, odzieży oraz obuwia (k. 63). Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności i złym stanem zdrowia małż. O. niewątpliwie wymagającym ponoszenia zwiększonych wydatków na lekarstwa i opiekę medyczną pozwalają na stwierdzenie, iż M. O. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym miejscu ustosunkowując się do wniosku skarżącego w przedmiocie zwrotu wpisu sądowego w wysokości 500 zł (k. 36) to informacyjnie jedynie należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania nie ma możliwości zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. Zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu administracyjnego w przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd (art. 200 u.p.s.a.). Przyznane zwolnienie od kosztów postępowania sądowoadministracyjnego nie obejmuje kosztów sądowych (w tym wpisu) uiszczonych przez stronę przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. W sprawie niniejszej wpis sądowy został uiszczony dnia [...] kwietnia 2008 r. (k. 13 i k. 15), natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony dnia [...] lipca 2008 r. (data stempla pocztowego k. 54). Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło