II SA/Bk 294/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys (spr.), po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi S. B. na decyzją P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lutego 2015 r. znak [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia : odrzucić wniosek o przywrócenie terminu , Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2015 r. wydanym w sprawie niniejszej oddalono skargę S. B. na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wyrok uprawomocnił się w dniu 11 września 2015 r. (k. 185 verte). Żadna ze stron nie złożyła wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku ani nie złożyła skargi kasacyjnej. W dniu 17 listopada 2015 r. skarżąca S. B. zapoznała się z aktami sprawy niniejszej oraz złożyła wniosek o wydanie kserokopii z akt sądowych (k. 193-194). W dniu 1 grudnia 2015 r. poinformowała sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa ustanowionemu z urzędu adwokatowi A. D. W piśmie z dnia 24 marca 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Jak wskazała, brak prawidłowej reprezentacji oraz fakt, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu świadczą o braku zawinienia w złożeniu spóźnionego wniosku o uzasadnienie wyroku (k. 199). Złożyła również wnioski dowodowe: o dopuszczenie dowodu z dokumentu skargi na adwokat A. D. złożonej do organu samorządu adwokackiego; o przesłuchanie wskazanej adwokat na okoliczność niedopełnienia obowiązków wynikających z pełnienia przez nią funkcji pełnomocnika ustanowionego z urzędu; o przesłuchanie adwokat M. P. na okoliczność niedopełnienia obowiązków wynikających z pełnienia przez nią funkcji pełnomocnika ustanowionego z urzędu i odmowy sporządzenia wniosku o przywrócenie terminu; dopuszczenie dowodu z wyjaśnień skarżącej na okoliczność celowo negatywnego i działającego na niekorzyść skarżącej zaniechania pełnomocnika (niepowiadomienia o terminie rozprawy, niepowiadomienia o wydaniu wyroku) oraz na okoliczność odmowy pomocy w sporządzeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Uzasadniając żądanie przywrócenia terminu skarżąca wywodziła, że zachowanie ustanowionego jej z urzędu pełnomocnika w osobie adwokat A. D. było skandaliczne i doprowadziło do uprawomocnienia się niekorzystnego dla niej wyroku zamykającego drogę do dochodzenia stwierdzenia wystąpienia choroby zawodowej, bowiem pełnomocnik nie wystąpiła z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie jego uzasadnienia. W związku z opisanymi zaniechaniami skarżąca, jak wskazała, w dniu 1 grudnia 2015 r. złożyła skargę o wznowienie postępowania, jednakże została ona odrzucona postanowieniem tutejszego sądu z dnia 12 stycznia 2016 r. Po wyznaczeniu jej do sprawy ze skargi o wznowienie postępowania pełnomocnika z urzędu – adwokat P. M., wyznaczony pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę o wznowienie (k. 213 – 219). Po zmianie pełnomocnika do tej ostatnio wskazanej sprawy i wyznaczeniu kolejnego – adwokat M. P., również i ten pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę o wznowienie (k. 204, 207 – 211). W ostatnio wymienionej opinii znalazło się stwierdzenie, że "bardziej zasadnym w sprawie skarżącej posunięciem procesowym winno było być złożenie wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia". Jak wskazała skarżąca, ta druga opinia została jej doręczona w dniu 17 marca 2016 r. (k. 212). Motywowana treścią tej opinii w dniu 22 marca 2016 r. zaczęła szukać porady prawnej w różnych miejscach. Uzyskała informację, że wyznaczony pełnomocnik powinien sporządzić wniosek o przywrócenie terminu. Po skontaktowaniu się z adwokat M. P. została przez nią poinformowana w dniu 23 marca 2016 r., że pełnomocnik wyznaczona była wyłącznie do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W konsekwencji w dniu 24 marca 2016 r. skarżąca samodzielnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Jak wskazała, w trakcie rozmów z Dziekanem Rady Adwokackiej była zapewniana o udzieleniu jej pomocy, co jednak nie nastąpiło. Z pełnomocnikiem wyznaczonym jej do sprawy ze skargi na orzeczenia organów Inspekcji Sanitarnej (sprawa niniejsza) próbowała kontaktować się wielokrotnie po uzyskaniu informacji o jej wyznaczeniu (w czerwcu, we wrześniu i w listopadzie 2015 r., k. 222), jednakże kontakt był utrudniony i była wprowadzana w błąd. Dlatego złożyła na adwokat A. D. skargę i zażądała wszczęcia postępowania dyscyplinarnego (k. 227-231). Skarżąca do wniosku o przywrócenie terminu dołączyła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku (k. 232). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu podlegał odrzuceniu. Bezspornie wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku został wniesiony jako spóźniony. Siedmiodniowy termin na dokonanie tej czynności biegł od dnia następującego po dniu wyrokowania i upływał we wtorek 18 sierpnia 2015 r., zaś wniosek został złożony faktycznie w dniu 24 marca 2016 r. Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym powinno nastąpić gdy: uchybienie terminowi było niezawinione przez stronę, wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, wskazano okoliczności uprawdopodobniające brak winy w niedotrzymaniu terminu, a równocześnie z wnioskiem strona dokonała spóźnionej czynności. Zdaniem sądu, wniosek skarżącej z dnia 24 marca 2016 r. o przywrócenie terminu spełnia wymagania formalne wyżej wskazane wyłącznie w zakresie warunku dokonania spóźnionej czynności tj. w sprawie niniejszej złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Nie sposób bowiem przyjąć w zaistniałej sytuacji, że został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu od ustania przyczyny spóźnienia. Strona wskazała, że o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz z możliwością dokonania spóźnionej czynności dowiedziała się dopiero z treści drugiej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania o sygnaturze II SA/Bk 743/15 tj. w dniu 17 marca 2016 r. (k. 211 - 212). Niewątpliwie dokonała spóźnionej czynności w terminie 7 dni od zapoznania się z treścią powyższej opinii, bo w dniu 24 marca 2016 r., jednakże intensywne działania procesowe skarżącej, mające na celu odwrócenie niekorzystnej dla niej sytuacji braku uzasadnienia wyroku i tym samym wykluczenia możliwości sporządzenia skargi kasacyjnej, miały miejsce znacznie wcześniej niż w dniu 24 marca 2016 r. Wskazują one na to, że wcześniej niż uważa skarżąca wystąpiła możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Jak wynika z akt sprawy niniejszej, w czerwcu 2015 r. skarżąca dowiedziała się, że w ramach prawa pomocy został jej ustanowiony profesjonalny pełnomocnik do reprezentacji, z którym już w dniu 16 czerwca 2015 r. kontaktowała się (k. 222). Wyrok w sprawie został wydany w dniu 11 sierpnia 2015 r. Faktycznie ustanowiony pełnomocnik nie złożył wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, taki wniosek złożyła dopiero sama skarżąca w dniu 24 marca 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Jednakże zauważyć należy, że po wydaniu wyroku a przed złożeniem obecnie rozpoznawanego wniosku o przywrócenie terminu, skarżąca podejmowała działania procesowe, bowiem: w dniu 17 listopada 2015 r. zapoznawała się z aktami sprawy i złożyła wniosek o wydanie kserokopii akt sprawy (k. 193 - 194), w dniu 1 grudnia 2015 r. wypowiedziała pełnomocnictwo adw. A. D.(k. 195), w dniu 1 grudnia 2015 r. złożyła skargę o wznowienie postępowania (k. 3 akt II SA/Bk 743/15), w dniu 8 grudnia 2015 r. złożyła w sprawie II SA/Bk 743/15 wniosek o przyznanie prawa pomocy (k. 21 akt II SA/Bk 743/15). Oznacza to, że skarżąca podejmowała intensywne działania procesowe, a zatem miała możliwość – co najmniej od dnia 17 listopada 2015 r. (kiedy to po raz pierwszy po dniu wyrokowania zapoznała się z aktami sprawy) złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Nie ulega przy tym wątpliwości, że złożona przez nią samodzielnie w dniu 1 grudnia 2015 r. skarga o wznowienie postępowania jest środkiem prawnym o wiele bardziej skomplikowanym niż wniosek o przywrócenie terminu. Jeśli zatem strona składa środek prawny wymagający stosunkowo wysokiego poziomu wiedzy prawniczej, to nie można przyjąć, że nie mogła złożyć mniej skomplikowanego wniosku o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności prawnej. Inaczej rzecz ujmując należy przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu ustała a możliwość liczenia siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu powstała co najmniej od dnia 17 listopada 2015 r. Tym samym obecnie rozpoznawany wniosek o przywrócenie terminu złożony w dniu 24 marca 2016 r. należy uznać za spóźniony. Powyższej konstatacji nie zmienia fakt, że środek prawny w postaci wniosku o przywrócenie terminu został expressis verbis wymieniony dopiero w drugiej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie II SA/Bk 743/15, która to opinia została doręczona skarżącej w dniu 17 marca 2016 r. Środek prawny w postaci wniosku o przywrócenie terminu nie jest składany na formularzu, jego treść nie jest obwarowana jakimiś szczególnymi warunkami, które nie mogą być spełnione bez pomocy prawnej. Przepis art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. wymaga jedynie uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy, co w zasadzie sprowadza się do wskazania z jakiego powodu strona nie dopełniła w terminie czynności procesowej. Nie wymaga to od strony żadnych szczególnych umiejętności. Nie może się zatem w sprawie niniejszej, zdaniem sądu, strona skarżąca zasłaniać niewiedzą o możliwości złożenia takiego wniosku, bowiem żądanie przywrócenia terminu nie musi być sformułowane z użyciem wyrażeń ustawowych aby sąd je jako wniosek o przywrócenie terminu zakwalifikował. Zauważyć można, że wniosek złożony w dniu 24 marca 2016 r. także nie pochodzi od pełnomocnika, a podpisany jest przez samą skarżącą. Reasumując powyższe, skoro wniosek o przywrócenie terminu mógł być złożony w terminie 7 dni licząc najwcześniej od dnia 17 listopada 2015 r., to taki wniosek złożony w dniu 24 marca 2016 r. należy uznać za spóźniony i podlegający odrzuceniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.