II SA/Bk 295/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi I. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej przyznania prawa własności działki dożywotniego użytkowania oddala skargę Na wniosek pani I. Z. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie przyznania prawa własności do działki Nr [...] o pow. [...] ha położonej w obrębie P. gmina K. Decyzją z dnia [...].12.2012r. Starosta S. odmówił przyznania prawa własności powyższej działki wskazując, iż decyzją z dnia [...].02.1995r. Nr [...] byłego Urzędu Rejonowego w S. własność tej działki przyznana została E. M. Na skutek odwołania pani I. Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...].02.2013r. znak [...] uchyliło decyzję organu I instancji ze wskazaniem zebrania całości materiału dowodowego pozwalającego na zajęcie właściwego stanowiska w sprawie. Postanowieniem z dnia [...].04.2013r. znak [...] Starosta S. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania własności działki Nr [...] o pow. [...] ha położonej w obrębie P. pani I. Z. powołując się na art. 61 a k.p.a. Na skutek zażalenia pani I. Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...].05.2013r. znak [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Wskazując na treść zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że skarżąca wnioskiem z 5.04.2013r. domagała się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].01.1995r. znak [...] o przyznaniu E. M. działki Nr geod. [...] i w tym zakresie organ sprawy nie rozpoznał wadliwie wskazując jako podstawę odmowy wszczęcia postępowania art. 61a k.p.a. W kolejnej decyzji z [...].07.2013r. Nr [...] Starosta S. odmówił pani I. Z. przyznania prawa własności przedmiotowej działki. Ta decyzja również została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].12.2013r. NR [...] ze wskazaniem, że nadal nie jest wyjaśniona okoliczność jaki grunt, której części działki, został przyznany E. M., a nadto wskazał też, że nadal nie jest rozpoznany wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego o przyznanie działki na rzecz pana E. M. Postanowieniem z dnia [...].01.2014r. Nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa Starosta S. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].01.1995r. znak [...], a następnie decyzją z dnia [...].02.2014r. Nr [...] Starosta S. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...].03.2014r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło wyżej wskazaną decyzję Starosty S. wskazując, że organ I instancji wznawiając postępowanie i wydając kolejną decyzję nie zbadał czy wniosek o wznowienie oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 kpa został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa. Rozpoznając wniosek w zakresie wznowienia postępowania dotyczącego przyznania przedmiotowej działki panu E. M. decyzja z 1995r. Starosta S. uchylił postanowieniem z dnia [...].06.2014r. postanowienie z dnia [...].01.2014r. znak [...] dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego i odmówił wznowienia tegoż postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania pani I. Z. złożyła w dniu 5.04.2013r. podczas gdy wiedzę o decyzji z 2.01.1995r. o przyznaniu własności przedmiotowej działki na rzecz E. M. miała już w 2010r., bowiem pismem z dnia 13.01.2010r. była o tym informowana przez Starostę. Z kolei z treści pisma pani Z. z 13.01.2013r. kierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że miała ona także wiedzę o treści decyzji. Na tej podstawie organ stwierdził, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa, wniosek o wznowienie został bowiem złożony z trzyletnim opóźnieniem. Kwestionując to postanowienie pani I. Z. podniosła okoliczność, iż decyzja z dnia [...].01.1995r. [...] została jej doręczona dopiero w dniu 22.01.2013r. w związku z czym wcześniej nie mogła jej zaskarżyć. W jej ocenie decyzja ta była błędna, ponieważ w postępowaniu tym nie brali udziału wszyscy zainteresowani i nie wzięto pod uwagę szeregu okoliczności faktycznych i prawnych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...].01.2015r. znak [...] (błędnie nazwanym decyzją) utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pismo Starostwa Powiatowego w S. z dnia [...].01.2010r., w którym to piśmie pani Z. została poinformowana o decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. przyznającej przedmiotową działkę [...] E. M. Wprawdzie brak jest dowodu doręczenia tego pisma pani Z., to jednakże z całą pewnością dowiedziała się ona o istnieniu decyzji w dniu [...].01.2013r., kiedy doręczono jej decyzję Starosty S. z [...].12.1012r. znak [...] o odmowie przyznania prawa własności tej działki. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony [...].04.2013r. w terminie ponad trzymiesięcznym od daty dowiedzenia się o przedmiotowej decyzji. Skoro wniosek o wznowienie postępowania wnioskodawczyni oparła o przesłankę z art. 145 § 1pkt 4 kpa, to wniosek zgodnie z art. 148 § 2 kpa należało złożyć w terminie miesięcznym od dnia dowiedzenia się o istnieniu decyzji, a nie od momentu dowiedzenia się o jej treści. Skutkiem naruszenia miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa jest konieczność wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania i to prawidłowo organ I instancji uczynił, a zatem należało go utrzymać w mocy. W skardze na to postanowienie pani I. Z. zarzuciła organowi błędne ustalenie, że uchybiła terminowości do zgłoszenia wniosku o wznowienie postępowania. Podnosiła, że decyzja z 1995r. została jej doręczona 25.01.2013r. a już 8.02.2013r. wniosła podanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i na jego żądanie z 28.02.2013r. o wyjaśnienie czy podanie to należy traktować jako odwołanie czy jako wniosek o wznowienie postępowania potwierdziła, że jest to odwołanie, ale jeżeli jest brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie odwoławczym to należy traktować to pismo jako wniosek o wznowienie postępowania. Ponadto wskazywała, że we wcześniejszej korespondencji ze Starostą S. podnosiła fakt istnienia testamentu na mocy, którego była jedyną spadkobierczynią po matce, która przekazała gospodarstwo rolne wraz z przedmiotową działką i w związku z tym te okoliczności winny były być rozważone przez organ jako okoliczności, o których mowa w art.145 § 1 pkt 5 kpa i uzasadniać wznowienie postępowania z urzędu. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Odpowiadając na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Przyjęcie przez organy, że wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...].01.1995r. znak [...] wydaną przez byłego Kierownika Urzędu Rejonowego w S. został zgłoszony z uchybieniem ustawowego terminu jest prawidłowe. Organ I instancji przyjął, że już w 2010r. skarżąca wiedziała o istnieniu decyzji o czym świadczy prowadzona z nią w tym czasie korespondencja. Zasadnie jednak organ II instancji zweryfikował datę dowiedzenia się o istnieniu decyzji na dzień 3.01.2013r. tj. dzień doręczenia decyzji z [...].12.2012r. nr [...] odmawiającej wnioskodawczyni przyznania własności przedmiotowej działki w uzasadnieniu, której wskazano na fakt wydania decyzji z powołaniem jej daty wydania, numeru i rozstrzygnięcia. Oba organy przyjęły jako datę złożenia wniosku o wznowienie na dzień 5.04.2013r. Kwestionując tę datę skarżąca wskazuje datę 8.02.2013r. tj. datę wniesienia odwołania od decyzji z 1995r., którą należy traktować jako datę złożenia wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ na wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28.02.2013r. wyjaśniła, że brak podstaw do uchylenia decyzji w trybie odwoławczym należy potraktować to jako wniosek o wznowienie postępowania. Należy tu wskazać, że w aktach brak jest tych pism, a zarówno z postanowienia z dnia [...].04.2013r. znak [...] Starosty S. jak i zażalenia na to postanowienie z [...].05.2013r. wynika, że wnioski o wznowienie postępowania były zawarte w pismach z dnia 14.03.2013r. i 5.04.2013r. Gdyby nawet przyjąć jak wskazuje skarżąca za datę złożenia wniosku o wznowienie postępowania 8.02.2013r. to i tak wniosek ten należy uznać za złożony po upływie miesięcznego terminu. O istnieniu decyzji z 1995r. jak prawidłowo ustalił organ odwoławczy skarżąca dowiedziała się 3.01.2013r. zatem miesięczny termin do złożenia wniosku upłynął z dniem 4.02.2013r. Przesłanką do wznowienia, na którą powoływała się skarżąca było pozbawienie jej możliwości udziału w postępowaniu, w którym zapadła decyzja z [...].01.1995r. wydana przez Kierownika Urzędu Rejonowego a zatem miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie należało liczyć zgodnie z art. 148 § 2 kpa, od dnia w którym strona dowiedziała się o istnieniu decyzji, a nie o treści decyzji jak wskazuje skarżąca przywołując datę 25.01.2013r. tj. dzień, w którym otrzymała kserokopię decyzji z [...].01.1995r. Odmawiając wznowienia postępowania organy nie naruszyły prawa tj. art. 145 § 1 pkt 4 kpa i 148 § 2 kpa. Nie można też podzielić stanowiska skarżącej, że skoro w toku korespondencji z urzędem przywoływała ona fakty dotyczące legitymowania się przez nią prawem do spadku po matce A. M., to organ był zobowiązany do wznowienia postępowania w oparciu o podstawę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa z urzędu. Jak zasadnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę podstawą do przyznania prawa własności działki w związku ze śmiercią osoby, która przekazała gospodarstwo rolne za rentę stanowi art. 118 ust. 2a ustawy z 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, który nie ogranicza tego prawa wyłącznie do spadkobierców, lecz daje także uprawnienia zstępnym faktycznie władającym przedmiotową działką. W tej sytuacji istotnie organ nie miał podstaw do wznawiania postępowania z urzędu. Z tych też względów na zasadzie art. 151 ppsa orzeczono ja w wyroku.