II SA/Bk 295/18

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-06-14

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał niski dochód, wysokie koszty utrzymania, zadłużenie oraz brak oszczędności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, ponieważ wykazał, że jego niski dochód (961 zł) jest niewystarczający do pokrycia bieżących kosztów utrzymania (1579 zł), co skutkuje zadłużeniem i brakiem możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący J. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wskazał na niski dochód z umów o dzieło i zlecenie (łącznie 961 zł), wysokie koszty utrzymania (1579 zł), zadłużenie u rodziny (5000 zł) oraz brak oszczędności. Dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata R. T. w sprawie ze skargi J. R. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia z kosztów postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. J. R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata R. T. podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca wskazał, iż źródłem jego utrzymania jest dochód z tytułu umowy o dzieło w zakresie publikacji dwóch artykułów w kwocie 801 zł oraz umowy zlecenia – opiekun klienta – 160 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni [...] m² (wartości 200.000 zł) oraz dwa budynki gospodarcze o łącznej powierzchni [...] m2 (wartości 25.000 zł), a także nieruchomość pod tym domem. Wnioskodawca podkreślił także, iż jego skromny dochód nie wystarcza na bieżące utrzymanie, co skutkowało tym, iż zmuszony był zapożyczyć się u rodziny na kwotę 5.000 zł. Do kosztów utrzymania skarżący zaliczył opłacenie: podatku od nieruchomości – 28 zł; rachunku za wodę – 4 zł; rachunku za energię elektryczną – 24 zł; rachunku za kanalizację - 3 zł; rachunku za telefon – 45 zł; opału – 300 zł; biletów – 100 zł; wyżywienia – 800 zł; odzieży – 150 zł; środków czystości – 30 zł; drobnych napraw – 30 zł; xero – 40 zł; znaczków i kopert – 25 zł. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny (k. 23-25). Ponadto w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 1 czerwca 2016 r. oświadczył, iż wydatki stomatologiczne oraz studia podyplomowe zostały przez niego pokryte z wynagrodzenia otrzymywanego z dwóch szkół, w których pracował od [...] września 2017 r. do dnia [...] marca 2018 r. oraz częściowo z pożyczki od rodziny. Następnie przez 3 tygodnie pracował jako doradca ubezpieczeniowy klienta, jednakże nie wypłacono mu z tego tytułu wynagrodzenia. Podniósł także, iż w B., tylko czasowo i nieodpłatnie przebywał u znajomych i nie posiada żadnego tytułu prawnego do lokalu przy ul. C. Skarżący podkreślił, iż obecnie nie podejmuje żadnych prac dorywczych i de facto nie osiąga żadnego dochodu. Nie posiada również samochodu (k. 28-30). Do oświadczenia skarżący dołączył dokumenty potwierdzające uzyskiwane dochody i wydatki, oraz podnoszone w sprawie okoliczności, w tym wyciąg z rachunku bankowego (k. 32-47). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżący spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż źródłem jego utrzymania jest dochód z tytułu umowy o dzieło w zakresie publikacji dwóch artykułów w kwocie 801 zł oraz umowy zlecenia – opiekun klienta w kwocie 160 zł. W dodatkowym oświadczeniu podniósł również, iż obecnie nie podejmuje żadnych prac dorywczych (k. 29). W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni [...] m² (wartości 200.000 zł) oraz dwa budynki gospodarcze o łącznej powierzchni [...] m2 (wartości 25.000 zł), a także nieruchomość pod tym domem. Wnioskodawca nie posiada żadnych innych przedmiotów wartościowych. Bieżące dochody w kwocie 961 zł w całości przeznaczane są na bieżące utrzymanie, które wynosi 1.579 zł. Posiadane środki finansowe nie wystarczają skarżącemu, w związku z powyższym jest zapożyczony u rodziny na kwotę 5.000 zł. Wykazywane wydatki stomatologiczne oraz studia podyplomowe wnioskodawca pokrył z wynagrodzenia otrzymywanego z dwóch szkół, w których pracował od [...] września 2017 r. do dnia [...] marca 2018 r. oraz częściowo z pożyczki od rodziny. Następnie przez 3 tygodnie pracował jako doradca ubezpieczeniowy klienta, jednakże nie wypłacono mu z tego tytułu wynagrodzenia. Powyższe okoliczności, a w szczególności niski dochód skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnośnie wniosku skarżącego w zakresie ustanowienia adwokata R. T., to informacyjnie jedynie należy wskazać, że stosownie do treści art. 244 § 3 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawnienie do wyznaczenia wskazanego imiennie przez wnioskodawcę pełnomocnika do reprezentowania go w sprawie niniejszej w ramach przyznanego prawa pomocy przysługuje w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem właściwej miejscowo okręgowej rady adwokatów. Tut. Sąd poinformuje w/w organ samorządu zawodowego o pełnym zakresie wniosku skarżącego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło