II SA/Bk 295/20
WyrokWSA w Białymstoku2020-08-13
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Grażyna Gryglaszewska, Marcin Kojło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wydający decyzję o warunkach zabudowy może ustalić możliwość usytuowania budynku mieszkalnego bezpośrednio przy granicy działki lub w odległości mniejszej niż 3 m, nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy?Ratio decidendi
Organ wydający decyzję o warunkach zabudowy nie ma kompetencji do ustalania usytuowania budynku względem granic działki, gdyż ta prerogatywa należy wyłącznie do organów architektoniczno-budowlanych na etapie wydawania pozwolenia na budowę. Przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia o warunkach technicznych, który wcześniej dopuszczał taką możliwość, został zmieniony i obecnie sytuowanie budynku przy granicy jest możliwe tylko jeśli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. W konsekwencji decyzje organów ustalające możliwość zabudowy przy granicy działki naruszają prawo materialne i podlegają uchyleniu.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce w gminie D. Wójt Gminy D. wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy w zabudowie zagrodowej, dopuszczającą usytuowanie budynku mieszkalnego przy granicy działki. Odwołanie wniósł sąsiad, kwestionując możliwość sytuowania budynku przy granicy jego działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. Zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Marcin Kojło, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] grudnia 2019 roku numer [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego P. M. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego (parterowego z poddaszem użytkowym) oraz budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej wraz z niezbędnymi urządzeniami budowlanymi, na działce [...] w P., gm. D.
Decyzja SKO w B. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
W dniu [...] maja 2019 r. M.Ż. wniosła do Wójta Gminy D. wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Po przeprowadzeniu postępowania Wójt Gminy D.decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji.
Odwołanie od decyzji wniósł P.M., w którym zakwestionował możliwość sytuowania budynku mieszkalnego przy granicy z działką stanowiącą jego własność o nr [...].
Po rozpoznaniu odwołania, SKO w B. decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że wniosek dotyczył ustalenia warunków zabudowy zagrodowej, a organ I instancji nie wyjaśnił, czy są spełnione warunki dla takiej zabudowy, a zamiast tego ustalił warunki zabudowy tak jakby to czynił dla zabudowy jednorodzinnej mieszkaniowej. W kwestii zaś sytuowania budynku mieszkalnego przy granicy z działką sąsiednią organ powołał się na uchwałę NSA z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt II OPS 3/16, w której dopuszczono taką możliwość.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wójt Gminy D. decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], ustalił warunki zabudowy w zabudowie zagrodowej dla wnioskowanej inwestycji. W uzasadnieniu zaś wyjaśnił, że nie podziela stanowiska organu odwoławczego w kwestii możliwości zabudowy zagrodowej tylko w przypadku posiadania przez inwestora gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Związanie planowanej zabudowy z gospodarstwem rolnym o takiej powierzchni zwalnia jedynie (na podstawie art. 61 ust. 4) z obowiązku spełnienia wymogu tzw. dobrego sąsiedztwa, określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy planistycznej. W związku z tym, że planowana przez inwestorkę zabudowa jest związana z prowadzonym przez nią gospodarstwem rolnym o powierzchni mniejszej niż średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego na terenie Gminy D., w celu ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji należało przeprowadzić analizę wymaganą przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, by sprawdzić, czy spełnione są wymagania określone w art. 61 ust. 1 ustawy planistycznej. Przeprowadzona analiza wykazała spełnienie tych wymagań, w tym istnienie dobrego sąsiedztwa w postaci zabudowy zagrodowej. Natomiast w obszarze analizowanym nie występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna.
Wśród warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego w pkt 1 lit. i) dopuszczono możliwość usytuowania projektowanego budynku mieszkalnego (ścianą bez okien i drzwi) bezpośrednio przy granicy z działką numer geodezyjny 225/2 lub w odległości mniejszej niż 3,0 m, nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, pod warunkiem zachowania przepisów zawartych w § 271-273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 – t.j.) oraz nienaruszenia interesów osób trzecich.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P.M., w którym zarzucił dopuszczenie możliwości usytuowania projektowanego budynku mieszkalnego bezpośrednio przy granicy z działką o numerze geodezyjnym [...] oraz wyciągnięcie niewłaściwych wniosków z przeprowadzonej analizy obszaru analizowanego, m.in. w zakresie sytuowania budynków względem granic działek.
Po rozpoznaniu odwołania, SKO w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczył i omówił przepisy regulujące omawianą materię.
Dalej organ wyjaśnił, że tym razem organ I instancji wykazał, dlaczego niemożliwe jest wydanie decyzji na podstawie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Z wniosku wynika, że inwestorka wniosła o ustalenie warunków zabudowy dla budynków w zabudowie zagrodowej, natomiast organ I instancji ocenił, że prowadzi ona gospodarstwo rolne, jednakże o powierzchni mniejszej niż średnia w gminie. Dlatego też zasadne było przeprowadzenie analizy funkcji i zagospodarowania terenu. Organ I instancji wykazał, iż w obszarze analizowanym istnieją nieruchomości zabudowane w ramach zabudowy zagrodowej, toteż planowana inwestycja spełnia warunek "dobrego sąsiedztwa".
W ocenie organu analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że zarówno przeprowadzone przed organem I instancji postępowanie, jak również wydana w nim decyzja czynią zadość wymogom obowiązujących przepisów. Dotyczy to zastosowanej mapy zasadniczej, a także ustaleń w zakresie parametrów planowanej inwestycji. Wskaźnik powierzchni zabudowy został ustalony zgodnie z przepisami Rozporządzenia (średnia istniejąca z analizy to 19%); szerokość elewacji przyjęto jako 9,3 m (dom) i 5,3 m (budynek gospodarczy), co również pozwoli na realizację inwestycji; prawidłowo wyznaczono linię zabudowy, jako zgodną z ustawą o drogach publicznych (10 m od linii drogi wewnętrznej na działce 181); analiza funkcji pozwala na przyjęcie, iż wysokość budynków w obszarze analizowanym waha się od 7 do 8,5 m (i poprawnie wyznaczono wysokość 8,5 m), teren ma dostęp do drogi publicznej i niezbędnych mediów. Co więcej, w sprawie dokonano stosownych - pozytywnych - uzgodnień.
Odnosząc się natomiast do ustalonego (spornego) warunku, iż planowana zabudowa mogłaby być usytuowana "po granicy" Kolegium zauważyło, że parametry działki na której zlokalizowana ma być inwestycja, a przede wszystkim przebiegająca wzdłuż granicy działki linia energetyczna SN (uniemożliwiająca zabudowę w jej bliskości) pozwala na przyjęcie, iż zabudowa po granicy jest możliwa. W obszarze analizowanym istnieją (choć nie w większości) budowle posadowione po granicy. Ewentualna zabudowa po granicy nie zaburzy istniejącego ładu architektoniczno-urbanistycznego obszaru analizowanego. Istotną jest też okoliczność, iż z § 12 ust. 4 ww. rozporządzenia wynika, że w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Oznacza to, że w postępowaniu przed organem administracji winno zostać wykazane, że nieruchomość (działka budowlana), na której planowana zabudowa ma być usytuowana "po granicy" bądź w odległości 1,5 m od granicy winna mieć szerokość maksymalnie 16 m. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z działką o szerokości 14 m, co wskazuje na możliwość ustalenia zabudowy po granicy już na etapie warunków zabudowy. Co jednak najistotniejsze, ze zgromadzonych akt sprawy wynika, że w obszarze analizowanym mamy do czynienia z zabudową w bardzo bliskiej odległości od granic (1,5; 2; 2,5 m - działka 219/1, a nawet "po granicy" - działka [...]). Tym samym nie sposób nie przyznać racji organowi I instancji, dochodzącemu do wniosku, iż zabudowa po granicy nie byłaby sprzeczna z okolicznym charakterem zabudowy.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł P.M. w której zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:
- naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów – a to błędne stwierdzenie, ze w obszarze analizowanym występuje w znacznym stopniu zabudowa po granicy,
- naruszenie § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez dopuszczenie możliwości budowy po granicy.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organy nie wzięły pod uwagę, że skarżący nie zgadza się na sytuowanie budynku mieszkalnego po granicy z jego działką o nr [...]. Jego zdaniem nieprawdą też jest, że w obszarze analizowanym mamy do czynienia z często występującą zabudową po granicy. Fakty mówią zupełnie co innego, otóż zabudowa po granicy występuje bardzo rzadko jako wyjątek i dotyczy tylko działki o nr [...]. Jednakże przykład działki nr [...] jest nieadekwatny, gdyż sąsiadujące z nią działki o numerach [...] i [...] są działkami szerokimi, gdy tymczasem działka skarżącego jest wąska.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że jeśli na obszarze analizowanym występuje zabudowa po granicy, a nadto z uwarunkowań faktycznych dotyczących konkretnej nieruchomości wynika taka potrzeba, to nie istnieją podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy "po granicy". Przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przewiduje możliwość przesądzenia w decyzji o warunkach zabudowy możliwości lokalizacji budynków w odległości 1,5 m od granicy bądź bezpośrednio przy granicy działki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja SKO w B. z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy D.z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego (parterowego z poddaszem użytkowym) oraz budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej wraz z niezbędnymi urządzeniami budowlanymi, na działce [...] w P., gm. D.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm.; dalej: "u.p.z.p.") oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588; dalej: "rozporządzenie").
Podstawowym instrumentem zagospodarowywania przestrzeni, zgodnie z założeniem ustawodawcy wynikającym ze wskazanej powyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, winny być miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Dopiero w przypadku braku takiego planu, ustalenie warunków i zasad zagospodarowania terenu, w tym jego zabudowy dla celów inwestycyjnych, wymaga wydania decyzji. Decyzyjnie warunki zabudowy można ustalić zaś tylko dla inwestycji zgodnej z przepisami odrębnymi, a ponadto spełniającej łącznie wymogi sformułowane w art. 61 u.p.z.p.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: (1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; (2) teren ma dostęp do drogi publicznej; (3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; (4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc; (5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego został natomiast określony, w wydanym z upoważnienia zawartego w art. 61 ust. 6 u.p.z.p., wskazanym powyżej rozporządzeniu. Zapis § 3 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 -5 ustawy, przy czym granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy zasadniczej lub w przypadku jej braku na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w sposób opisany w § 3 ust. 2 rozporządzenia. Z dalszych przepisów rozporządzenia wynika, iż wszelkie odstępstwa od wskazanego w rozporządzeniu sposobu wyznaczania obowiązującej linii nowej zabudowy, określania wskaźnika wielkości nowej powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, określania szerokości elewacji frontowej nowej zabudowy, określania wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej nowej zabudowy, są dopuszczalne wyłącznie wtedy, jeżeli wynika to z analizy cech zabudowy i zagospodarowania terenu wokół (terenu sąsiedzkiego). Część tekstowa i graficzna analizy stanowi załącznik do decyzji o warunkach zabudowy i jako stanowiący jedność załącznik nie powinna wykazywać rozbieżności mogących sugerować nierzetelność bądź opisu, bądź rysunku.
W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy powinnością organu lokalizacyjnego jest zatem ustalenie, czy spełnione są wszystkie przesłanki materialne, od których ustawa uzależnia wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W efekcie spełnienia przez wnioskodawcę wymaganych warunków i poczynionych w tej mierze przez właściwy organ ustaleń, wydawana jest decyzja, która zgodnie z art. 64 ust. 1 w związku z art. 54 u.p.z.p. określa: 1) rodzaj inwestycji; 2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie: a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych; 3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali. Organ jest natomiast uprawniony do wydania decyzji odmownej wtedy, gdy wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p.
Kierując się powyższymi regułami Sąd stwierdził, że w sprawie niniejszej doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., miało wpływ na wynik sprawy.
Organ I instancji w decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. w pkt 1 lit. i) dopuścił możliwość usytuowania projektowanego budynku mieszkalnego (ścianą bez okien i drzwi) bezpośrednio przy granicy z działką numer geodezyjny [...] lub w odległości mniejszej niż 3,0 m, nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, pod warunkiem zachowania przepisów zawartych w § 271-273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065; dalej: "rozporządzenie o warunkach technicznych") oraz nienaruszenia interesów osób trzecich, a organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. stanowisko to poparł. Przy czym organ odwoławczy powołał się nawet na § 12 ust. 2 rozporządzenia o warunkach technicznych i stwierdził, że przewiduje on możliwość przesądzenia w decyzji o warunkach zabudowy możliwości lokalizacji budynku w odległości 1,5 m od granicy bądź bezpośrednio przy granicy działki.
W ocenie Sądu, stanowisko obu organów w tej mierze jest nieprawidłowe, przez co zarzuty podniesione w skardze są zasadne. Rozporządzenie o warunkach technicznych w § 12 ust. 2 przewidywało możliwość sytuowania budynku przy granicy działki w decyzji o warunkach zabudowy, ale przepis ten został zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2017 r., poz. 2285) i od dnia 1 stycznia 2018 r. brzmi on następująco: sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Kolejne przepisy § 12 również nie dają możliwości, aby o sytuowaniu budynku przy granicy mógł orzekać organ w decyzji o warunkach zabudowy.
Jak trafnie więc wskazano w Komentarzu do art. 61 u.p.z.p. LEX/el. 2019 autorstwa Arkadiusza Despot – Mładanowicza, decyzję o usytuowaniu obiektu budowlanego na działce, a więc względem granicy z działkami sąsiednimi, podejmuje dopiero organ architektoniczno-budowlany, zatwierdzając projekt budowlany i udzielając pozwolenia na budowę. Dlatego organ wydający decyzję o warunkach zabudowy nie może wkraczać w zakreślone ustawowo kompetencje organu architektoniczno-budowlanego. Także delegacja ustawowa zamieszczona w art. 7 ust. 2 ustawy Prawo budowlane upoważnia właściwego ministra do wydania aktu wykonawczego określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie. Do materii objętej zakresem delegacji nie należy rozszerzenie uprawnień organów gminy i powierzenie im orzekania w kwestii usytuowania obiektu budowlanego względem granic działki w decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto ustawa Prawo budowlane nie stanowi przepisów odrębnych w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., lecz odnosi się do kolejnego etapu procesu inwestycyjnego, który następuje po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy. W konsekwencji przepis § 12 ust. 2 omawianego rozporządzenia również nie może być traktowany jako przepis odrębny.
Podkreślenia też wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny już w wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2065/10 (a zatem w brzmieniu § 12 ust. 2 rozporządzenia o warunkach technicznych dopuszczającym sytuowanie budynków przy granicy w decyzji o warunkach zabudowy), uznał, że zamieszczenie w decyzji o warunkach zabudowy pozwolenia na usytuowanie garażu bezpośrednio przy granicy działki inwestora z działką innego podmiotu lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy stanowi naruszenie prawa materialnego, zaś przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia o warunkach technicznych uznał za sprzeczny z ustawami o planowaniu przestrzennym i Prawem budowlanym.
W ocenie więc niniejszego składu orzekającego, w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie może już być w ogóle mowy o sytuowaniu budynku przy granicy w decyzji o warunkach zabudowy. Przedmiotowa prerogatywa przyznana jest wyłącznie organom architektoniczno–budowlanym na etapie wydawania pozwolenia na budowę. Oceny tej nie zmienia także fakt, wbrew temu co stwierdził organ odwoławczy, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy działka inwestycyjna ma szerokość wynoszącą tylko 14 m. Owszem okoliczność ta będzie miała znaczenie dla możliwości sytuowania budynku przy granicy, zgodnie z § 12 ust. 4 rozporządzenia o warunkach technicznych, ale dopiero w postępowaniu o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że rozstrzygnięcia w obu decyzjach o możliwości sytuowania budynku mieszkalnego przy granicy działki nie można traktować tylko jako informacji, z której organ architektoniczno – budowlany mógłby ewentualnie skorzystać w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Gdyby bowiem obie decyzje o warunkach zabudowy pozostały w obrocie prawnym w takim brzmieniu, rozstrzygnięcie o sytuowaniu tego budynku przy granicy byłoby wiążące dla organu architektoniczno – budowlanego. Tak tę kwestię postrzegają również oba organy, inwestorka i skarżący. Byłby to więc stan niedopuszczalny, gdy organy nieuprawnione orzekły o kwestii nie należącej do ich kognicji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy wezmą pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązane będą uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 500 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło