II SA/Bk 298/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2007 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wydobywanie kruszywa bez koncesji 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi T. M. ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa, osiemdziesiąt) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy. Skarga została wywiedziona na tle następujących zdarzeń faktyczno – prawnych. Starosta B. po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...]12.2002 r. wymierzył L. P. karę pieniężną w kwocie 19 278 złotych za wydobycie kruszywa z wyrobiska na nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym 80/8, położonej we wsi L., gmina D. K.. Podstawę materialno - prawną decyzji stanowił przepis art. 128 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 4.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze w związku z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 27.07.2001 r. o zmianie ustawy – Prawo geologiczne i górnicze. W obszernym uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dotyczy ona działalności skarżącego polegającej na wydobywaniu z terenu własnej działki kopaliny, mimo braku koncesji, w okresie od 9.02.1999 r. do 22.11.1999 r. Za udowodnioną na podstawie oględzin i pomiarów ilość wydobytej kopaliny organ uznał co najmniej 2035 metrów sześciennych tj. 3805 ton kruszywa. Ustalenie faktu wydobywania kopaliny organ oparł na zeznaniach świadków, pismach Rady Sołeckiej, fotografiach przedstawiających samochód skarżącego wywożący kopalinę. Uzasadnienie decyzji szczegółowo omawiało przebieg postępowania administracyjnego w sprawie oraz wskazywało sposób wyliczenia wartości kopaliny. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia 25.02.2003 r. Na skutek uwzględnienia skargi L. P. na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 8.12.2005 r., wydanym w sprawie o sygn. II SA/Bk 848/05 orzekł o uchyleniu decyzji kolegium z powodu dostrzeżonego naruszenia przepisów prawa procesowego, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Naruszeniem tym był fakt niedoręczenia skarżącemu przez organ kopii wskazanych przez stronę akt sprawy, przy jednoczesnym braku wyjaśnienia intencji strony, czy żądanie dotyczyło przesłania uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy w rozumieniu art. 73 § 2 kpa tj. po wykazaniu interesu prawnego strony, czy też chodziło o odpisy, o których mowa w art. 73 § 1 kpa. Sąd zalecił organowi odwoławczemu, by ten przy ponownym rozpoznaniu sprawy, ocenił żądanie strony wydania kopii stron z akt, po uprzednim zapewnieniu skarżącemu odpowiedniego dostępu do materiału sprawy. Nadto sąd wytknął organowi odwoławczemu naruszenie art. 10 kpa poprzez brak pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia w sprawie Jak wynika z akt administracyjnych odpis powyższego wyroku dotarł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. 12 stycznia 2006 r. Pismem z 10 maja 2006 r. SKO poinformowało stronę o sporządzeniu kopii żądanych dokumentów ( łącznie 19 kart) i o konieczności stawienia się w organie celem ich odbioru po dostarczeniu znaków opłaty skarbowej, pobieranej od poświadczonych kopii dokumentów stosownie do przepisów ustawy o opłacie skarbowej. Jednocześnie SKO poinformowało o tym, że odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej wymierzającej karę pieniężną za wydobycie kruszywa, zostanie rozpatrzone w terminie do 30.06.2006 r. W odpowiedzi na powyższe skarżący pismem z 27.06.2006 r. zwrócił się do organu o odstąpienie od pobierania opłaty skarbowej od uwierzytelnionych kopii dokumentów a SKO w dniu 7.09.2006 r. przesłało stronie przygotowane kopie kart z akt sprawy, przedłużając jednocześnie termin do jej załatwienia do 9.10.2006 r. W piśmie z 29.09 2006 r. skarżący zakwestionował ilość przesłanych kopii akt sprawy wnosząc o przesłanie mu brakujących kopii wskazanych w zażaleniu z 7.03.2003 r. i w piśmie z 25.06.2003 r. SKO w B. przesłało stronie przy piśmie z 26.10.2006 r. dodatkowe kopie kart akt sprawy wyjaśniając przy tym niemożność nadesłania kopii karty o wskazanym przez stronę numerze 1257 a jednocześnie kolegium wyznaczyło stronie 10 – dniowy termin do zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie przedłużając termin do jej załatwienia do dnia 30.11.2006 r. W dniu 28.12.2006 r. wpłynęło do organu kolejne pismo skarżącego informujące o nieotrzymaniu wszystkich uwierzytelnionych kopii dokumentów, o które wnosił. W dniu 17.01.2007 r. skarżący odebrał w siedzibie organu uwierzytelnione kopie 21 kart akt administracyjnych zgodnie z pismem z 26.10.2006 r., na potwierdzenie czego sporządzona została notatka urzędowa. Decyzją zaś z dnia 7.02.2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po ponownym rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Starosty B. z dnia [...].12.2002 r. powtórnie orzekło o utrzymaniu tejże decyzji w mocy. W uzasadnieniu powyższej decyzji kolegium na wstępie przytoczyło treść art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 4.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze ( Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zmianami). Następnie kolegium stwierdziło, że skarżący nie dysponował koncesją na wydobywanie kopaliny z obszaru działki o numerze geodezyjnym 80/8, położonej we wsi L.. Zdaniem Kolegium w toku postępowania w sprawie nałożenia kary administracyjnej za wydobywanie kopaliny, organ I instancji wykazał z powołaniem się na wszystkie zgromadzone dowody, w tym między innymi oględziny z udziałem strony z dnia 22.11.1999 r. i fotografie, że odwołujący się w okresie od 9.02.1999 r. do 22.11.1999 r. wydobywał bez koncesji kruszywo nienormowane z wyrobiska zlokalizowanego na działce o numerze 80/8, położonej we wsi L.. Organ ustalił, że w wyżej wymienionym okresie na przedmiotowej nieruchomości wydobyto 3 212,66 ton kopaliny. Od tej wielkości kruszywa została wyliczona kara pieniężna w wysokości 6 426 złotych tj. przy przyjęciu wartości jednej tony 2,00 złote. Wysokość kary ustalono jako trzykrotną wartość wydobytej kopaliny ( 3 x 6 426 = 19 278 złotych). W ocenie kolegium zeznania wskazanych przez stronę świadków nie wykazały, iż strona nie prowadziła eksploatacji kruszywa. Większość z tych świadków bowiem zeznała, że dokonywała wyrównywania terenu, łagodzenia skarp lub gromadziła na hałdach materiał z tej działki oraz przywożony z zewnątrz. W świetle zgromadzonych dowodów nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego, podważające fakt eksploatacji kruszywa, jak i ilość wydobytej kopaliny. Za pozbawione logiki organ odwoławczy uznał twierdzenia strony jakoby wydobywanie kopaliny było związane z potrzebą wyrównania działki zwłaszcza, że jej przemieszczanie odbywało się przy użyciu transportu samochodowego. Z materiału dowodowego wynika, że organ I instancji wielokrotnie wzywał skarżącego w omawianym okresie do zaprzestania nielegalnego wydobywania kopaliny informując o konieczności uzyskania koncesji. Odwołujący się wezwania te ignorował, prowadząc w tym czasie wydobywanie kruszywa. Zdaniem kolegium wysokość kary jest adekwatna do stopnia przewinienia strony i rozmiaru szkód poczynionych w środowisku. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie pozwoliło ustalić wszystkie niezbędne parametry wymagane dla określenia wysokości kary. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję L. P. zarzucił jej, iż została wydana bez powiadomienia strony o ukończeniu postępowania w sprawie oraz po przeprowadzeniu rozprawy, o której nie został powiadomiony. Nadto zdaniem strony kolegium nie ustosunkowało się do jej zarzutów zawartych w poprzednio wywiedzionej skardze i nie wykonało wytycznych NSA i WSA a jako motywy swego rozstrzygnięcia podało te, które już były wskazane uprzednio w uchylonych decyzjach. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Zarówno zarzuty sprecyzowane przez skarżącego w skardze, jak i uzupełnione na rozprawie przez pełnomocnika strony ( ustanowionego z urzędu), sprowadzały się do podważania prawidłowości stosowania przez organ w kontrolowanym postępowaniu przepisów procedury administracyjnej. W świetle zaś art. 145 §. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – o ile nie jest naruszeniem prawa procesowego uzasadniającym wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 §. 1 i art. 145 "a" § 1 kpa oraz naruszeniem prawa procesowego stanowiącym podstawę stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia na podstawie art. 156 § 1 kpa - może stanowić uzasadnioną podstawę uchylenia decyzji administracyjnej wtedy wyłącznie, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W literaturze przedmiotu przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia. W tej kategorii podstawy uchylenia orzeczenia mieści się brak należytej staranności w prowadzeniu sprawy przez organ, wyrażający się w rozstrzyganiu sprawy bez pełnej znajomości jej stanu faktycznego oraz materiału dowodowego zebranego w danej sprawie ( vide: komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod redakcją T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 458-459 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.09.2005 r. sygn. FSK 2127/04 ). Ani skarżący, ani pełnomocnik strony nie wykazywali wpływu zarzucanych uchybień na poczynione przez organy administracji obu instancji ustalenia faktyczne oraz dokonaną ocenę prawną sprawy tj. nie precyzowali, w jakiej części ustalenia faktyczne organu byłyby odmienne (a w konsekwencji i ocena prawna sprawy inna), gdyby nie zaistniały zarzucane uchybienia procesowe. Już z tych przyczyn zarzuty skargi należałoby uznać za gołosłowne. Przeprowadzona w pełnym zakresie z urzędu kontrola legalności zaskarżonej decyzji, do której wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany z racji braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną przez skarżącego podstawą prawną ( vide: art.134 § 1 ppsa ) również nie pozwala podzielić zarzutów strony skarżącej. Przede wszystkim podkreślić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wykonało zalecenia sądu zawarte w decyzji uchylającej poprzednią decyzję odwoławczą wydaną w sprawie. Zakres tych zaleceń oraz chronologiczny opis kolejnych czynności organu odwoławczego, podjętych w sprawie od momentu zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem wyroku w sprawie II SA/Bk 848/05, został zawarty w części wstępnej niniejszego uzasadnienia. Z akt administracyjnych absolutnie nie wynika, że skarżący nie został poinformowany przez organ o przysługującym mu prawie zapoznania się z aktami sprawy i wyrażenia końcowego stanowiska w sprawie. Powyższa informacja zawarta została w piśmie organu -skierowanym do strony i wysłanym na wskazany przez nią adres - z dnia 26.10.2006 r., które to pismo – jak ostatecznie potwierdził w postępowaniu reklamacyjnym urząd pocztowy k. 79-90akt sądowych - zwrócone zostało w dniu 16.11.2006 r. do organu jako przesyłka awizowana i nie podjęta w terminie. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego regulujące kwestię doręczeń nakazują traktować przesyłkę z dnia 26.10.2006 r. jako doręczoną skutecznie skarżącemu w dniu 15.11.2006 r. Niezależnie od tego pismo organu z dnia 26.10.2006 r. zostało osobiście przez stronę odebrane w siedzibie organu w dniu 17.01.2007 r. tj. na trzy tygodnie przed wydaniem zaskarżonej decyzji czego skarżący nie kwestionuje. Obiektywnie, zatem istniała możliwość końcowego wypowiedzenia się przez skarżącego w sprawie. Analiza akt administracyjnych nie wskazuje także, że organ nie doręczył stronie skarżącej uwierzytelnionych kart z akt administracyjnych, o wydanie których występowała. Odpisy uwierzytelnionych kart z akt administracyjnych były, bowiem, przesyłane skarżącemu przy piśmie z dnia 7.09.2006 r. a później – po zakwestionowaniu przez skarżącego ilości nadesłanych odpisów - przy piśmie z dnia 26.10.2006 r. , w którym to piśmie organ informował skarżącego o niemożności nadesłania odpisu karty o numerze 1257. Jak wyjaśniło postępowanie reklamacyjne przed urzędem pocztowym, przesyłka wysłana stronie przy piśmie z dnia 26.10.2006 r. nie została podjęta w terminie jej przetrzymywania w urzędzie pocztowym po awizowaniu ale ostatecznie całą korespondencję skierowaną do skarżącego przy piśmie z dnia 26.10.2006 r. skarżący odebrał osobiście w siedzibie organu w dniu 17.01.2007 r. Skarżący – zdaniem sądu - nie może skutecznie powoływać się na złożone w siedzibie SKO w dniu 13.02.2007 r. zastrzeżenie, że organ nie doręczył mu wszystkich żądanych kart albowiem zastrzeżenie to wpłynęło do organu już po wydaniu zaskarżonej decyzji a nadto poprzez brak wskazania, których konkretnie kart nie doręczono stronie, czyni zastrzeżenie gołosłownym. Zawarty w skardze zarzut wydania decyzji po przeprowadzeniu rozprawy, o której skarżący nie został powiadomiony, jest niezrozumiały albowiem – jak wynika z akt sprawy - decyzję swoją organ odwoławczy wydawał bez wyznaczania rozprawy administracyjnej. Zarzut zaś braku ustosunkowania się przez organ odwoławczy do twierdzeń strony, zawartych w poprzedniej skardze nie może skutecznie być kierowany w stosunku do organu administracji, gdyż organ administracji związany jest wytycznymi zawartymi w wyroku sądu, a nie treścią skargi poprzedzającej wydanie tego wyroku. Zalecenia sądu wynikające z poprzedniego wyroku sprowadzały się wyłącznie do umożliwienia stronie poprzez wydanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych kart z akt administracyjnych i zakreślenie stosownego terminu na ostateczne sprecyzowanie stanowiska w sprawie, czynnego udziału w postępowaniu i z tego zalecenia organ się wywiązał. Skarżący skutecznie nie podważył prawidłowości ustaleń organu, co do samego faktu wydobywania kruszywa bez stosowej koncesji, okresu prowadzenia tejże działalności, określenia ilości wydobytej kopaliny i przyjętej przez organ wartości wydobytego kruszywa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wskazało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż podziela w pełnym zakresie ustalania faktyczne organu pierwszoinstancyjnego jako wiarygodne z racji oparcia na dowodach w postaci oględzin z udziałem strony, materiale zdjęciowym i zeznaniach świadków. Podniesiony na rozprawie zarzut braku powołania biegłego dla ustalenia ilości wydobytej kopaliny przy jednoczesnym braku uprawdopodobnienia nierzetelności obliczeń samego organu, nie pozwala na uznanie go za trafny, tym bardziej, że w chwili obecnej z racji upływu czasu, który pozacierał ślady eksploatacji kopaliny w roku 1999 i biegły musiałby bazować na przeprowadzonych w czasie dotychczasowych oględzin pomiarach wyrobisk. Podkreślić należy przy tym, że zwracanie się do biegłych o wydanie w postępowaniu administracyjnym opinii nie jest obligatoryjne w każdej sprawie albowiem przepis art. 84 kpa jedynie stwarza taką możliwość a nie nakłada obowiązku dopuszczania dowodu z opinii biegłego. Reasumując, sąd nie znalazł podstaw do podzielenia zarzutów skargi uznając je za gołosłowne i nie poparte racjonalną argumentacją. Z urzędu nie stwierdził też naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego. Organy obu instancji prawidłowo stosowały w sprawie przepisy ustawy z dnia 4.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze w brzmieniu obowiązującym przed 1.01.2002. tj. w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 27.07.2001 r. o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze albowiem stosownie do art. 12 ust. 2 ustawy zmieniającej, do opłat i kar pieniężnych należnych za okres sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej oraz ich egzekucji stosować należy przepisy dotychczasowe. Szczegółowe wyliczenie kary znalazło się w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej, zaakceptowane zostało przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i skutecznie nie zostało podważone niniejszą skargą. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił ( art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z póz. zm.). Na wniosek ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącego w osobie adwokata zostało mu przyznane przez Sąd wynagrodzenie za wykonane na zasadzie prawa pomocy zastępstwo prawne w łącznej kwocie 292,80 złotych brutto (art. 210 § 1 w zw. z art.250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).