II SA/Bk 299/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 r. sprawy ze skargi E. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę Wnioskiem z dnia 22 lutego 2010r. skarżąca E. Ś. zwróciła się do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. o przyznanie zasiłku okresowego na leczenie i leki. Decyzją z dnia [...] marca 2010r. nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. przyznał E. Ś. pomoc w formie zasiłku okresowego z powodu długotrwałej choroby w wysokości 78,25 zł miesięcznie na okres od 10 lutego do 31 maja 2010r. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił ustawowe kryteria przyznawania zasiłku okresowego uregulowane w art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, stwierdzając, że wnioskodawczyni spełnia te kryteria, gdyż jest osobą długotrwale chorą, a jej dochód miesięczny (896,50 zł) nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, czyli kwoty 1.053,00 zł. W dalszej części organ wyjaśnił, że minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi 50 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a dochodem tej rodziny i w przypadku wnioskodawczyni jest to kwota 78,25 zł. Dodatkowo organ zasygnalizował, że dwójka dzieci wnioskodawczyni jest objęta programem "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Z powyższą decyzją nie zgodziła się E. Ś. i w odwołaniu złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. podniosła, że jest obecnie pod stałą opieką lekarza rodzinnego oraz poradni kardiologicznej i neurologicznej, co wymaga stałego przyjmowania leków, których miesięczny koszt wynosi 200-250 zł i stanowi znaczną cześć jej miesięcznego budżetu. Wyjaśniła również, że w pierwszej kolejności stara się zaspokoić potrzeby synów, a recepty wykupuje w ostatniej kolejności, często za pożyczone pieniądze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie uwzględniło powyższego odwołania i decyzją z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Kolegium podzieliło ustalenia organu I instancji, co do sytuacji wnioskodawczyni jak też ocenę w kwestii wysokości przyznanego zasiłku okresowego. Dalej wskazało na treść ustawowej regulacji odnoszącej się do wysokości zasiłku okresowego stwierdzając, iż kwota zasiłku okresowego jest ustalana przez organ, gdyż ustawodawca określił jedynie górną i dolną granicę tego zasiłku. Wnioskodawczyni została przyznana minimalna kwota świadczenia, tj. 50% różnicy pomiędzy ustawowym kryterium dochodowym, a dochodem własnym strony, gdyż środki otrzymywane na ten cel przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. nie pozwalają na przyznanie wyższego zasiłku. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, rodzina skarżącej została objęta również innymi formami pomocy, takimi jak posiłek dla dzieci na okres od 15 stycznia do 25 czerwca 2010r. oraz zasiłek celowy przyznany na żywność, opał i bieżące potrzeby w wysokości 800 zł. Końcowo organ nadmienił, iż świadczenia z pomocy społecznej nie mogą stanowić stałego źródła utrzymania, ale mają charakter uzupełniający własne starania strony o zabezpieczenie środków utrzymania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosła E. Ś. uzasadniając, iż miesięcznie wydaje na leki 250 zł, ale tylko część wypisanych jej recept jest w stanie wykupić. Dodatkowo zarzuciła organowi, że nie podał, jakie kwoty są przewidziane na zasiłki okresowe oraz zaniechał szczegółowego rozpisania przyznanych mu na ten cel środków, nie wskazał też ile rodzin ubiega się o przyznanie takiej pomocy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się z kolei do zarzutów skargi wyjaśniono, że w przypadku przyznawania zasiłku okresowego organ ma obowiązek kierować się wyłącznie zasadami określonymi w art. 38 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto w związku z tym, iż ta forma pomocy finansowana jest z dotacji celowej państwa, która obecnie wynosi 50 % różnicy między ustawowym kryterium dochodowym, a dochodem faktycznym rodziny i przy ustaleniu tego zasiłku organ nie kieruje się tzw. uznaniem administracyjnym, nie ma znaczenia, ile osób ubiega się miesięcznie o tę formę pomocy, oraz na jaki cel jest ona przyznawana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2009r., nr 175, poz. 1362 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 tej ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Według art. 3 tej ustawy, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny odpowiadać okolicznościom uzasadniającym udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Oznacza to, że rozmiar pomocy społecznej jest warunkowany nie tylko potrzebami strony, ale i możliwościami finansowymi organu. Zasiłek okresowy, jak wynika z art. 38 ust. 1 w/w ustawy, przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość otrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego dla rodzin, których dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Wysokość przyznanej pomocy, w przypadku rodziny, ustala się na poziomie różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a dochodem tej rodziny. Jednocześnie ustawodawca zastrzega, że kwota tak ustalonego zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50% różnicy miedzy kryterium dochodowym rodziny, a dochodem tej rodziny (art. 38 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej). Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Kwota zasiłku okresowego nie może być jednak niższa niż 20 zł miesięcznie (art. 38 ust.4). Nadmienić również należy, co wynika z art. 147 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, że od 2008 r. gminy otrzymują dotację celową na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe w części określonej w art. 38 ust. 3 ustawy. Zasiłek okresowy może być zatem wyższy od wartości minimalnej, jednakże kwota przewyższająca tę wartość nie będzie pokrywana z budżetu państwa. Z regulacji powyższej wynika, iż w sposób sztywny określone zostały minimalne i maksymalne granice wysokości zasiłku okresowego i w ramach tych granic organ ustala kwotę zasiłku w konkretnej sprawie. Kryteria ustalania tej kwoty pozostawione zostały, wbrew stanowisku Kolegium zaprezentowanemu w odpowiedzi na skargę, uznaniu organu administracji. Uznanie nie oznacza jednak dowolności albowiem jego wyznacznikami stają się okoliczności konkretnej sprawy: sytuacja strony, cele świadczenia i możliwości finansowe organu. Działając w tak zakreślonych ramach organ administracji prawidłowo ustalił, iż skarżąca spełnia wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie zasiłku okresowego, dlatego zasiłek ten otrzymała. Zasiłek okresowy został przyznany w minimalnej wysokości, tj. 78,25 zł miesięcznie. Kwota przyznanego skarżącej zasiłku stanowi wymagane 50 % różnicy pomiędzy dochodem skarżącej, a dotyczącym jej rodzinę kryterium dochodowym. W dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie wynosiło 351 zł, zgodnie z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055). Skoro do gospodarstwa domowego zaliczana jest skarżąca wraz z dwoma synami, to jako kryterium dochodowe należy przyjąć kwotę 1053 zł (3 x 351 zł) jak to podał w uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji. Wskazane wyżej 50 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny (1053 zł), a dochodem rodziny (896,50 zł) wynosi, zatem 78,25 zł. W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a przedstawiona przez organ argumentacja i wykładnia zastosowanych przepisów zasługują na uwzględnienie. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Prawidłowości wydanej decyzji nie podważają również zarzuty skarżącej, iż organ I instancji nie podał, jakie kwoty są przewidziane na zasiłki okresowe oraz ile rodzin ubiega się o przyznanie tej formy pomocy. Okoliczności te nie mają, bowiem wpływu, ani na przyznanie zasiłku okresowego, ani na jego wysokość, która, jak wskazano wyżej, wynika wprost z przepisów prawa. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny orzekł jak w sentencji.